How to report annual information? Me krijimin e një sipërmarrje lind edhe detyrimi për të plotësuar deklaratat sipas përgjegjësive tatimore për të cilat është regjistruar tatimpaguesi (tatimi mbi fitimin, TVSH, sigurime shoqërore dhe shëndetësore, tatimi mbi të ardhurat nga punësimi si dhe tatime/taksa të tjera në varësi të objektit të aktivitetit të sipërmarrjes). Deklaratat hartohen sipas formularëve të miratuar me udhëzim të Ministrit të Financave. Deklarata e të ardhurave të tatueshme plotësohet dhe dorëzohet në baza vjetore. Çdo tatimpagues përgatit deklaratën vjetore të të ardhurave të tatueshme dhe e paraqet atë pranë administratës tatimore brenda datës 31 Mars të vitit pasardhës, duke paraqitur në të njëjtën kohë Pasqyrat Financiare të Shoqërisë, si dhe çdo të dhënë tjetër të përcaktuar në udhëzimin e Ministrit të Financave në zbatim të Ligjit Nr. 8438, datë 28.12.1998 “Për tatimin mbi të ardhurat” i ndryshuar. Këto informacione janë objekt i vetëdeklarimit, i cili duhet të plotësohet dhe paguhet nga tatimpaguesi në llogarinë e organeve tatimore, në çastin e paraqitjes së deklaratës vjetore të të ardhurave të tatueshme. Çdo tatimpagues bën vetëdeklarim të shumës së detyrimit tatimor apo të kontributit, pa pritur vlerësimin, njoftimin ose kërkesën nga administrata tatimore dhe e paguan tatimin në llogarinë e organeve tatimore. Informacioni i përfshirë në deklaratën vjetore të të ardhurave të tatueshme përmban të dhëna për efekt të llogaritjes së të ardhurave të tatueshme (pasqyrat financiare). Bilanci është një nga pasqyrat financiare që tregon pozicionin financiar (aktivet, pasivet dhe kapitalin) e një njësie ekonomike raportuese në një datë të caktuar. Pasqyra e të ardhurave dhe shpenzimeve është një tjetër pasqyrë financiare që tregon performancën ekonomike (të ardhurat, shpenzimet dhe fitimin/humbjen) e një njësie ekonomike raportuese gjatë një periudhe kontabël. Pasqyra e fluksit monetar tregon fluksin e parave (arkëtimet dhe pagesat në parà dhe ekuivalentet e saj) të një njësie ekonomike raportuese gjatë një periudhe kontabël. Pasqyra e ndryshimeve në kapitalin neto tregon ndryshimet në kapitalin e një njësie ekonomike raportuese gjatë një periudhe kontabël, etj. (në përputhje me ligjin “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare”). Kërkesa për informacion është e gjerë dhe përmban çdo informacion të mundshëm dhe të nevojshëm për të bërë një vlerësim tatimor të tatimpaguesit si dhe të tatimpaguesve të lidhur me të, çka do të shërbejë në llogaritjen e të ardhurave të tatueshme për qëllime tatimore. Importance of Reporting Accuracy Për shkak të rolit shumë të rëndësishëm që informacioni i raportuar ka për tatimpaguesin, por që sjell efekte edhe për palët e treta, është e rëndësishme që të gjitha informatat vjetore të raportohen saktë dhe në kohë. Administrata Tatimore, nëpërmjet deklaratave të tatimpaguesve dhe gjithë mekanizmave të tjerë ligjorë, merr informacione të rëndësishme nga palët e treta, nga punëdhënësit si dhe nga gjithë palët e tjera të lidhura që përmbushin detyrimin ligjor të raportimit. Gjatë punës së saj administrata tatimore analizon këto informacione të marra nga tatimpaguesit dhe nga palët e lidhura, duke konkluduar me një vlerësim tatimor. What information must be reported? Tatimpaguesi vë në dispozicion të administratës tatimore librat, regjistrimet, informacionin, dokumentet e nevojshme për të kryer llogaritjen e saktë të detyrimeve të tyre tatimore. Me kërkesën e administratës tatimore, tatimpaguesi jep shpjegime shtesë, me gojë ose me shkrim. Ky detyrim përfshin, por nuk kufizohet në:

• Completing, signing, and returning questionnaires or other written requests for information or documents from the tax administration, within 20 days from the date of posting the request or its electronic delivery to the taxpayer;
• Meeting with tax administration employees during working hours to answer questions and provide information, according to Article 94 of this law.

The tax administration's request for additional explanations is made only for information related to the taxpayer's commercial transactions, technical processes or procedures, and financial operations between the taxpayer and third parties.

• The withholding tax agent must provide the tax administration with accurate information regarding taxpayer declarations on the date they are required to inform.

Obligation of Third Parties to Provide Information

• Upon the request of the tax administration, third parties shall provide information, in writing or orally, make available books and records, as well as other information regarding the tax liability of a taxpayer with whom they have entered into commercial or financial transactions. This obligation includes, but is not limited to:

• Completing, signing, and returning written questionnaires or other written requests for information or documents from the tax administration, within 30 calendar days from the date when the request, sent by mail or electronically, was received or is considered to have been received by the third party;
• Meeting with tax administration employees during official working hours at the third party's premises of economic activity or at the tax administration's offices, to answer questions and provide information, based on a written summons.

Information Regarding the Implementation of International Agreements

• At the request of the tax administration, for the purpose of implementing international agreements on tax matters or for the purpose of international agreements providing administrative assistance in tax matters, which are in force in the Republic of Albania, every person must provide information in accordance with the provisions of international agreements in the tax field, including, but not limited to, information held by banks and other financial institutions.

Persons to Whom the Request for Information is Addressed

• Kërkesa me shkrim për dërgimin e informacionit u drejtohet: personave juridikë, për:
  • Dividends paid to shareholders or partners;
  • Persons with whom they are conducting or have conducted financial or commercial transactions;
  • Payments made to subcontractors or in the position of a subcontractor;
  • Debtors and creditors;

• Banks and financial institutions, regarding:
  • Interest payments;
  • Deposits and liabilities at the end of the year;
  • Other banking operations;
  • The electronic register of bank accounts in the name of taxpayers, including the trade name and personal identification number;

• Brokerage firms or collective investment funds, for securities transactions;
• Real estate agents, for transactions regarding clients;
• Buyers or sellers of real estate, for the description and price of the real estate;
• Notaries, for notarial acts, for the sale and purchase of movable or immovable property, or construction contracts;
• Resident and non-resident legal entities, for payments made to non-resident persons;
•  State institutions and state administration employees;
• Other contractors of the taxpayer;
• Donors, international organizations, and non-profit organizations, domestic and foreign, for payments made to taxpayers for the supply of goods and services.

Clarification: Administrata tatimore mund të kërkojë përdorimin nga tatimpaguesit të formularëve të veçantë, për dorëzimin e dokumentacionit, informacionit apo kërkesave. Kur nuk kërkohet formular, çdo komunikim, i kërkuar sipas legjislacionit tatimor, dërgohet në mënyrë elektronike ose dorëzohet me shkrim, me përjashtim të rasteve kur parashikohet ndryshe. Caution: In case of failure to provide information, penalties shall apply in accordance with Article 126 of Law No. 9920 of May 19, 2008 “On Tax Procedures in the Republic of Albania,” as amended.

Tatimi është pagesa e detyrueshme dhe e pakthyeshme në Buxhetin e Shtetit apo në buxhetin e organeve të qeverisjes vendore, e vendosur me ligj dhe që nuk bëhet në shkëmbim të mallrave dhe shërbimeve të caktuara. Taksë është pagesa e detyrueshme dhe e pakthyeshme në Buxhetin e Shtetit apo në buxhetin e organeve të qeverisjes vendore, e vendosur me ligj dhe që paguhet nga çdo person, që ushtron një të drejtë publike apo përfiton një shërbim publik në territorin e Republikës së Shqipërisë. 1. Tatimet dhe taksat janë kombëtare ose vendore. National taxes and fees include:

• Value Added Tax (VAT)
• income tax;
• Tax on games of chance, casinos, and hippodromes;
• National taxes and fees;
• Other taxes, which are defined as such by special law.

2. Tatimet dhe taksat vendore përcaktohen në ligjin për sistemin e taksave vendore. 3. Kontributet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore përcaktohen në ligjin për sigurimet shoqërore dhe shëndetësore.

Aftësia paguese në rastin e sipërmarrjeve mund të kufizohet për një sërë arsyesh, duke përfshirë probleme të përkohshme tregtare si dhe ndryshimet në sektorin ekonomik apo më gjerë. Administrata Tatimore do të shqyrtojë rastet e tatimpaguesve veç e veç, duke analizuar dhe përfshirë çdo faktor ndikues në historikun e tatimpaguesit, si dhe më në detaj për çdo lloj tatimi të papaguar. Kur një rrethanë financiare pengon tatimpaguesin për të paguar në afat detyrimet tatimore, ai mund të lejohet të lidhë në çdo kohë marrëveshje pagesë me këste. Në të njëjtën kohë tatimpaguesi duhet të vërtetojë që është në kushtet e pamundësisë financiare për të paguar të plotë detyrimin tatimor si dhe të tregojë që pavarësisht nga rrethanat financiare, ai është në gjendje të përmbushë marrëveshjen. Administrata tatimore nuk mund të lidhë një marrëveshje të pagesës me këste nëse ka filluar procedura e shitjes në ankand të pasurive të konfiskuara për efekt të atij detyrimi tatimor të pashlyer. Kërkesa bëhet me shkrim dhe i drejtohet drejtorit të drejtorisë rajonale apo drejtuesit të njësisë së ngjashme me të në drejtorinë rajonale ku është i regjistruar tatimpaguesi. Kërkesa duhet të bëhet brenda 15 ditëve nga data kur njoftimi i vlerësimit konsiderohet të jetë marrë. Marrëveshja e pagesës me këste bëhet me shkrim, brenda 10 ditëve kalendarike nga data e paraqitjes së kërkesës dhe nënshkruhet nga tatimpaguesi dhe drejtori i drejtorisë rajonale apo drejtuesi i njësisë së ngjashme me të. Për të nënshkruar një marrëveshje të pagesës me këste tatimpaguesi detyrohet të paguajë menjëherë të paktën 20% të vlerës së detyrimit për të cilin lidhet marrëveshja.”. Marrëveshja e pagesës me këste lidhet për një periudhë që fillon nga data e firmosjes deri në fundin e vitit të ardhshëm kalendarik pas momentit të hartimit të marrëveshjes. Me nënshkrimin e një marrëveshje për pagesë me këste të një detyrimi tatimor vazhdon të paguhet kamatëvonesë për detyrimin tatimor, por nuk llogaritet gjobë për pagesë të vonuar. Drejtori i drejtorisë rajonale tatimore, kur kërkesa e personit të tatueshëm është e paargumentuar dhe e pajustifikuar nga rrethanat, mund ta refuzojë kërkesën për marrëveshje pagesë me këste ose mund të kërkojë garanci bankare para se të hyjë në një marrëveshje të tillë. Garancia duhet të jepet nga njëra prej bankave, klient i së cilës është personi i tatueshëm që kërkon pagesën me këste. Në këtë rast banka që lëshon garancinë bëhet garant për detyrimin e personit të tatueshëm. Pasi personi i tatueshëm paraqet dokumentin e kësaj garancie, drejtori i drejtorisë rajonale tatimore mund të pranojë të nënshkruajë marrëveshjen e pagesës me këste të detyrimeve tatimore të papaguara. Marrëveshja e pagesës me këste mund të zgjidhet nga administrata tatimore në momentin më të parë që personi i tatueshëm nuk e respekton atë lidhur me rregullshmërinë e pagesave si dhe kur ai nuk paguan detyrimet e tjera tatimore, që lindin gjatë periudhës së mbuluar nga marrëveshja. Në këtë rast, personi i tatueshëm është i detyruar të paguajë të gjitha detyrimet tatimore të papaguara që mbulohen nga kjo marrëveshje, brenda 30 ditëve kalendarike nga data e marrjes së vendimit të zgjidhjes së marrëveshjes. Nëse këto detyrime nuk paguhen, administrata tatimore mbledh detyrimet në përputhje me dispozitat ligjore.

Kur shuma e detyrimit tatimor të paguar është më e madhe se shuma e tatimit të vlerësuar në njoftimin e vlerësimit tatimor apo në deklaratën tatimore, administrata tatimore e kalon shumën e paguar më tepër për llogari të detyrimeve të tjera tatimore, të papaguara nga personi i tatueshëm. Një gjë e tillë, behet në mënyrë automatike nga vetë administrata tatimore, brenda periudhës së parë vijuese tatimore që vjen pas periudhës në të cilën personi i tatueshëm rezulton me kredi tatimore. Për tatimin mbi fitimin një gjë e tillë, bëhet brenda muajit të parë që pason muajin në të cilin personi i tatueshëm rezulton me kredi tatimore. Kur shuma e tepricës së kredisë tatimore është më e madhe se shuma e detyrimeve të tjera tatimore të papaguara të personit të tatueshëm, diferenca e mbetur, sipas kërkesës me shkrim të personit të tatueshëm, mund të:

• Automatically refunded to the taxable person within 30 calendar days from the date the overpaid amount was deposited or from the date the legal conditions for a refund were met;
• Transferred to the account of the taxpayer's future tax liabilities.

Where can we appeal against tax administration actions that we consider unfair? Appeals are filed only with the Tax Appeals Directorate, which, as of January 1, 2017, has been part of the Ministry of Finance and Economy. What are the rules for filing an appeal:

1. You must have a document (sent by the tax administration) that affects the interests of the taxpayer (read below for what this document may be).
2. You must appeal within 1 month of becoming aware of the administrative act sent to you by the tax administration.
3. Within this month, you must pay or provide a bank guarantee for the liabilities contained in the assessment notice, along with the late interest calculated up to the payment date. Fines are neither prepaid nor subject to a bank guarantee.

Caution: Without these documents, the Appeals Directorate will reject the appeal. Why we can complain:

• Any "Tax Liability Assessment Notice" sent to you by the tax administration that you consider unfair.
• Any other administrative act that affects the taxpayer's tax liability, including requests for compensation.
• Any act that affects the taxpayer's request for a tax refund.
• Any act that affects the taxpayer's request for tax relief.
• Errors made by the administration in calculating the late interest percentage may be appealed.
• The imposition of or errors in calculating the amounts and various types of fines.
• An appeal can also be filed against an omission (failure to act) by the tax administration that affects the taxpayer's tax liability.

Please note, administrative measures related to the forced collection of tax obligations—such as an order to freeze bank accounts; a notice and demand for payment; a notice to third parties; and administrative acts concerning the confiscation of goods—cannot be appealed. What documents need to be sent to the Appeals Directorate for the appeal:

1. A written request describing the taxpayer's claims. This request must include the taxpayer's name and address, the taxpayer registration number (NIPT), and must be signed at the end.
2. The administrative act issued by the tax administration.
3. Proof of payment of the tax liability and late interest (bank-processed payment order). In the absence of payment, a bank guarantee that covers the liabilities plus late interest.
4. Supporting information for the appeal, such as audit reports, minutes (records), acts of findings, etc.
5. Any other document that the appellant considers important for the fair resolution of the case.

How is the appeal submitted? Ankimi mund te dorëzohet dorazi ose dërgohet me postë rekomande. Datë e marrjes se ankimimit nga Drejtoria e Apelimit Tatimor konsiderohet data e protokollimit në për ankimet e dorëzuara dorazi dhe data e dorëzimit në postë kur ankimi bëhet nëpërmjet postës. Kujdes! Tatimpaguesi, në dokumentat që dorëzon për ankim, duhet të vërtetojë datën e marrjes së aktit administrativ, objekt ankimi. Si provë, mund të shërbejë kopja e zarfit nëpërmjet të cilit është dërguar ankimi pranë tatimpaguesit, kopja e regjistrimit të dorëzimit të objekteve postare nga zyra postare etj. Key issues to keep in mind during the appeal process:

1. During the review process, the Appeals Directorate may request additional documents, and the taxpayer is obliged to respond to the request.
2. The burden of proof to verify the contrary of the tax administration’s assessment lies with the taxpayer.
3. If the taxpayer has missed the appeal deadline, they must argue and prove with the necessary documentation that the delay was not their fault.
4. After a reinstatement of the deadline, the appeal must be filed within 15 days, rather than the 1 month allowed before the deadline was missed.
5. If the taxpayer wishes to be heard orally, they may request a hearing in their written appeal.

Where can we read the legal basis for appeals in more detail?

• Law No. 9920, dated May 19, 2008, "On Tax Procedures in the Republic of Albania," from Article 106 to Article 110.
• Minister of Finance Instruction No. 24, dated September 2, 2008, “On Tax Procedures in the Republic of Albania,” from paragraph 106 to paragraph 110.