- Auditimi ligjor detyrohet për njësitë me interes publik dhe për njësitë që plotësojnë dy nga tre kriteret, për dy vjet radhazi.
- Kriteret janë aktive mbi 50,000,000 lekë, të ardhura mbi 100,000,000 lekë dhe mesatarisht mbi 50 punonjës.
- Ligji nr. 126/2024 hoqi përjashtimin nga praktika profesionale për mbajtësit e titujve CPA dhe ACCA.
- Praktika profesionale trevjeçare tani kërkon 8 muaj në dhënien e sigurisë për raportimin e qëndrueshmërisë.
- Dhënia e sigurisë për raportimin e qëndrueshmërisë nuk është e detyrueshme deri në periudhën raportuese 2027.
Auditimi ligjor është kontrolli i pavarur i pasqyrave financiare nga një auditues i regjistruar. Detyrimi lind nga statusi i njësisë ose nga tejkalimi i pragjeve, jo nga zgjedhja e biznesit.
Rregullat e profesionit i përcakton ligji nr. 10091, datë 5.3.2009, i ndryshuar. Ndryshimi i fundit i tij është ligji nr. 126/2024, datë 19.12.2024, i shpallur me dekretin nr. 1, datë 9.1.2025.
Në gusht 2026 ky ligj është plotësisht në fuqi. Ndryshimet që solli prekin dy grupe, njësitë ekonomike që auditohen dhe audituesit që kryejnë auditimin.
Read also: Siguria financiare dhe kontabël, kush auditohet dhe kategoritë e njësive
Read also: Standardet Kombëtare të Kontabilitetit, SKK 1 deri SKK 15
Kush detyrohet të auditohet
Detyrimi ndahet në dy rrugë. Rruga e parë është statusi, sepse njësitë me interes publik auditohen gjithmonë, pavarësisht madhësisë. Rruga e dytë është madhësia, e matur me tri tregues.
Kur plotësohen dy nga tri treguesat për dy vjet radhazi, auditimi bëhet i detyrueshëm. Mjafton njëri tregues të mos plotësohet për të mbetur jashtë, por vlerësimi bëhet mbi dy vitet, jo mbi një.
| Treguesi | The threshold | Nga ku merret |
|---|---|---|
| Total assets | Mbi 50,000,000 lekë | Bilanci i fundvitit |
| Annual income | Mbi 100,000,000 lekë | Income Statement |
| Number of employees | Mesatarisht mbi 50 | Mesatarja vjetore e listëpagesës |
Verifikimi i rastit tuaj bëhet mbi pasqyrat e dy vjetëve të fundit. Kategorizimi i njësisë si mikro, e vogël, e mesme ose e madhe është çështje e ndarë, me pragje të tjera, dhe ndodhet te faqja e sigurisë financiare.
Read also: Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar, forma ligjore dhe detyrimet
Çfarë ndryshoi për audituesit dhe shoqëritë audituese
Grupi i dytë i ndryshimeve prek profesionin. Ato nuk krijojnë detyrime të reja për biznesin e auditueshëm, por ndryshojnë kush mund të kryejë auditimin dhe si kontrollohet cilësia.
Praktika profesionale dhe përjashtimet e hequra
Praktika trevjeçare tani ka përmbajtje të përcaktuar. Kërkohen 8 muaj në dhënien e sigurisë për raportimin vjetor dhe të konsoliduar të qëndrueshmërisë, dhe dy të tretat e praktikës duhet të kryhen në Shqipëri.
Ndryshimi më i diskutuar është heqja e përjashtimit. Mbajtësit e titujve ndërkombëtarë CPA dhe ACCA nuk përjashtohen më nga praktika profesionale, prandaj kalojnë të njëjtën rrugë si kandidatët e tjerë.
Provimet dhe njohja e kualifikimeve të huaja
Programi i provimeve u zgjerua me disiplinat e raportimit të qëndrueshmërisë, analizën e qëndrueshmërisë dhe proceset e kujdesit të duhur. Kandidatët me kualifikim të huaj kalojnë testim shtesë për legjislacionin shqiptar dhe për National Accounting Standards.
Njohja e kontabilistit të miratuar të regjistruar jashtë vendit është e mundur kur programi i tij mbulon të paktën 75% të programit shqiptar. Kjo është pragu që vendos ligji.
Ndryshimet e tjera teknike që prekin profesionin
Regjistri publik. Përfshin tani statusin e miratimit të audituesit për raportimin e qëndrueshmërisë dhe të dhënat e autoritetit mbikëqyrës.
Kontrolli i cilësisë. Bordi i Mbikëqyrjes Publike mund t’ia delegojë organizatës profesionale kontrollin e cilësisë për njësitë jo me interes publik, duke ruajtur mbikëqyrjen.
Periodiciteti. Për njësitë me interes publik kontrolli i cilësisë kryhet të paktën një herë në tre vjet.
Ortaku kryesor. Shoqëritë audituese caktojnë ortak kryesor për angazhimet e qëndrueshmërisë, me kritere pavarësie dhe burime të mjaftueshme.
Regjistrat e klientëve. Mbahen të dhëna të hollësishme për klientët, tarifat e shërbimeve dhe dokumentacionin e angazhimit.
Roli i organizatës profesionale. IEKA merr rol më aktiv në trajnimin e vazhdueshëm të audituesve për raportimin e qëndrueshmërisë.
Dispozitat kalimtare. Audituesit ekzistues nuk ngarkohen me kërkesat e reja të qëndrueshmërisë, ndërsa kandidatët e rinj i plotësojnë brenda tre vjetësh.
Read also: Financa dhe kontabiliteti, hubi i temave nga siguria te vendimet
Read also: Rregullorja e re e Bordit të Mbikëqyrjes Publike, çfarë ndryshon në kontrollin e cilësisë
Raportimi i qëndrueshmërisë, kush prek dhe kur
Kjo është pjesa që krijon më shumë ankth pa nevojë. Raportimi i qëndrueshmërisë nuk prek biznesin e vogël dhe të mesëm shqiptar, sepse pragjet janë shumë të larta.
Sipas ligjit nr. 87/2026 për kontabilitetin, detyrimi lind kur njësia kalon njëkohësisht mbi 1,000 punonjës mesatarisht dhe mbi 45 miliardë lekë të ardhura të shfrytëzimit. Zbatimi është detyrueshëm nga periudha raportuese 2028.
Nga ana e auditimit, dispozitat kalimtare të ligjit nr. 126/2024 parashikojnë që dhënia e sigurisë për raportimin e qëndrueshmërisë nuk është e detyrueshme deri në periudhën raportuese 2027. Të dy afatet lexohen bashkë, sepse siguria jepet mbi një raport që ekziston.
Njësia e mbrojtur në zinxhirin e vlerës
Ky është pika që ia vlen për biznesin e vogël furnitor. Njësia me deri 1,000 punonjës, pjesë e zinxhirit të vlerës së një njësie të madhe, ka të drejtë të refuzojë informacion që tejkalon standardet vullnetare.
Dispozita kontraktuale që kërkon më shumë nuk ka fuqi detyruese. Prandaj kërkesa e një klienti të madh për të dhëna të gjera mjedisore ose sociale nuk është detyrim automatik.
Çfarë ndryshim pritet në horizont
Reforma e profesioneve të rregulluara është në rrugë dhe prek edhe auditimin. Projektvendimi për Planin Kombëtar të Veprimit, i dalë në konsultim publik në korrik 2026, parashikon rishqyrtimin e kërkesës që dy të tretat e praktikës të kryhen brenda Shqipërisë.
Ky nuk është ende rregull në fuqi dhe nuk sjell detyrime të reja për biznesin. Ndryshimet pritet të vijnë gradualisht.
Read also: Profesionet e rregulluara po riorganizohen, çfarë ndryshon për auditimin
What should the business check now?
Dy kontrolle mjaftojnë për të ditur pozicionin tuaj. I pari, matni tri treguesat mbi pasqyrat e dy vjetëve të fundit dhe shikoni sa prej tyre i kaloni. I dyti, kur dy prej tyre janë kaluar dy vjet radhazi, caktoni audituesin me kohë, sepse angazhimi kërkon planifikim.
Dorëzimi i pasqyrave dhe afati i 31 korrikut janë çështje e ndarë nga auditimi, por lidhen praktikisht, sepse opinioni i audituesit shoqëron pasqyrat. Ligjin bazë të kontabilitetit dhe pasqyrave e gjeni te kopja në faqen tonë, ndërsa numri mesatar i punonjësve, si tregues i kriterit, ndiqet nga listëpagesa e deklaruar në e-Filing.
Read also: Labor Code, employment relationship, and employer's obligations
Read also: Legjislacioni tatimor, pasqyrat si bazë e detyrimeve tatimore
Read also: Si dorëzohen pasqyrat financiare në QKB dhe vendimi i asamblesë
Every time there is a tax or financial change that affects your business, we notify you directly by email with a practical explanation. Send me free notifications
Frequently asked questions
Kush detyrohet të bëjë auditimin ligjor?
Njësitë me interes publik gjithmonë, dhe njësitë që plotësojnë dy nga tre kriteret për dy vjet radhazi. Kriteret janë aktive mbi 50,000,000 lekë, të ardhura mbi 100,000,000 lekë dhe mesatarisht mbi 50 punonjës.
A mjafton një vit i vetëm mbi pragjet?
Jo, vlerësimi bëhet mbi dy vjet radhazi. Një vit i vetëm mbi pragjet nuk krijon detyrimin.
A ndryshuan kriteret e auditimit me ligjin e ri të kontabilitetit?
Nuk ndryshuan. Ligji nr. 87/2026 preku pragjet e kategorive të njësive ekonomike, të zbatueshme nga periudha 2028, ndërsa kriteret e auditimit qëndrojnë te ligji nr. 10091/2009.
Përjashtohen mbajtësit e ACCA dhe CPA nga praktika?
Jo më. Ligji nr. 126/2024 e hoqi këtë përjashtim, prandaj praktika profesionale kërkohet për të gjithë kandidatët.
A prek raportimi i qëndrueshmërisë biznesin e vogël?
Nuk e prek si detyrim. Pragu kërkon njëkohësisht mbi 1,000 punonjës dhe mbi 45 miliardë lekë të ardhura, dhe zbatohet nga periudha raportuese 2028.
Mund të më detyrojë një klient i madh të raportoj të dhëna qëndrueshmërie?
Jo përtej standardeve vullnetare, kur njësia juaj ka deri 1,000 punonjës dhe është pjesë e zinxhirit të vlerës. Dispozita kontraktuale në të kundërt nuk ka fuqi detyruese.
Kur bëhet e detyrueshme dhënia e sigurisë për raportimin e qëndrueshmërisë?
Sipas dispozitave kalimtare të ligjit nr. 126/2024, nuk është e detyrueshme deri në periudhën raportuese 2027. Afati lexohet bashkë me detyrimin e raportimit sipas ligjit të kontabilitetit.
