Fiscal Panorama 2024-2026
Key Objectives of the 2024 Financial Year-End Closing
The closing of the 2024 fiscal year for Albanian enterprises, particularly for SMEs (Small and Medium Enterprises), represents a fundamental process that goes beyond mere compliance with legal obligations. This phase is considered critical to ensuring successful results in the following year.
The primary objective is to obtain an accurate picture of financial performance, which includes summarizing all profits, expenses, and investments realized throughout the year. This overview is vital for assessing whether the planned financial targets were achieved. Additionally, a careful year-end closing is essential for preparing the financial statements required for tax filings and statutory reports (such as Financial Statements, Corporate Income Tax, VAT, etc.).
One of the most significant goals is forecasting financial trends and financial planning for the upcoming year. Early and accurate preparation helps businesses avoid unpleasant surprises, such as tax penalties or accounting inaccuracies, starting the year 2026 in a more secure financial and legal position.
Increased Formalization
The 2025 fiscal year, which will close accounting-wise in December and be declared in March 2026, marks the implementation of significant legal changes in Albania. These changes aim to increase the formalization of the economy and restructure the tax system for specific income categories.
An example is the new tax treatment for free professions (freelancers), addressing the phenomenon of "fictitious self-employment." The calculation of tax as employment income for these entities will commence on January 1, 2025. Furthermore, legal forecasts for 2026 include further easing and formalization measures, including a potential fiscal amnesty for old business debts.
From an administrative perspective, the system is entering a phase of increased accountability. An example of this is the lowering of the Personal Income Tax Declaration (DIVA) threshold from 2 million ALL to 1.2 million ALL, significantly increasing the number of individuals required to file—projected at over 144,000 declarants for DIVA 2024.
This period is characterized by high administrative pressure on professionals and businesses, exacerbated by the unification of the Corporate Income Tax (CIT) filing deadline with that of the DIVA on March 31, 2025. This unification increases the workload for accountants and economists, who must simultaneously manage the technical closing of company balance sheets and the individual declarations of a broad employee base. Such a heavy load in the January–March period increases the risk of delays and administrative errors, as demonstrated by the Tax Administration’s server issues that led to the extension of the CIT and DIVA deadlines for 2024 into April 2025.
To manage this pressure, it is essential for economists to complete the technical closing (inventory, depreciation, reconciliations) as early as possible in December, creating the necessary capacity for the urgent filings of the first quarter of 2025. This demanding regulatory environment emphasizes the need for external expertise and strategic planning.
Accurate 2024 Accounting Closing and Assessments
Closing the financial year requires a systematic approach and maximum precision in accounting, as the accuracy of these steps directly affects the calculation of the taxable base.
Detailed Year-End Inventory Procedures
A fundamental and legal duty for every business operating with goods, materials, or fixed assets is performing a physical inventory. The goal is to ensure that the quantity and value of the inventory reflected in the balance sheet and accounting ledgers accurately represent the actual stock.
This process requires the documentation and signing of inventory lists. If discrepancies between the actual state and the accounting records are discovered during the physical inventory, these differences must be clearly justified and immediately reflected in the accounting books. For instance, a manufacturing company may discover unnecessary or obsolete inventory, which requires a price reduction or impairment to clear the warehouse. This correction step is a strategic moment that can impact the year's net profit. External economists should request real stock lists from clients before December 20th to avoid delays in statement calculations.
Depreciation
Updating depreciation is a crucial technical step in preparing annual financial statements. Depreciation is a key accounting concept that allocates the cost of long-term assets over their useful life, adhering to the principle of matching expenses with revenues.
However, under the legal framework in Albania, two parallel depreciation calculations are typically required:
Accounting Purposes (NAS/IFRS)
Sipas Standardeve Kombëtare të Kontabilitetit (SKK 5), shpenzimi i amortizimit bazohet në jetën ekonomike të dobishme të aktivit. Nëse ka tregues që vlera e rikuperueshme e aktivitet ka rënë nën vlerën kontabël (p.sh., një ndryshim i jetës së dobishme si zëvendësimi i planifikuar i ndërtesave në 5 vjet), atëherë kryhet një test zhvlerësimi dhe vlera e aktivit zvogëlohet.
Qëllimi Tatimor (DPT)
Ligji fiskal është më i kufizuar. Shumat e amortizimit që tejkalojnë normat maksimale të përcaktuara ligjore nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve konsiderohen shpenzime të panjohura (të pazbritshme) për efekt të Tatimit mbi Fitimin. Për këtë arsye, amortizimi duhet të llogaritet sipas normave maksimale të lejuara, pasi kjo është një nga shpenzimet e njohura më të rëndësishme që ul Tatimin mbi Fitimin.
Rregullimi i saktë i amortizimit është vendimtar pasi një profesionist duhet të sigurojë që baza e Tatimit mbi Fitimin (T/F) të jetë “e pastër” dhe e mbrojtur nga kontrolli fiskal. Nëse biznesi ka bazuar amortizimin vetëm në jetën e dobishme (sipas SKK) dhe ka zbritur një shpenzim më të lartë se norma maksimale e lejuar fiskale, ky tejkalim do të rrisë detyrimin fiskal, duke sjellë penalitete dhe kamatëvonesa.
Rakordimi i llogarive dhe klasifikimi i shpenzimeve
Për mbylljen e saktë, duhet të sigurohet që të gjitha faturat (shitje dhe blerje) dhe transaksionet e tjera financiare të jenë përfshirë dhe regjistruar sipas datave. Rishikimi i llogarive të arkëtueshme dhe detyrimeve është detyrim.
Më pas, duhet të kryhet rakordimi mes llogarive bankare dhe regjistrave të kontabilitetit. Çdo pagesë dhe e ardhur e regjistruar në kontabilitet duhet të përputhet me lëvizjet bankare.
Përcaktimi i shpenzimeve të njohura dhe atyre të panjohura për efekt fiskal është një fushë kritike. Për të qenë të njohura (të zbritshme), shpenzimet duhet të jenë kryer në interes të drejtpërdrejtë të veprimtarisë ekonomike, të provohen dhe dokumentohen nga tatimpaguesi përmes faturës tatimore me TVSH, faturës së thjeshtë tatimore, ose dokumenteve të lëshuara nga ente juridike (p.sh. ambasada, organizma ndërkombëtarë).
In this link do të gjeni një video të shkurtër demostruese të përgatitjes së pasqyrave financiare.
Duhet treguar kujdes i veçantë ndaj shpenzimeve të panjohura për qëllime tatimore. Për shembull, shpenzimet që kalojnë kufijtë e përcaktuar me ligj, si amortizimi mbi normën e lejuar, konsiderohen të pazbritshme. Gjithashtu, shpenzimet e konsumit personal, si qiratë e banesave për akomodimin e punonjësve vendas apo të huaj, nuk njihen për efekt fiskal, pavarësisht kushteve të vendosura në kontratat e punësimit.
Ky proces i dokumentimit dhe pastrimit të librave është linja e parë e mbrojtjes kundër kontrolleve fiskale. Mungesa e dokumentacionit të saktë për shpenzimet e biznesit ndikon direkt në fitimin që do të tatohet, duke kërkuar asistencë profesionale për të minimizuar rrezikun e penaliteteve.
Read also Format i thjeshtuar i Pasqyrave Financiare.
Optimizimi i tatimit të pagueshëm
Optimizimi fiskal nuk nënkupton fshehje apo evazion, por përdorimin strategjik të të gjitha mekanizmave ligjorë për të siguruar që biznesi të paguajë sa më pak taksa brenda kornizës ligjore.
Simulimi i Tatimit mbi Fitimin
Pasi të jenë rakorduar llogaritë kontabël dhe të jenë aplikuar korrigjimet e nevojshme (amortizimi, shpenzimet e panjohura, etj.), Tatimi mbi Fitimin duhet të llogaritet mbi një bazë të saktë skenarësh.
Analistët theksojnë rëndësinë e bërjes së një simulimi (disa skenarë) të Tatimit mbi Fitimin para datës 31 Dhjetor. Kjo llogaritje paraprake lejon menaxhmentin të marrë vendime strategjike të minutës së fundit për të ulur fitimin e tatueshëm. Këto vendime mund të përfshijnë realizimin e shpenzimeve të njohura strategjike, si:
- Blerja e inventarit të nevojshëm para fundit të vitit.
- Investimet në pajisje ose makineri që kualifikohen si asete fikse, duke gjeneruar shpenzim amortizimi menjëherë.
- Pagesa e shpenzimeve të detyrueshme (si faturat e fundit të vitit) që mund të njihen si kosto e periudhës.
Në rastet kur biznesi rezulton me humbje, humbjet e njohura nga organet tatimore mund të mbarten dhe të kompensohen në pesë periudhat e ardhshme tatimore, duke ndjekur parimin “humbja e parë, më përpara se ajo e fundit”. Për mbartjen e humbjeve nga investimet kapitale mbi 1 miliard Lekë, kërkohet dokumentacion shtesë pranë Drejtorisë Rajonale Tatimore.
Destinimi i Fitimit dhe Dividendi
Vendimi për destinimin e fitimit pas tatimit është një moment kritik strategjik për çdo shoqëri tregtare. Pas pagimit të Tatimit mbi Fitimin, shoqëritë kanë detyrimin që, brenda një afati prej 6 muajsh nga data e mbylljes së vitit financiar (përafërsisht deri më 31 Korrik të vitit pasardhës), të miratojnë rezultatet financiare në asamblenë e ortakëve apo organin vendimmarrës kompetent.
Gjatë këtij procesi, duhet të përcaktohet:
- Shuma e rezervave ligjore.
- Pjesa që do të përdoret për investime ose shtesë kapitali.
- Pjesa që do të shpërndahet në formë dividendi.
Një detyrim tjetër thelbësor është depozitimi i vendimit të destinimit të fitimit pranë administratës tatimore jo më vonë se data 31 Korrik e vitit kalendarik, edhe nëse rezultati i vitit ushtrimor ka qenë me humbje. Mosparaqitja në kohë e këtij vendimi ndëshkohet me një gjobë prej 10,000 Lekësh.
Për sa i përket Tatimit mbi Dividendin, personi juridik duhet të deklarojë dhe të paguajë për llogari të administratës tatimore tatimin e pagueshëm mbi dividendin, jo më vonë se data 20 Gusht e vitit kur bëhet miratimi i rezultateve. Ky detyrim pagese lind pavarësisht nëse shpërndarja e dividendit është bërë faktikisht apo jo.
Ky rregull krijon një çështje të rëndësishme të fluksit të parasë. Nëse biznesi ka likuiditet të kufizuar, destinimi i një pjese të madhe të fitimit si dividend mund të krijojë presion financiar në Gusht, pasi taksa duhet paguar edhe nëse ortakët shtyjnë tërheqjen e parave. Për këtë arsye, shumë ekonomistë këshillojnë një strategji të investimit: duke përdorur fitimin pas tatimit për investime ose për shtesë kapitali brenda këtij afati 6-mujor, bizneset mund të reduktojnë sasinë e dividentit (tatimit) të tatueshëm, duke lehtësuar barrën e likuiditetit në Gusht dhe duke e vendosur kapitalin në funksion të rritjes së 2025-ës.
Detyrimet e Raportimit Ligjor dhe Auditimit
Përfundimi i fazës së kontabilitetit pasohet nga përmbushja e detyrimeve ligjore të deklarimit dhe depozitimit të pasqyrave vjetore.
Afatet e Unifikuara të Tatimit mbi Fitimin dhe DIVA 2024
Afati maksimal për bizneset dhe individët në tremujorin e parë të 2025-ës ishte 31 Mars 2025, i cili shërbeu si afat i fundit për dorëzimin e dy deklaratave thelbësore: Deklarata Vjetore e Tatimit mbi Fitimin (T/F) për vitin 2024 dhe Deklarata Vjetore e të Ardhurave Personale (DIVA) për vitin 2024. Edhe pse 31 Marsi ishte afati, ndonjëherë ai mund të shtyhet për shkak të ditëve zyrtare të pushimit apo problemeve teknike në sistem, siç ndodhi kur u shty deri në 1 Prill 2025.
Për DIVA-n, ky afat vlen për individët rezidentë dhe jo-rezidentë që gjatë 2024-ës:
- Kanë pasur pagë bruto vjetore mbi 1.2 milionë lekë.
- Janë dypunësuar (të paktën për një periudhë tatimore).
- Realizojnë të ardhura nga burime të tjera mbi 50 mijë lekë në vit për të cilat nuk është mbajtur tatimi në burim.
Administrata Tatimore gjeneron deklaratën DIVA 2025 të paraplotësuar automatikisht me të dhënat e të ardhurave vjetore nga punësimi. Megjithatë, rubrikat mbeten fusha të lira dhe të ndryshueshme, duke kërkuar nga deklaruesi verifikimin dhe, nëse është e nevojshme, ndryshimin e tyre. Mosdorëzimi në afat mund të sjellë gjobë (p.sh., 3,000 Lekë për DIVA-n), së cilës i shtohet interesi dhe kamatëvonesa.
Depozitimi i Pasqyrave Financiare në Qendrën Kombëtare të Biznesit (QKB)
Përveç deklarimit fiskal në DPT, pasqyrat financiare vjetore (Bilanci, Pasqyra e Rezultatit, Pasqyra e Fluksit të Parasë) duhet të depozitohen edhe në Qendrën Kombëtare të Biznesit (QKB). Ky shërbim elektronik ofrohet përmes portalit e-Albania. Afati i dorëzimit në QKB data 31 Korrik e vitit pasardhës, por duhet konfirmuar me udhëzimet më të fundit.
Për një pjesë të subjekteve, kërkohet edhe Auditimi Ligjor i pasqyrave financiare vjetore. Auditimi është i detyrueshëm për:
- Të gjitha shoqëritë tregtare që zbatojnë Standardet Ndërkombëtare të Raportimit Financiar (SNRF).
- Të gjitha shoqëritë aksionare (Sh.A.) që zbatojnë Standardet Kombëtare të Kontabilitetit (SKK).
- Shoqëritë me Përgjegjësi të Kufizuar (Sh.p.k.) që kalojnë pragje të caktuara, të cilat detajohen në ligjet specifike.
Gjatë procesit të aplikimit në QKB, përdoruesi duhet të ngarkojë raportin e audituesit ligjor dhe vendimin për emërimin e tij. Të gjitha këto raporte duhet të jenë në përputhje me standardet e vlefshme kontabël (SKK ose SNRF), të cilat janë publikuar nga Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit (KKK).
Ndryshimet Kyçe Fiskale që Hyjnë në Fuqi
Mjedisi rregullator në Shqipëri është në lëvizje të vazhdueshme, duke kërkuar përditësim të strategjive të biznesit për të akomoduar legjislacionin e ri, veçanërisht atë që synon rritjen e bazës së tatueshme dhe formalizimin.
Rregullat e Reja për Profesionet e Lira: Trajtimi i “Vetëpunësimit Fiktiv”
Ndryshimi më i rëndësishëm që prek profesionistët e lirë dhe bizneset e shërbimeve është hyrja në fuqi, nga 1 Janari 2025, e rregullave të reja mbi “vetëpunësimin fiktiv”. Kjo masë synon të adresojë fenomenin “1 biznes = 1 punonjës = 1 klient”.
Përllogaritja e tatimit si të ardhura nga punësimi (me norma tatimi 13% deri 23%) do të zbatohet për ata ofrues shërbimesh profesionale të vetëpunësuar që plotësojnë një nga kriteret e mëposhtme:
- Sigurojnë 80% të të ardhurave bruto nga 1 klient i vetëm.
- Sigurojnë 90% të të ardhurave bruto nga më pak se 3 klientë.
Për këtë kategori, detyrimi tatimor do të përllogaritet për periudhën tatimore 2025 dhe do të paguhet deri në Mars 2026. Tatimi i fitimit të tatueshëm do të llogaritet pasi t’u zbriten shpenzimet e biznesit. Ky ndryshim ka një implikim strategjik të menjëhershëm: profesionistët dhe bizneset e shërbimeve duhet të vlerësojnë urgjentisht bazën e tyre të klientelës dhe, nëse është e nevojshme, të ristrukturojnë marrëdhëniet kontraktuale për të diversifikuar burimet e të ardhurave dhe për të shmangur rritjen e papritur të barrës tatimore.
TVSH-ja për Shërbimet Digjitale të Jo-Rezidentëve
Një tjetër zhvillim rregullator i rëndësishëm është miratimi i rregullave të reja fiskale që detyrojnë gjigantët online jo-rezidentë (si Netflix, Google dhe kompani të tjera digjitale) të paguajnë TVSH-në shqiptare prej 20% për shërbimet e ofruara në Shqipëri.
Ky veprim synon formalizimin e tregut digjital B2C (Biznes për Konsumator). Efekti kryesor është reduktimi i avantazhit konkurrues fiskal që operatorët e huaj kanë pasur ndaj bizneseve vendase, duke krijuar një fushë loje më të barabartë në tregun shqiptar.
Projekt-ligji për Amnistinë Fiskale (Falja e Detyrimeve)
Ndryshimet e pritshme për vitin 2026 përfshijnë propozime ligjore për fshirjen dhe shuarjen e detyrimeve tatimore dhe doganore, shpesh të referuara si amnisti fiskale. Në bazë të propozimeve të Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë, kjo amnisti do të synojë legalizimin e parave të fituara nga puna, por që nuk janë justifikuar apo deklaruar në kohë.
Qëllimi i qeverisë është të mbyllë borxhet e vjetra legjitime dhe të sjellë brenda sistemit formal paratë e fituara në mënyrë të ligjshme, por të pajustifikuara. Megjithatë, projektligji parashikon një listë të gjatë përjashtimesh për të siguruar që asnjë fond i përfituar nga aktivitete kriminale të mos legalizohet. Të përjashtuar nga kjo amnisti janë:
- Funksionarët publikë dhe familjarët e tyre.
- Subjektet me rekorde penale në Shqipëri.
- Të gjithë subjektet që janë pjesë e ligjit të OFL-së (Operacioni Forca e Ligjit).
Procedura do të kryhet përmes një formati vetëdeklarimi. Pas aplikimit, një grup i posaçëm i administratës tatimore do të shkëmbejë të dhëna me institucionet e tjera për të verifikuar nëse individët janë apo jo subjekt i amnistisë.
Të gjitha këto ndryshime fiskale – ulja e pragut të DIVA-s, taksimi i vetëpunësimit fiktiv, dhe rregullimi i TVSH-së digjitale – sinjalizojnë një strategji të konsoliduar shtetërore drejt rritjes së bazës së tatueshme përmes formalizimit të zonave gri të ekonomisë. Kjo kërkon nga bizneset llogaridhënie më të lartë dhe regjistrime kontabël më të detajuara.
Read also Expected Tax Legal Changes for 2026
Kontraktimi për shërbimet e kontabilitetit dhe Dixhitalizimi
Përballë rritjes së kompleksitetit rregullator dhe ngarkesës së afateve, shumë biznese të vogla dhe të mesme po shohin te shërbimet e konsulencës së jashtme një zgjidhje më efikase dhe strategjike.
Përfitimet e Ekonomistit të Jashtëm
Bashkëpunimi me një kontabilist ose zyrë ekonomike të jashtme (outsourcing) mund të jetë një vendim fitimprurës për bizneset e vogla në Shqipëri. Shërbimet e jashtme ofrojnë fleksibilitet më të madh dhe kursim kostosh. Krahasuar me punësimin e një ekonomisti me kohë të plotë (i cili sjell rroga fikse dhe kosto shtesë), një zyrë konsulence ofron një ekip të tërë ekspertësh (tatime, financë, planifikim strategjik) me kosto shumë më të ulët dhe të parashikueshme. Kjo do të thotë që biznesi përfiton ekspertizë të gjërë pa barrën financiare të punësimit të drejtpërdrejtë
Përveç kursimit të kostos, shërbimet e jashtme ofrojnë një dimension strategjik. Një partner i jashtëm ndihmon në hartimin e buxhetit vjetor dhe raporteve mujore që japin një pamje të qartë të fluksit financiar. Kjo i mundëson menaxhimit të marrë vendime të bazuara në të dhëna konkrete, të optimizojë kursimet dhe të identifikojë shpenzimet e panevojshme. Më e rëndësishmja, bashkëpunimi me specialistë të licencuar minimizon rrezikun e penaliteteve, pasi ata sigurojnë që çdo dokument kontabël dhe deklaratë të verifikohet dhe dorëzohet saktë dhe në kohë, duke i lejuar bizneset të fokusohen tek zhvillimi i tyre, jo te detyrat rutinë.
Fiskalizimi dhe programet e kontabilitetit
Dixhitalizimi ka transformuar mënyrën e mbajtjes së librave dhe raportimit fiskal. Platformat qeveritare si Self-care dhe sistemi i e-fiskalizimit luajnë një rol kyç. E-fiskalizimi dixhital transformon raportimin fiskal dhe mundëson paraplotësimin automatik të deklaratave të TVSH-së nga sistemi i blerjeve.
Për sa i përket kontabilitetit të brendshëm, teknologjia moderne, si softuerët e kontabilitetit dhe mjetet online për bizneset e vogla (si Alpha Web, Financa 5, QuickBooks, Odoo, Microsoft Navision, Wave etj), ofrojnë një sërë përfitimesh. Përfitimi kryesor i sistemit të informacionit kontabël “në kohë reale” është aftësia për planifikim të qëndrueshëm financiar.
Në një mjedis rregullator që po bëhet gjithnjë e më kompleks (me futjen e TVSH-së digjitale dhe tatimit të vetëpunësimit), nevoja e SME-ve për konsulencë është zhvendosur nga thjesht mbajtja e regjistrave në planifikim strategjik. Softuerët e avancuar dhe ekspertiza e jashtme mundësojnë organizimin strategjik të deklarimeve fiskale për shpërndarjen e të ardhurave dhe shfrytëzimin e kredive tatimore, me qëllim që biznesi të paguajë sa më pak taksa brenda kornizës ligjore. Ky kombinim i ekspertizës fiskale me teknologjinë ofron një avantazh konkurrues thelbësor.
Si ndihmon konkretisht AlProfit Consult?
AlProfit Consult është më shumë sesa një zyrë kontabiliteti. Ne ndihmojmë bizneset të kursejnë kohë dhe para, duke shmangur gabime të kushtueshme, vonesa në deklarime apo ngarkesa të panevojshme të stafit të brendshëm. Ajo që na dallon është përkushtimi për të ndërtuar një përvojë pozitive bashkëpunimi në çdo hap, duke vepruar si partnerë të vërtetë, dhe jo thjesht si ofrues shërbimesh.
Ne punojmë vetëm me biznese të regjistruara në Shqipëri, të cilat nuk kërkojnë angazhim të përditshëm fizik të një ekonomisti në zyrën e tyre. Klientët tanë janë zakonisht biznese të mesme, me deri në 50 punonjës dhe me të ardhura deri në 100,000 euro në muaj. Ne nuk ofrojmë shërbime për OJF. Për këtë grup biznesesh, ofrojmë një zgjidhje të thjeshtë, të besueshme dhe me çmim të parashikueshëm.
Shërbimet tona ndahen në pesë kategori:
– Kontabilitet dhe përgatitje e pasqyrave financiare,
– Deklarime tatimore dhe ndjekje e legjislacionit fiskal,
– Komunikim dhe përfaqësim përballë institucioneve,
– Këshillim financiar për vendimmarrje të zgjuar,
– Asistencë operative në kryerjen e pagesave, përgatitjen e faturave dhe shërbime të tjera mbështetëse.
Për të siguruar një bashkëpunim të qartë dhe efikas, ne ofrojmë tre paketa abonimi mujore – Start, Standard dhe Premium – të cilat ndryshojnë në varësi të kompleksitetit dhe nevojave të biznesit.
Regjistrimi fillestar i biznesit është plotësisht falas.
Çdo tarifë është mujore, fikse dhe e pandryshueshme gjatë vitit, pavarësisht numrit të deklaratave, përgatitjes së bilancit apo raporteve të tjera. Në fund të çdo viti, ne rishikojmë së bashku me klientin nivelin e paketës së përzgjedhur, për të siguruar që ajo vazhdon të jetë në përputhje me ecurinë e biznesit dhe nevojat reale.