- Ligji nr. 9920/2008 “Për procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë” vendos parimin e vetëvlerësimit, pra tatimpaguesi deklaron dhe llogarit vetë detyrimet e tij.
- Kontrolli nga Administrata Tatimore nuk është i rastësishëm, por bazohet në analizën e riskut, sipas kritereve që administrata i përditëson herë pas here.
- Për tatimpaguesit që shmangin deklarimin ose pagesën, ligji parashikon masa administrative të përshkallëzuara, nga gjobat te kamatëvonesat.
- Çdo tatimpagues ka të drejtën e ankimimit administrativ brenda 30 ditësh pranë Drejtorisë së Apelimit Tatimor, por detyrimi kryesor i vlerësuar duhet paguar paraprakisht.
- Ligji është ndryshuar vazhdimisht që prej miratimit në maj 2008, prandaj dispozitat konkrete duhen verifikuar në tekstin aktual në fuqi përpara se të mbështeteni mbi to.
Ligji nr. 9920, datë 19.5.2008, “Për procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë”, i ndryshuar, është akti që rregullon mënyrën si administrohen detyrimet tatimore në vend, si organizohet dhe funksionon Administrata Tatimore, dhe cilat janë të drejtat dhe detyrimet e tatimpaguesit. Nuk është ligji që përcakton sa paguhet, por ligji që përcakton si deklarohet, si kontrollohet dhe si apelohet.
Nga puna jonë e përditshme shohim shpesh biznese që e njohin ligjin për tatimin mbi fitimin ose për TVSH-në, por nuk e dinë saktësisht si funksionon procedura pas tij, çfarë ndodh kur vjen një kontroll, apo si veprohet kur nuk bini dakord me një vlerësim të administratës.
Read also: DPT nis zbatimin në nivel kombëtar të Planit për Menaxhimin e Riskut.
Parimet bazë të ligjit nr. 9920/2008
Vetëvlerësimi, përgjegjësia e parë e tatimpaguesit
Sistemi tatimor shqiptar mbështetet mbi parimin e vetëvlerësimit. Kjo do të thotë që vetë tatimpaguesi llogarit, deklaron dhe paguan detyrimet e tij, pa pritur që administrata t’i nxjerrë një vlerësim paraprak. Administrata Tatimore mban, në ekuilibër me këtë parim, rolin e saj mbështetës dhe kontrollues, por përgjegjësia fillestare e saktësisë së deklarimit mbetet te biznesi.
Kontrolli në bazë risku, jo kontroll i rastësishëm
Administrata Tatimore nuk kontrollon çdo tatimpagues në mënyrë të njëtrajtshme. Ligji e lidh të drejtën e kontrollit me analizën e riskut, pra me kritere që identifikojnë rastet me probabilitet më të lartë parregullsie. Kjo qasje u forcua ndjeshëm pas planeve sektoriale të menaxhimit të riskut, siç ishte ai i sektorit bar-restorante, dhe mbetet praktika standarde e administratës sot.
Every time there is a tax or financial change that affects your business, we notify you directly by email with a practical explanation.
Send me free notificationsE drejta e ankimimit
Afati 30-ditor dhe Drejtoria e Apelimit Tatimor
Kur një tatimpagues nuk bie dakord me një njoftim vlerësimi apo një akt tjetër administrativ, ligji i njeh atij të drejtën e ankimimit administrativ pranë Drejtorisë së Apelimit Tatimor, brenda 30 ditëve nga data e aktit. Kjo e drejtë rrjedh nga neni 106 i ligjit nr. 9920/2008, por meqenëse procedurat administrative ndryshojnë herë pas here, afati konkret dhe hapat e sakta duhen verifikuar në tekstin aktual të ligjit përpara se t’i përdorni në një rast specifik.
Rregulli i pagesës paraprake
Në përgjithësi, për të ankimuar një detyrim tatimor të vlerësuar, ai detyrim duhet paguar paraprakisht, ndërsa gjobat dhe sanksionet nuk përfshihen domosdoshmërisht në këtë rregull. Nëse Drejtoria e Apelimit Tatimor nuk vendos brenda afatit të parashikuar, ose vendimi i saj nuk kënaq tatimpaguesin, mbetet e hapur rruga e gjykatës kompetente.
Why it Matters
Shumë biznese e humbasin afatin e ankimimit
Gabimi më i shpeshtë nuk është mosnjohja e të drejtës për t’u ankuar, por humbja e afatit prej 30 ditësh, shpesh sepse njoftimi kalon pa u vënë re nga administratori ose kontabilisti në kohën e duhur. Pasi afati kalon, mundësia e ankimimit administrativ mbyllet dhe mbetet vetëm rruga gjyqësore, më e gjatë dhe më e kushtueshme.
How we handle this with our clients
Kur një klient merr një njoftim nga Administrata Tatimore, e vlerësojmë menjëherë nëse ka bazë ankimimi, llogarisim vetë afatin 30-ditor dhe e njoftojmë klientin me kohë të mjaftueshme për të vendosur si të veprojë.
Frequently asked questions
Çfarë do të thotë vetëvlerësim në praktikë?
Do të thotë që ju vetë llogaritni dhe deklaroni detyrimet tuaja tatimore, pa pritur një vlerësim paraprak nga administrata. Administrata kontrollon më pas saktësinë e deklarimit, bazuar në analizën e riskut.
A duhet të paguaj përpara se të ankimoj?
Si rregull i përgjithshëm, po, detyrimi kryesor i vlerësuar duhet paguar paraprakisht që ankimimi të merret në shqyrtim. Gjobat dhe rastet specifike mund të trajtohen ndryshe, prandaj rekomandojmë verifikimin e situatës konkrete me një specialist përpara se të veproni.
Çfarë ndodh nëse humbas afatin 30-ditor?
Pas kalimit të afatit, mundësia e ankimimit administrativ pranë Drejtorisë së Apelimit Tatimor mbyllet. Mbetet ende e hapur rruga e gjykatës kompetente, por procesi bëhet më i gjatë dhe më i kushtueshëm.
A është ky ligji i vetëm që rregullon procedurat tatimore?
Ligji nr. 9920/2008 është akti kryesor dhe mbetet në fuqi, i ndryshuar disa herë që prej miratimit në 2008. Krahas tij veprojnë edhe akte nënligjore dhe udhëzime të Ministrisë së Financave, që sqarojnë zbatimin e tij në detaje.
Teksti i plotë dhe çdo ndryshim i ligjit publikohen në faqen zyrtare të DPT. Burimi, faqja e DPT. Meqenëse ligji ndryshon herë pas here, rekomandojmë verifikimin e tekstit aktual përpara se të mbështeteni mbi një dispozitë të caktuar.
