Diritto nr. 35/2026 ka futur për herë të parë konceptin e parkut virtual në legjislacionin shqiptar. Punonjësi digjital lëvizës dhe start-up-et trajtohen tani si rezidentë të parkut teknologjik, me të njëjtat të drejta si bizneset e regjistruara fizikisht. Tatimi mbi fitimin është zero për pesëmbëdhjetë vjet radhazi për bizneset që operojnë brenda parkut. Aktet nënligjore që sqarojnë kushtet e sakta priten brenda gjashtë muajsh nga hyrja e ligjit në fuqi.
Për zhvilluesit e softuerit, konsulentët teknologjikë, sipërmarrësit digjitalë dhe profesionistët që punojnë për klientë ndërkombëtarë, situata është e re. Ata që plotësojnë kushtet e veprimtarisë inovative mund të hyjnë në strukturën e parkut pa pasur nevojë për hapësirë fizike. Ky artikull shpjegon se çfarë ofronte kuadri i mëparshëm, çfarë solli ligji i ri dhe çfarë duhet të bëni nëse jeni duke shqyrtuar këtë opsion.
Lexoni edhe: Durana Tech Park: parku i parë teknologjik dhe shkencor në Shqipëri
Kuadri ligjor
Parqet teknologjike dhe shkencore rregullohen sot nga dy akte ligjore që duhen njohur bashkërisht.
Ligji bazë është nr. 58/2022 “Për krijimin, organizimin dhe funksionimin e parqeve teknologjike dhe shkencore”. Ai ka vendosur strukturën e parqeve, llojet e veprimtarive të lejuara, rolin e zhvilluesit dhe paketën e lehtësirave fiskale. Ligji ka hyrë në fuqi në gusht 2022.
Legge n. 35/2026 “Për disa ndryshime dhe shtesa” në ligjin e mësipërm ka shtuar konceptet e parkut virtual, punonjësit digjital lëvizës dhe infrastrukturës digjitale si veprimtari e lejuar. Është miratuar në datën dy prill 2026 dhe hyn në fuqi pesëmbëdhjetë ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare.
Si funksiononte parku teknologjik
Sipas ligjit të vitit 2022, parku ishte një sipërfaqe e përcaktuar trualli me kufij gjeografikë, porta hyrje-dalje dhe pikë doganore. Veprimtaria fillonte vetëm pasi e gjithë kjo infrastrukturë fizike të ishte vendosur. Bizneset që operonin brenda kufijve të parkut përfitonin paketën e plotë të lehtësirave fiskale.
Punonjësi digjital lëvizës dhe start-up-i pa hapësirë fizike nuk kishin vend të qartë në këtë sistem. Ligji nuk i parashikonte si kategori të veçantë dhe nuk u jepte akses në lehtësirat e parkut.
Gjeorgjia e bëri një lëvizje të ngjashme në vitin 2020 me programin “Remotely from Georgia“. Profesionistët që regjistrohen si sipërmarrës individual paguajnë një për qind tatim mbi xhiron deri në rreth njëqind e gjashtëdhjetë e pesë mijë dollarë në vit. Vendi u bë destinacion serioz për mijëra profesionistë digjitalë nga e gjithë bota. Shqipëria ka zgjedhur të ndërtojë kornizën e vet përmes strukturës së parkut teknologjik.
Çfarë solli ligji i ri
Punonjësi digjital lëvizës si rezident i parkut
Ligji i ri shtoi shprehimisht në përkufizimin e “përdoruesit” se start-up-et, punonjësit digjitalë lëvizës dhe institucionet e arsimit të lartë trajtohen në mënyrë të njëjtë me rezidentët fizikë të parkut. Kjo do të thotë akses në të gjitha lehtësirat fiskale të parashikuara nga ligji i vitit 2022. Kushtet dhe kriteret e sakta do të dalin me vendim të Këshillit të Ministrave brenda gjashtë muajsh.
Parku virtual
Ligji i ri e përkufizon parkun virtual si formë organizimi që krijohet pa kërkuar domosdoshmërisht sipërfaqe të përcaktuar trualli. Funksionon përmes infrastrukturës digjitale dhe ofron të njëjtat lehtësi rregullatore dhe fiskale si parku fizik. Biznesi regjistrohet me NIPT primar në territorin e parkut. Mund të ketë NIPT sekondar të regjistruar jashtë territorit.
Veprimtaria e parkut virtual fillon me lidhjen e marrëveshjes ndërmjet zhvilluesit dhe institucionit përgjegjës, jo me ndërtimin e infrastrukturës fizike.
Infrastruktura digjitale si veprimtari e lejuar
Ligji i ri shtoi si veprimtari të lejuar brenda parkut krijimin dhe mirëmbajtjen e infrastrukturës digjitale për shërbime dhe produkte digjitale, duke përfshirë edhe datacenter-at. Ky shtesë hap parkun për biznese teknologjike që veprojnë plotësisht në distancë dhe nuk prodhojnë asgjë fizike.
Ligji i ri lejon gjithashtu që veprimtaritë të zhvillohen në mënyrë fizike, virtuale ose hibride, sipas marrëveshjes së miratuar me institucionin përgjegjës.
Leggi anche: Mundësi të reja për biznesin tuaj: si përfitoni nga parqet teknologjike dhe shkencore?
Lehtësirat fiskale
Paketa fiskale vjen nga ligji bazë i vitit 2022 dhe zbatohet njëjtë për parkun virtual dhe atë fizik.
| Lehtësia | Detaji | Kush përfiton |
|---|---|---|
| Tatim fitimi 0% | Pesëmbëdhjetë vjet të njëpasnjëshme | Zhvilluesi dhe përdoruesit |
| Tatim paga 0% | Dhjetë vjet | Stafi i kërkim-zhvillimit dhe stafi i zhvilluesit |
| TVSH 0% | Mallrat, pajisjet dhe shërbimet për produktin inovativ | Zhvilluesi dhe përdoruesit |
| Taksa pasurie 0% | Dhjetë vjet për ndërtimet brenda parkut | Zhvilluesi dhe përdoruesit |
| Taksa ndikimit infrastrukturë | E përjashtuar | Zhvilluesi dhe përdoruesit |
| Rimburzim trajnimi | Pjesërisht nga shteti, sipas kritereve të VKM | Punonjësit shkencorë dhe teknikë |
Lehtësirat fiskale pasqyrohen në kontratën ndërmjet zhvilluesit dhe përdoruesit dhe njoftohen organet tatimore për çdo rast konkret.
Si funksionon regjistrimi
Çdo park ka një zhvillues, person fizik ose juridik, që e ndërton dhe administron. Zhvilluesi zgjidhet nga Ministria e Ekonomisë, e cila është institucioni përgjegjës. Pas zgjedhjes, zhvilluesi dhe institucioni nënshkruajnë marrëveshje ku parashikohen angazhimet reciproke.
Zhvilluesi pastaj hap thirrje për përdorues. Biznesi që dëshiron të hyjë në park aplikon pranë zhvilluesit, kalon procedurën e zgjedhjes dhe nënshkruan kontratë. Lehtësirat fiskale aktivizohen pas kësaj kontrate.
Për parkun virtual, struktura është e njëjtë. Ndryshon vetëm fakti që biznesi nuk ka detyrim të jetë fizikisht brenda kufijve të një zone trualli. Regjistrohet me NIPT primar në territorin e parkut dhe operon nga kudo.
Leggi anche: Udhëzues Praktik: Si të Regjistroni një Biznes të Ri në Shqipëri (2026)
Kufizimi që duhet njohur
Ligji ndalon shprehimisht transferimin e një veprimtarie ekzistuese në park me qëllim kryesor përfitimin e lehtësirave fiskale. Çdo transaksion që rezulton thelbësisht në transferim të thjeshtë veprimtarie është i ndaluar.
Kjo do të thotë se parku teknologjik nuk është mjet ristrukturimi fiskal për biznese ekzistuese. Është strukturë për veprimtari inovative që zhvillohen natyrshëm brenda saj. Nëse biznesi juaj tashmë operon dhe dëshironi vetëm ta zhvendosni për të shmangur taksat, rruga është e mbyllur dhe e sanksionuar.
Nëse veprimtaria juaj është me të vërtetë kërkim-zhvillim, inovacion ose infrastrukturë digjitale, rruga është e hapur. Rekomandohet konsultë para çdo vendimi.
Domande frequenti
Kush konsiderohet punonjës digjital lëvizës sipas ligjit?
Ligji i ri e trajton punonjësin digjital lëvizës si person që ushtron veprimtari brenda parkut në distancë, pa prani fizike të detyrueshme në territorin e parkut. Kushtet e sakta, duke përfshirë kriteret e kualifikimit dhe dokumentacionin e nevojshëm, do të sqarohen me vendim të Këshillit të Ministrave brenda gjashtë muajsh nga hyrja e ligjit në fuqi.
A mund të hyj në park nëse kam tashmë biznes të regjistruar?
Vetëm nëse veprimtaria juaj ekzistuese përshtatet natyrshëm me kategorinë e kërkim-zhvillimit dhe inovacionit. Ligji ndalon transferimin e veprimtarisë me qëllim kryesor shmangien e taksave. Nëse veprimtaria juaj është me të vërtetë inovative, rruga nuk është e mbyllur. Por kufiri ndërmjet të lejuarës dhe të ndaluarës kërkon analizë konkrete para çdo veprimi.
Çfarë është ndryshimi mes NIPT primar dhe NIPT sekondar?
NIPT primar është regjistrimi kryesor i biznesit, ai që vendos vendndodhjen zyrtare të subjektit. Për të hyrë në parkun virtual, biznesi duhet të ketë NIPT primar brenda territorit të parkut. NIPT sekondar lejon ushtrimin e veprimtarisë edhe jashtë atij territori. Të dyja mund të ekzistojnë njëkohësisht. Kjo është risi e ligjit të ri.
Kur dalin aktet nënligjore?
Ligji ka hyrë në fuqi në prill 2026. Këshilli i Ministrave ka afat gjashtë muajsh për të nxjerrë aktet nënligjore që rregullojnë kushtet për punonjësin digjital lëvizës, start-up-et dhe parkun virtual. Deri atëherë, disa detaje praktike të aplikimit mbeten të hapura.
Duhet të jem fizikisht në Shqipëri për të hyrë në park?
Jo. Pikërisht ky është ndryshimi kryesor që sjell parku virtual. Biznesi regjistrohet me NIPT primar në territorin e parkut dhe mund të operojë nga kudo. Prania fizike nuk është kusht i detyrueshëm për parkun virtual.
Pse ka rëndësi të veproni tani
Ligji është miratuar. Parku virtual ekziston ligjërisht. Ajo që mungon ende janë aktet nënligjore me kushtet e sakta të aplikimit. Ky interval prej gjashtë muajsh është momenti për të analizuar, jo për të vepruar pa informacion.
Bizneset dhe profesionistët që do të jenë të përgatitur kur aktet nënligjore të dalin do të kenë avantazhin e hyrjes së hershme. Ata që do të fillojnë analizën pas daljes së akteve do të humbasin kohë të çmuar.
Nëse jeni zhvillues softueri, konsulent teknologjik, sipërmarrës digjital ose punonjës lëvizës me klientë ndërkombëtarë, tani është koha e duhur për të kuptuar nëse veprimtaria juaj hyn në kuadër.
Leggi anche: Si të hapësh një biznes në Shqipëri: hapat, forma ligjore dhe gabimet që duhet shmangur