SKK 05 Aktivet afatgjata materiale dhe aktivet afatgjata jomateriale – i përmirësuar

SKK 5 “AKTIVET AFATGJATA MATERIALE DHE AKTIVET AFATGJATA JOMATERIALE”

– I PËRMIRËSUAR

.

PËRMBAJTJA  Paragrafët

OBJEKTIVI DHE BAZA E PËRGATITJES                                                              1 – 3

FUSHA E ZBATIMIT                                                                                           4 – 6

PËRKUFIZIMET KRYESORE                                                                                     7

TRAJTIMI KONTABËL PËR AKTIVET AFATGJATA MATERIALE                        8 – 46

Njohja                                                                                                               8 – 10

Matja fillestare                                                                                                 11 – 17

Vlerësimi i mëpasshëm                                                                                          18

Modeli i kostos                                                                                                      19

Modeli i rivlerësimit                                                                                       20 – 28

Vlera e amortizueshme dhe amortizimi                                                         29 – 42

Përmirësimet, riparimet dhe mirëmbajtja                                                      43 – 46

TRAJTIMI KONTABËL PËR AKTIVET AFATGJATA TË INVESTUARA              47 – 54

Përkufizimi dhe njohja e aktiveve afatgjata materiale të investuara             47 – 49

Matja fillestare                                                                                                50 – 51

Vlerësimi i mëpasshëm                                                                                          52

Transferimet                                                                                                   53 – 54

TRAJTIMI KONTABËL PËR AKTIVET AFATGJATA JOMATERIALE                  55 – 72

Njohja                                                                                                             55 – 56

Matja fillestare                                                                                                57 – 65

Vlerësimi i mëpasshëm                                                                                   66 – 72

ÇREGJISTRIMI I AKTIVEVE AFATGJATA MATERIALE                                      73 –76

DHE JOMATERIALE

AAM DHE AAJM TË MBAJTURA PËR SHITJE                                                77 – 81

ZHVLERËSIMI I AKTIVEVE AFATGJATA MATERIALE                                      82 – 105

DHE JOMATERIALE

Parimet e përgjithshme                                                                                 82 – 84

Treguesit e zhvlerësimit                                                                                 85 – 88

Matja e shumës së rikuperueshme                                                                89 – 91

Vlera e drejtë pakësuar me kostot për shitje                                                 92

Vlera në përdorim                                                                                          93 – 98

Njohja dhe matja e humbjes nga zhvlerësimi për një njësi gjeneruese të parasë 99 – 101

Kërkesa shtesë për zhvlerësimin e emrit të mirë                                            102

Rimarrja e humbjes nga zhvlerësimi                                                               103

Rimarrja për një njësi gjeneruese të parasë                                                    104

Rimarrja për një aktiv të veçantë të zhvlerësuar                                             105

.

PARAQITJA NË PASQYRAT FINANCIARE                                                      106 – 107

SHËNIMET SHPJEGUESE                                                                               108 – 114

DISPOZITA KALIMTARE                                                                                 115

DATA E HYRJES NË ZBATIM                                                                          116

KRAHASIMI ME STANDARDET NDËRKOMBËTARE TË RAPORTIMIT           117

FINANCIAR PËR NVM-të (2009) BAZA E KONKLUZIONEVE

UDHËZUES PËR ZBATIM

.

OBJEKTIVI DHE BAZA E PËRGATITJES

1

Objektivi i Standardit Kombëtar të Kontabilitetit 5 Aktivet afatgjata materiale dhe aktivet afatgjata jomateriale (SKK

5 i përmirësuar), miratuar nga Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit dhe shpallur nga Ministri i Financave, është dhënia e parimeve të njohjes, matjes dhe vlerësimit të mëpasshëm të aktiveve afatgjata materiale dhe aktiveve afatgjata jomateriale si dhe të shpjegimeve të nevojshme në pasqyrat financiare të përgatitura në përputhje me Standardet Kombëtare të Kontabilitetit. Standardet Kombëtare të Kontabilitetit bazohen në parimet e kontabilitetit dhe të raportimeve financiare të pranuara në shkallë ndërkombëtare, kërkesat e përgjithshme të të cilave përshkruhen në

Ligjin nr. 9 228, datë 29.04.2004, “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare” publikuar në prill 2004, i ndryshuar.

2

SKK 5 mbështetej në një numër standardesh ndërkombëtare të kontabilitetit, përfshirë SNK 16 Aktivet afatgjata

materiale, SNK 38 Aktive jomateriale, SNK 36 Zhvlerësimi i aktiveve, SNK 23 Kostot e huamarrjes dhe SNRF 5 Aktivet afatgjata të mbajtura për shitje dhe operacionet e vijueshme. SKK 5 i përmirësuar është ndryshuar për t‟u bërë i krahasueshëm me Seksionin 16 Aktivet afatgjata materiale të investuara, Seksionin 17 Toka, Ndërtesa, Makineri dhe Pajisje, Seksionin 18 Aktivet afagjata jomateriale përveç emrit të mirë, Seksionin 25 Kostot e huamarrjes, Seksionin 27 Zhvlerësimi i aktiveve, të Standardeve Ndërkombëtare të Raportimit Financiar për NVM- të (2009). Një tabelë korresponduese e paragrafëve të Standardit me paragrafë të SNRF për NVM (2009), është dhënë në paragrafin 117. Për rastet, të cilat nuk janë trajtuar në mënyrë të drejtpërdrejtë nga SKK 5 e përmirësuar ose ndonjë SKK tjetër, drejtuesit e njësisë ekonomike duhet që, me miratimin e Këshillit Kombëtar të Kontabilitetit, të aplikojnë politika të tilla që sigurojnë një pasqyrim të vërtetë e të besueshëm të pozicionit financiar, performancës financiare dhe të ndryshimeve të fluksit të mjeteve monetare dhe të kapitalit të njësisë ekonomike, siç kërkohet në nenin 9 të Ligjit nr.

9228, “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare”, publikuar në prill 2004, i ndryshuar.

3

Pasqyrat financiare do të përgatiten mbi bazën e konceptit të materialitetit. Standardet Kombëtare të Kontabilitetit nuk

do të zbatohen për zërat jomaterialë. Parimi i materialitetit përkufizohet dhe sqarohet në paragrafët 40 deri 90 të SKK 1 i përmirësuar.

.

FUSHA E ZBATIMIT

4

Ky Standard do të përdoret për trajtimin kontabël të:

5

Ky standard nuk zbatohet për:

6

Ky standard përfshin edhe trajtimin kontabël të zhvlerësimit të aktiveve afatgjata materiale dhe jomateriale përveç

emrit të mirë.

.

PËRKUFIZIMET KRYESORE

7

Më poshtë jepen përkufizimet e disa termave kryesorë të përdorura në këtë standard:

.

Aktivet afatgjata materiale (AAM) janë aktive materiale që:

.

palëve të treta, ose përdoren për qëllime administrative, dhe

.

Aktive afatgjata jomateriale (AAJM) janë aktive të identifikueshme jomonetare pa përmbajtje fizike, të mbajtuara për qëllim prodhimin e produkteve ose furnizimin e mallrave ose shërbimeve, për t‟ua dhënë me qira të tretëve ose për qëllime administrative. Një aktiv i tillë është i identifikueshëm kur:

.

Aktivet afatgjata të mbajtura për shitje, janë elemente të AAM-së ose AAJM-së, që ka shumë mundësi të shiten brenda 12 muajve të ardhshëm pas datës së raportimit.

Amortizimi është shpërndarja sistematike e vlerës së amortizueshme të një AAM-je ose një AAJM-je përgjatë jetës së tij të dobishme.

Vlera e amortizueshme është kostoja e një aktivi ose një vlerë tjetër që zëvendëson koston, minus vlerën e rikuperueshme të aktivit.

Jeta e dobishme është:

.

Kostoja është shuma e parave (ose ekuivalenteve të parave) e paguar, ose vlera e drejtë e aktiveve të tjera të dhëna për të blerë ose prodhuar një aktiv.

Vlera e rikuperueshme është shuma e vlerësuar që njësia pret të përftojë nga një aktiv në fund të jetës së tij të dobishme, pas zbritjes së kostos së nxjerrjes nga përdorimi.

Amortizimi i akumuluar është pjesa e amortizueshme e një aktivi, tashmë e amortizuar dhe e njohur si shpenzim. Kostot e huamarrjeve janë kostot e interesit dhe kosto të tjera të njësisë, të tilla si tarifat e shërbimeve, komisionet bankare, diferencat e këmbimit, që rrjedhin nga huamarrjet në monedhë të huaj në atë masë që ato konsiderohen si një rregullim i kostove të interesit në lidhje me marrëveshjet e huave dhe kosto të tjera që lidhen drejtpërdrejt me huamarrjet.

Humbja nga zhvlerësimi është shuma me të cilën vlera kontabël e një aktivi ose një njësie gjeneruese parash e tejkalon shumën e tij të rikuperueshme

Vlera e drejtë është çmimi që do të pranohej për të shitur një aktiv ose që do paguhej për të transferuar një detyrim, në një transaksion të zakonshëm midis pjesëmarrësve të tregut, në datën e matjes.

Vlera kontabël neto është shuma me të cilën një aktiv njihet në pasqyrën e pozicionit financiar (pasi zbritet amortizimi i akumuluar dhe humbjet e mundshme nga zhvlerësimi).

Shuma e rikuperueshme është vlera më e lartë midis vlerës së drejtë të një aktivi (pakësuar me koston e shitjes) dhe vlerës së tij në përdorim.

Kostot e shitjes janë kostot-shtesë që lidhen drejtpërdrejt me shitjen e një aktivi ose të njësisë gjeneruese të parasë, duke përjashtuar koston financiare dhe tatim fitimin.

Vlera në përdorim është vlera aktuale e flukseve të ardhshme të vlerësuara të parasë, që pritet të vijnë nga përdorimi i një aktivi ose nga dalja e tij jashtë përdorimit në fund të jetës së tij të dobishme.

Njësia gjeneruese e parasë është grupi më i vogël i identifikueshëm i aktiveve që gjenerojnë parà, të cilat janë kryesisht të pavarura nga hyrjet e parave nga aktive të tjera.

.

TRAJTIMI KONTABËL PËR AKTIVET AFATGJATA MATERIALE (AAM)

.

Njohja

8

Njësia ekonomike njeh koston e një zëri të AAM-ve si një aktiv nëse dhe vetëm nëse:

Regjistrimi fillestar i AAM-së bëhet zakonisht në momentin e përftimit të tij nga blerja apo prodhimi.

9

Pjesët e këmbimit, instrumentet dhe veglat e punës mbahen zakonisht si inventar dhe ngarkohen në shpenzime kur ato

konsumohen. Megjithatë, pjesët kryesore të këmbimit dhe pajisjet rezervë janë aktive afatgjata materiale kur një njësi ekonomike pret për t’i përdorur ato gjatë më shumë se një periudhe. Në mënyrë të ngjashme, në qoftë se pjesët e këmbimit, instrumentet dhe veglat e punës mund të përdoren vetëm në lidhje me një zë të aktiveve afatgjata materiale,

ato konsiderohen si aktive afatgjata materiale.

10

Toka dhe ndërtesat janë aktive të ndara dhe një njësi ekonomike do t„i trajtojë ato veç e veç edhe kur ato blihen së

.

bashku.

.

Matja fillestare

11

Një element i AAM-së, që plotëson kriteret për njohje si aktiv në pasqyrën e pozicionit financiar (shih paragrafin 20 të

SKK 1 të përmirësuar), matet me kosto. Në kosto përfshihet:

12

Të ardhurat dhe shpenzimet që krijohen si rezultat i aktiviteteve të rastësishme gjatë ndërtimit apo zhvillimit të një aktivi afatgjatë material njihen në pasqyrën e të ardhurave në qoftë se këto aktivitete nuk janë të nevojshme për ta

sjellë aktivin në vendndodhjen dhe kushtet e shfrytëzimit të paramenduara.

13

Nëse pagesa për AAM shtyhet përtej afateve normale të kredive për pagesë, në përcaktimin e kostos së aktivit merret

në konsideratë vlera aktuale e pagesës. Diferenca mes vlerës nominale dhe vlerës aktuale njihet si një shpenzim interesi përgjatë afatit të pagesës.

14

Një njësi ekonomike njeh të gjitha kostot e huamarrjes si shpenzim në periudhën në të cilën ato janë kryer.

15

Nëse aktivi përfitohet në këmbim të një aktivi tjetër jomonetar, ose grup aktivesh, ose të një kombinimi aktivesh

monetare me aktive jomonetare, kostoja e aktivit të marrë matet me vlerën e drejtë, përveç rasteve kur:

16

Nëse përbërësit kryesorë të një AAM-je kanë, në mënyrë të konsiderueshme, jetë të dobishme të ndryshme, këto pjesë

duhet të njihen fillimisht si elementë të veçantë të AAM-së, duke caktuar norma amortizimi të veçanta për secilin prej tyre, në varësi të jetës së tyre të dobishme.

17

Përcaktimi i kostos së AAM-ve, të marra nga grantet qeveritare, do të bëhet në përputhje me SKK 10 Grantet dhe

forma të tjera të ndihmës. Përcaktimi i kostos së AAM-ve, të marra me qira financiare, do të bëhet në përputhje me SKK 7 Kontabilizimi i qirave. Përcaktimi i kostos së AAM-ve, të përftuara nga kombinimet e bizneseve, do të bëhet

në përputhje me SKK 9 Kombinimet e bizneseve dhe konsolidimi.

.

Vlerësimi i mëpasshëm

18

Njësia ekonomike do të zgjedhë si politikë të saj kontabël modelin e kostos (i cili shpjegohet në paragrafin 19), ose

modelin e rivlerësimit (i cili shpjegohet në paragrafët 20-28 ) dhe do të zbatojë atë model për të gjithë klasën e AAM- ve që vlerësohet.

.

Modeli i kostos

19

Në pasqyrën e pozicionit financiar një element i AAM-së paraqitet me kosto minus amortizimin e akumuluar dhe

ndonjë humbje të akumuluar nga zhvlerësimi.

.

Modeli i rivlerësimit

20

Një klasë AAM, vlera e drejtë e së cilave mund të matet me besueshmëri, paraqitet në pasqyrën e pozicionit financiar

me shumën e rivlerësuar, e cila është vlera e drejtë në datën e rivlerësimit, pakësuar në periudhat në vijim me amortizimin e akumuluar të mëpasshëm dhe humbjet e akumuluara të mëpasshme nga zhvlerësimi. Rivlerësimet duhet të kryhen rregullisht, në mënyrë që vlera kontabël të mos ndryshojë materialisht nga vlera që do të rezultonte nëse

vlerësimi i AAM-së, në datën e raportimit do të bëhej me vlerën e drejtë.

21

Vlera e drejtë e truallit dhe ndërtesave zakonisht përcaktohet mbi bazën e treguesve të tregut nëpërmjet vlerësimeve të

kryera nga vlerësues profesionistë të kualifikuar. Vlera e drejtë e elementeve të AAM-së është zakonisht vlera e tyre e tregut e përcaktuar nga vlerësuesit.

22

Frekuenca e rivlerësimeve varet nga ndryshimet në vlerat e drejta të AAM-së që rivlerësohen. Kur vlera e drejtë e një aktivi të rivlerësuar ndryshon materialisht nga vlera kontabël, atëherë nevojitet të kryhet një rivlerësim tjetër. Disa

elemente të AAM-së pësojnë ndryshime të ndjeshme e të paqëndrueshme në vlerat e tyre të drejta, kështu që ata kanë nevojë për rivlerësime vjetore. Rivlerësime të tilla të shpeshta janë të panevojshme për ato elemente të AAM-së, vlera e drejtë e të cilave nuk pëson ndryshime të ndjeshme. Për këtë kategori është i mjaftueshëm një rivlerësim në çdo tre ose pesë vite.

23

Kur rivlerësohet një element i AAM-së, amortizimi i akumuluar në datën e rivlerësimit eleminohet kundrejt vlerës

kontabël bruto të aktivit dhe vlera neto rideklarohet me shumën e rivlerësuar të aktivit, ose rivlerësohen dhe vlera historike dhe amortizimi i akumuluar. Shuma/vlera e rregullimit, që vjen nga rideklarimi ose eleminimi i amortizimit të akumuluar, përfaqëson shtimin ose pakësimin e vlerës kontabël, e cila kontabilizohet në përputhje me paragrafët 26

dhe 27.

24

Nëse rivlerësohet një element i AAM-së, atëherë duhet të rivlerësohet e gjithë klasa e AAM-së ku bën pjesë ky

element.

25

Të gjitha elementet e një klase AAM rivlerësohen në të njëjtën kohë për të shmangur rivlerësimet e përzgjedhura të

aktiveve, si dhe raportimin në pasqyrat financiare të shumave që janë një përzierje e kostove dhe vlerave të drejta në data të ndryshme.

26

Nëse vlera kontabël e një aktivi afatgjatë material rritet, si rezultat i rivlerësimit, kjo rritje kreditohet drejtpërdrejt në kapitalet e veta në zërin “Rezerva rivlerësimi”. Por shuma e rivlerësimit njihet si e ardhur në pasqyrën e të ardhurave,

për sa kohë dhe në atë masë që ajo anullon humbjen nga rivlerësimi i të njëjtit aktiv në periudhat kontabël paraardhëse.

27

Nëse vlera kontabël e një aktivi afatgjatë material zvogëlohet, si rezultat i rivlerësimit, ky zvogëlim njihet si shpenzim

në pasqyrën e të ardhurave. Por shuma e humbjes nga rivlerësimi debitohet drejtpërdrejt në kapitalet e veta në zërin “Rezerva rivlerësimi”, për sa kohë dhe në atë masë që ajo kompenson një gjendje kreditore që mund të ekzistojë nga rivlerësime të mëparshme të këtij aktivi.

28

Teprica nga rivlerësimi, e përfshirë në kapitalet e veta për një element të AAM-së, duhet të kalohet te fitimet e pashpërndara përgjatë jetës së dobishme të aktivit afatgjatë material. Teprica e transferuar çdo vit është diferenca mes

amortizimit të llogaritur mbi bazën e vlerës kontabël të rivlerësuar të aktivit dhe amortizimit të llogaritur bazuar mbi koston fillestare të aktivit. Të gjitha tepricat e tjera (nëse ka), të mbetura nga rivlerësimi, duhet të transferohen te fitimet e pashpërndara kur aktivi afatgjatë material çregjistrohet. Transferimet nga tepricat e rivlerësimeve në fitimet

e pashpërndara nuk bëhen nëpërmjet pasqyrës së të ardhurave.

.

Vlera e amortizueshme dhe amortizimi

29

Një njësi ekonomike shpërndan vlerën e amortizueshme të një aktivi në bazë sistematike gjatë jetës së tij të dobishme.

30

Vlera e amortizueshme e një elementi të AAM-së njihet në pasqyrën e të ardhurave dhe shpenzimeve, si shpenzim në

mënyrë sistematike përgjatë jetës së dobishme të këtij aktivi. Përjashtime bëjnë aktivet afatgjata materiale me jetë të dobishme pa afat si për shembull, toka (përveç minierave dhe vendeve të përdorura për groposje), punimet e artit me jetë afatgjatë, veprat e muzeve dhe librat të cilat nuk amortizohen. Punimet e artit të marra për qëllime projektimi, si dhe veprat e muzeve dhe librat, që duhet të zëvendësohen pas një periudhe kohe të caktuar, amortizohen gjatë jetës së tyre të dobishme.

31

Një njësi ekonomike duhet të marrë parasysh të gjithë faktorët e mëposhtëm në përcaktimin e jetës së dobishme të një aktivi:

32

Metoda e zgjedhur e amortizimit duhet të pasqyrojë sistematikisht mënyrën se si do të realizohen nga njësia

ekonomike përfitimet ekonomike të ardhshme të aktivit afatgjatë, të përftuara gjatë jetës së dobishme të tij. Metodat

më të zakonshme të amortizimit përfshijnë metodën lineare, metodën mbi vlerën e mbetur dhe metodën e bazuar në përdorim si p.sh metoda e njësive të prodhuara.

33

Në praktikë shpesh përdoret metoda lineare për amortizimin e AAM-ve. Përdorimi i metodave të tjera merret në

konsideratë në rast se ato pasqyrojnë në mënyrë më objektive shpërndarjen e përfitimeve të ardhshme ekonomike gjatë jetës së dobishme të aktivit.

34

Amortizimi duhet të shprehë përdorimin e një aktivi afatgjatë por jo detyrimisht ndryshimin e vlerës së tij. Kështu që

objektivi i përzgjedhjes së metodave dhe normave të amortizimit nuk është mbajtja e vlerës kontabël të një aktivi afatgjatë material sa më afër vlerës së tij të tregut, por pasqyrimi sa më me vërtetësi i përdorimit të aktivit.

35

Amortizimi për çdo periudhë do të njihet në pasqyrën e të ardhurave dhe shpenzimeve, me përjashtim të rasteve kur

një SKK tjetër kërkon që kostoja të njihet si pjesë e kostos së një aktivi. Për shembull, amortizimi i aktiveve afatgjata prodhuese përfshihet në koston e inventarit (shih SKK 4 Inventarët).

36

Nëse ka tregues se ka pasur një ndryshim të rëndësishëm që nga data e fundit e raportimit vjetor në modelin me të

cilën një njësi ekonomike pret të konsumojë përfitimet e ardhshme ekonomike të një aktivi, njësia do të shqyrtojë metodën aktuale të amortizimit të tij dhe në qoftë se pritshmëritë ndryshojnë atëhere njësia do të ndryshojë metodën e amortizimit për të pasqyruar modelin e ri. Njësia ekonomike do ta trajtojë ndryshimin si një ndryshim në vlerësimin kontabël në përputhje me SKK 1 Kuadri i përgjithshëm për përgatitjen e pasqyrave financiare.

37

Faktorë të tillë si një ndryshim në mënyrën se si një aktiv është përdorur, konsumimi i parakohshëm, përparimi teknologjik, dhe ndryshimet në çmimet e tregut mund të tregojnë se vlera e mbetur apo jeta e dobishme e një aktivi ka

ndryshuar që nga data e fundit e raportimit vjetor. Nëse tregues të tillë janë të pranishëm, një njësi ekonomike do të

.

shqyrtojë vlerësimet e saj të mëparshme dhe nëse pritshmëritë ndryshojnë, atëhere njësia do të ndryshojë vlerën e

mbetur, metodën e amortizimit ose jetën e dobishme. Njësia ekonomike do ta trajtojë ndryshimin në vlerën e mbetur,

metodën e amortizimit ose jetën e dobishme si një ndryshim në një vlerësim kontabël në përputhje me SKK 1 Kuadri i përgjithshëm për përgatitjen e pasqyrave financiare.

38

Nëse vlera e mbetur e një aktivi afatgjatë material është shumë e ulët, atëherë mund të presupozohet që ajo të jetë e

barabartë me zero.

39

Çdo njësi ekonomike cakton metodat e amortizimit dhe normat e amortizimit në politikat dhe procedurat e saj

kontabël, të cilat duhet të përdoren për amortizimin e aktiveve afatgjata materiale. Për një klasë AAM-je, me elemente individualisht të parëndësishëm mund të zbatohen të njëjtat norma amortizimi për të gjithë klasën. Për elemente individualisht të rëndësishme, siç përcaktohet në paragrafin 16 të këtij Standardi, caktohen norma të veçanta amortizimi për çdo element të AAM-së, në bazë të jetës së dobishme të secilit prej tyre.

40

Amortizimi i një aktivi afatgjatë material fillon kur ai është i gatshëm për përdorim (d.m.th. kur është në kushtet dhe

vendin e duhur) dhe vazhdon deri në amortizimin e plotë të vlerës së amortizueshme ose deri sa ai çregjistrohet, del nga përdorimi ose riklasifikohet si i mbajtur për shitje (shih paragrafët 73-81). Amortizimi i një aktivi afatgjatë, që nuk përdoret përkohësisht nuk ndërpritet, me përjashtim kur aktivi është i amortizuar plotësisht. Megjithatë, nëse për llogaritjen e amortizimit përdoret metoda e njësive të prodhuara, amortizimi llogaritet me vlerë zero, për aq kohë sa

nuk ka prodhim.

41

Nëse ka ndonjë tregues që shuma e rikuperueshme e një elementi të caktuar të AAM-së mund të ketë rënë poshtë

vlerës së tyre kontabël, atëherë kryhet një test zhvlerësimi në përputhje me procedurat e përshkruara në paragrafët 82- 105 dhe, nëse është e nevojshme, vlera e aktivit zvogëlohet.

42

Një njësi ekonomike duhet të përfshijë në pasqyrën e të ardhurave dhe shpenzimeve kompensimin nga palë të treta për zëra të AAM-ve që kanë qenë të zhvlerësuara, të humbura ose të marra me detyrim, vetëm kur kompensimi bëhet i

arkëtueshëm.

.

Përmirësimet, riparimet dhe mirëmbajtja

43

Kostot që kanë të bëjnë me përmirësimet e mëpasshme i shtohen kostos së AAM-së vetëm nëse ato përmbushin

kriteret e përkufizimit të AAM-së dhe kriteret për njohjen e aktiveve në pasqyrën e pozicionit financiar (duke përfshirë këtu aftësinë e tyre për të marrë pjesë në gjenerimin e përfitimeve të ardhshme ekonomike). Kostot që lidhen me mirëmbajtjet dhe riparimet e vazhdueshme njihen si shpenzime gjatë vitit ushtrimor.

44

Nëse një pjesë e një elementi të AAM-së zëvendësohet, kostoja e pjesës së re i shtohet vlerës kontabël neto të elementit të AAM-së, nëse ajo përmbush kriteret e përkufizimit të AAM-së dhe kriteret e njohjes së aktiveve në

pasqyrën e pozicionit financiar. Pjesa e zëvendësuar do të hiqet nga pasqyra e pozicionit financiar, nëse ajo është kontabilizuar si pjesë më vete. Nëse kostoja fillestare (rrjedhimisht, edhe vlera kontabël aktuale) e pjesës së

zëvendësuar nuk dihet, ajo mund të vlerësohet në bazë të kostos aktuale të kësaj pjese minus amortizimin e vlerësuar.

45

Si kusht për vazhdimësinë e funksionimit të një elementi të AAM-së (për shembull, të një avioni) mund të jetë kryerja

e riparimeve të rëndësishme me ose pa zëvendësim të pjesëve të këtij aktivi. Me kryerjen e çdo riparimi kapital, kostoja e riparimit njihet në vlerën kontabël të elementit të AAM-së, nëse plotësohen kriteret për njohje. Vlera e mbetur kontabël e kostos së riparimit të mëparshëm (që është e identifikueshme nga pjesët fizike) çregjistrohet. Kjo ndodh pavarësisht nga fakti nëse kostoja e riparimit të mëparshëm është e përcaktuar në mënyrë të identifikueshme në transaksionin e blerjes apo krijimit të aktivit. Nëse është e nevojshme për të përcaktuar se cila ishte kostoja e riparimit të mëparshëm të njohur në vlerën kontabël të aktivit të blerë ose krijuar, mund të merret si bazë kostoja e vlerësuar e

një riparimi të ardhshëm.

46

Ndryshimet në vlerësimin e një detyrimi të njësisë, në lidhje me:

.

si dhe detyrime të tjera të ngjashme që rezultojnë:

.

do t‟i shtohen ose pakësohen kostos së aktivit afatgjatë material përkatës në periudhën kontabël aktuale. Vlera e re pas këtyre rregullimeve nuk duhet të jetë më e vogël se vlera kontabël. Nëse një zvogëlim i një aktivi afatgjatë material zbret nën vlerën e tij kontabël, teprica njihet menjëherë në pasqyrën e të ardhurave dhe shpenzimeve. Nëse rregullimi sjell rritjen e kostos së aktivit, njësia ekonomike duhet të shqyrtojë nëse kjo tregon se vlera e re kontabël e aktivit mund të mos jetë plotësisht e rikuperueshme. Nëse është kështu, njësia ekonomike bën një test të zhvlerësimit të aktivit, duke përllogaritur vlerën e tij të rikuperueshme dhe kontabilizon çdo humbje nga zhvlerësimi, në përputhje me

paragrafët 82-105.

.

TRAJTIMI KONTABËL PËR AKTIVET AFATGJATA TË INVESTUARA

.

Përkufizimi dhe njohja e aktiveve afatgjata materiale të investuara

47

Aktivi afatgjatë material i investuar është pasuria (tokë ose një ndërtesë ose një pjesë e ndërtesës, apo të dyja) e

mbajtur nga pronari ose qiramarrësi sipas një kontrate qiraje financiare për të fituar të ardhura nga qiraja ose për vlerësimin e kapitalit ose të dyja, me përjashtim të rasteve kur:

48

Interesi mbi një pasuri që mbahet nga qiramarrësi sipas një qiraje të zakonshme mund të klasifikohet dhe trajtohet si

aktiv afatgjatë i investuar duke iu referuar këtij standardi nëse, dhe vetëm nëse, pasuria do të plotësonte përkufizimin e një aktivi afatgjatë të investuar dhe qiramarrësi mund ta masë vlerën e drejtë të interesit mbi këtë pasuri pa kosto dhe përpjekje të panevojshme, në baza të vazhdueshme. Ky klasifikim alternativ është i vlefshëm mbi parimin pasuri-për- pasuri (çdo pasuri më vete).

49

Pasuria e përzier do të ndahet duke patur parasysh dy klasifikimet si aktiv afatgjatë i investuar dhe aktiv afatgjatë

material. Megjithatë, nëse vlera e drejtë e aktivit afatgjatë të investuar nuk mund të matet në mënyrë të besueshme, pa kosto dhe përpjekje të panevojshme, e gjithë pasuria do të trajtohet si aktiv afatgjatë material.

.

Matja fillestare

50

Një njësi ekonomike, në momentin e njohjes mat aktivin afatgjatë të investuar me koston e tij. Kostoja e aktivit

afatgjatë të blerë për t‟u investuar, përfshin çmimin e blerjes dhe të gjitha shpenzimet e ngarkueshme drejtpërdrejt si tarifat ligjore dhe të ndërmjetësimit, taksat e transferimit të pasurisë dhe kostot e tjera të transaksionit. Në qoftë se pagesa është shtyrë përtej termave të kreditimit normal, kosto është vlera aktuale e të gjitha pagesave të ardhme. Një

njësi ekonomike duhet të përcaktojë koston e një aktivi afatgjatë të investuar të ndërtuar nga vetë ajo, në përputhje me paragrafët 11-13 dhe 15.

51

Kosto fillestare e një interesi mbi një pasuri të mbajtur sipas një kontrate qiraje dhe të klasifikuar si një aktiv afatgjatë

i investuar do të jetë siç përshkruhet paragrafin 34 të SKK 7 i përmirësuar, edhe në qoftë se qiraja do të klasifikohej si qira e zakonshme por është brenda objektit të të njëjtit standard. Me fjalë të tjera, aktivi njihet me vlerën më të ulët ndërmjet vlerës së drejtë të pasurisë dhe vlerës aktuale të pagesave minimale të qirasë. Një shumë ekuivalente njihet si një detyrim për qiranë financiare.

.

Vlerësimi i mëpasshëm

52

Aktivi afatgjatë i investuar, vlera e drejtë e të cilit të mund të matet në mënyrë të besueshme, pa kosto apo përpjekje të

panevojshme, do të matet me vlerën e drejtë në çdo datë raportimi dhe ndryshimet në vlerën e drejtë njihen në fitim ose humbje. Nëse një interes mbi një pasuri të mbajtur sipas një kontrate qiraje është klasifikuar si aktiv afatgjatë i investuar, zëri i kontabilizuar me vlerën e drejtë është ky interes dhe jo pasuria bazë. Një njësi ekonomike duhet të trajtojë të gjitha aktivet e tjera të investuara si toka, ndërtesa, makineri dhe pajisje duke përdorur modelin kosto-

amortizim-zhvlerësim.

.

Transferimet

53

Nëse vlera e drejtë për një zë të aktivit afatgjatë të investuar që matet duke përdorur modelin e vlerës së drejtë, nuk

është e disponueshme pa kosto ose përpjekje të panevojshme, njësia ekonomike do ta trajtojë këtë zë si toka, ndërtesa,

makineri dhe pajisje deri sa vlera e drejtë të bëhet e disponueshme. Vlera kontabël e aktivit afatgjatë të investuar në këtë datë bëhet kosto e tij. Ky është një ndryshim i rrethanave dhe jo një ndryshim në politikën kontabël.

54

Për më tepër, siç kërkohet nga paragrafi 53, një njësi ekonomike do të transferojë një pasuri në, ose nga, aktiv

afatgjatë i investuar vetëm kur, përmbush ose jo më parë përkufizimin e aktivit afatgjatë të investuar.

.

TRAJTIMI KONTABËL PËR AKTIVET AFATGJATA JOMATERIALE

.

Njohja

55

Një aktiv afatgjatë jomaterial (AAJM) njihet vetëm nëse:

56

Një aktiv jomaterial i blerë në një kombinim biznesi njihet zakonisht si një aktiv, sepse vlera e drejtë e tij mund të matet me besueshmëri të mjaftueshme. Megjithatë, një aktiv jomaterial i blerë në një kombinim biznesi nuk njihet kur

ai rrjedh nga të drejta ligjore ose kontraktuale dhe vlera e drejtë e tij nuk mund të matet në mënyrë të besueshme pasi aktivi ose:

.

Matja fillestare

57

Një njësi ekonomike mat fillimisht një aktiv jomaterial me kosto.

58

Kostoja e një aktivi afatgjatë jomaterial të blerë veçmas përfshin:

(a) çmimin e tij të blerjes, duke përfshirë taksat e importit dhe taksat e parimbursueshme të blerjes, duke zbritur

.

skontot dhe zbritjet tregtare; dhe

(b) çdo kosto që i ngarkohet drejtpërdrejt përgatitjes së aktivit për përdorimin e tij të paramenduar.

59

Një njësi ekonomike njeh shpenzimet e kryera brenda saj për krijimin e një aktivi jomaterial, duke përfshirë të gjitha

shpenzimet për aktivitetet e kërkimit dhe zhvillimit, si një shpenzim në periudhën kur është kryer, vetëm nëse nuk është pjesë e kostos së një aktivi tjetër që i plotëson kriteret e njohjes në këtë standard.

60

Si shembuj të zbatimit të paragrafit të mësipërm, një njësi ekonomike njeh si shpenzime në periudhën kur ndodhin dhe jo si AAJM, zërat e mëposhtëm:

61

Paragrafi 60 nuk përjashton njohjen e një parapagimi si një aktiv kur pagesa për mallra ose shërbime është bërë

përpara dorëzimit të mallrave ose kryerjes së shërbimeve.

62

Shpenzimet për një zë jomaterial i cili është njohur fillimisht si një shpenzim, nuk do të njihen në një datë të

mëvonshme, si pjesë e kostos së ndonjë aktivi.

63

Nëse një aktiv jomaterial është blerë në një kombinim biznesi, kosto e këtij aktivi jomaterial është vlera e tij e drejtë

në datën e blerjes.

64

Nëse një aktiv jomaterial është përftuar nëpërmjet një granti qeveritar, kosto e këtij aktivi është vlera e drejtë e tij në

datën kur granti është arkëtuar/përftuar, në përputhje me SKK 10 Grante dhe forma të tjera të ndihmës.

65

Një aktiv jomaterial mund të përftohet në këmbim të një aktivi ose aktiveve jomonetare, ose një kombinimi të

aktiveve monetare dhe jomonetare. Një njësi ekonomike mat koston e një aktivi jomaterial të tillë me vlerën e drejtë përveç kur:

.

Vlerësimi i mëpasshëm

66

Një AAJM do të paraqitet me koston e tij minus amortizimin e akumuluar dhe ndonjë humbje të akumuluar nga

zhvlerësimi.

67

Një njësi ekonomike duhet të shpërndajë shumën e amortizueshme të një aktivi jomaterial në bazë sistematike gjatë

jetës së tij të dobishme. Amortizimi për çdo periudhë do të njihet si një shpenzim, përveç nëse një SKK tjetër kërkon që kostoja të njihet si pjesë e kostos së një aktivi tjetër.

68

Amortizimi fillon kur aktivi jomaterial është i disponueshëm për përdorim, p.sh. kur ai është në vendin dhe në kushtet

e domosdoshme për të qënë i përdorshëm sipas mënyrës së menduar nga drejtuesit. Amortizimi pushon kur aktivi çregjistrohet.

69

Njësia ekonomike do të zgjedhë një metodë amortizimi që pasqyron modelin me të cilin ajo pret të konsumojë

përfitimet ekonomike të ardhshme të aktivit. Nëse njësia ekonomike nuk mund ta përcaktojë këtë model të besueshëm, ajo do të përdorë metodën lineare.

70

Të gjitha aktivet jomateriale do të konsiderohen që kanë një jetë të fundme të dobishme. Jeta e dobishme e një aktivi

jomaterial që rrjedh nga të drejtat kontraktuale ose të drejta të tjera ligjore nuk duhet të kalojë periudhën e të drejtave kontraktuale ose të drejtave të tjera ligjore, por mund të jetë më e shkurtër në varësi të periudhës gjatë të cilës njësia pret të përdorë aktivin. Nëse të drejtat kontraktuale ose të drejta të tjera ligjore janë mbartur për një afat të kufizuar që mund të rinovohet, jeta e dobishme e aktivit jomaterial do të përfshijë periudhën e rinovimit vetëm në qoftë se ka

evidencë për të mbështetur rinovimin nga njësia ekonomike pa kosto të konsiderueshme.

71

Nëse një njësi ekonomike nuk është në gjendje të bëjë një vlerësim të besueshëm të jetës së dobishme të aktivit

jomaterial, jeta e dobishme do të supozohet që të jetë dhjetë vite.

72

Një njësi ekonomike duhet të supozojë se vlera e mbetur e një aktivi jomaterial është zero me përjashtim kur:

.

ÇREGJISTRIMI I AKTIVEVE AFATGJATA MATERIALE DHE JOMATERIALE

73

Një njësi ekonomike duhet të çregjistrojë një zë të AAM-ve dhe AAJM-ve kur:

(a) e nxjerr atë jashtë përdorimit; ose

.

(b) nuk pritet të ketë përfitime të ardhshme ekonomike nga përdorimi i tij ose nga nxjerrja jashtë përdorimit.

74

Një njësi ekonomike duhet të njohë fitim ose humbje nga çregjistrimi i një zëri të AAM-ve kur zëri është çregjistruar

(përveç kur SKK 7 Kontabilizimi i qirave kërkon të veprohet ndryshe në transaksionet e shitjes dhe marrjes me qira).

75

Në përcaktimin e datës për nxjerrjen jashtë përdorimit të një zëri, një njësi ekonomike do të zbatojë kriteret në SKK 8

Të ardhurat për njohjen e të ardhurave nga shitja e mallrave. SKK 7 Kontabilizimi i qirave zbatohet në rastet e nxjerrjes jashtë përdorimit nëpërmjet transaksionit të shitjes dhe rimarrjes me qira.

76

Një njësi ekonomike duhet të përcaktojë fitim / humbjet që rrjedhin nga çregjistrimi i një zëri të AAM-ve dhe AAJM-

ve, si diferencë në mes të ardhurave neto nga nxjerrja jashtë përdorimit, në qoftë se ka dhe vlerës kontabël të aktivit.

.

AAM DHE AAJM TË MBAJTURA PËR SHITJE

77

Elemente të AAM-së dhe AAJM-së, që priten të shiten brenda 12 muajve të ardhshëm pas datës së raportimit,

riklasifikohen si aktive afatgjata të mbajtura për shitje dhe paraqiten në pasqyrën e pozicionit financiar si aktive afatshkurtra.

78

Elemente të AAM-së dhe AAJM-së riklasifikohen në pasqyrën e pozicionit financiar si aktive afatgjata të mbajtura

për shitje vetëm dhe vetëm nëse ato janë të disponueshme për shitje të menjëhershme dhe shitja e tyre është shumë e mundshme. Për këtë, drejtuesit e njësisë ekonomike duhet të kenë filluar në mënyrë aktive aktivitetet e shitjes dhe t‟i kenë nxjerrë këto aktive në treg me një çmim që është i arsyeshëm në krahasim me vlerën e tyre aktuale.

79

Aktivet afatgjata, të klasifikuara si të mbajtura për shitje, vlerësohen me vlerën më të ulët midis vlerës së tyre kontabël

dhe vlerës së drejtë minus kostot e shitjes. Ato paraqiten më vete në pasqyrën e pozicionit financiar.

80

Amortizimi i aktiveve afatgjata, të klasifikuara si të mbajtura për shitje, ndërpritet në kohën e riklasifikimit të aktivit.

Nëse vlera e drejtë e aktivit (minus koston e përllogaritur të shitjes) është më e ulët se vlera kontabël e tij, aktivi i klasifikuar si i mbajtur për shitje do të zvogëlohet deri në vlerën e drejtë (minus koston e shitjes). Një aktiv afatgjatë i klasifikuar si i mbajtur për shitje, nuk amortizohet edhe pse ai vazhdon të përdoret në prodhim nga njësia ekonomike deri në momentin e nxjerrjes jashtë përdorimit (d.m.th. shitjes).

81

Nëse një njësi ekonomike i ndryshon planet e saj në lidhje me shitjen e aktivit, aktivet riklasifikohen si AAM ose AAJM, duke i vlerësuar me vlerën më të ulët midis vlerës së tyre kontabël të mëparshme (e rregulluar me amortizimin

e akumuluar) dhe shumës së rikuperueshme. Rregullimi, në lidhje me riklasifikimin e mundshëm, njihet në pasqyrën e performancës të periudhës kontabël, dhe jo në mënyrë retrospektive.

.

ZHVLERËSIMI I AKTIVEVE AFATGJATA MATERIALE DHE JOMATERIALE

.

Parimet e përgjithshme

82

Paragrafët 82 deri 105 do të zbatohen në trajtimin kontabël të zhvlerësimit për të gjitha aktivet përveç atyre në vijim,

për të cilat SKK-të e tjera përcaktojnë kërkesat e zhvlerësimit:

83

Një humbje nga zhvlerësimi ndodh kur vlera kontabël neto e një aktivi tejkalon shumën e rikuperueshme.

84

Një njësi ekonomike duhet të njohë një humbje nga zhvlerësimi menjëherë në fitim/ humbjen e vitit.

.

Treguesit e zhvlerësimit

85

Një njësi ekonomike duhet të vlerësojë në çdo datë të raportimit nëse ka ndonjë shenjë që një aktiv mund të jetë i

zhvlerësuar. Nëse ekziston ndonjë shenjë e tillë, njësia ekonomike do të vlerësojë shumën e rikuperueshme të aktivit. Nëse nuk ka të shenja për zhvlerësim, nuk është e nevojshme të vlerësohet shuma e rikuperueshme.

86

Në vlerësimin që bëhet për të parë nëse ka ndonjë tregues që një aktiv mund të jetë i zhvlerësuar, një njësi ekonomike do të marrë parasysh, minimalisht, arsyet e mëposhtme:

.

Burimet e jashtme të informacionit

.

Burimet e brendshme të informacionit

87

Nëse nuk është e mundur të vlerësohet shuma e rikuperueshme e aktivit të veçantë, një njësi ekonomike do të vlerësojë shumën e rikuperueshme të njësisë gjeneruese të parasë, të cilës i takon ky aktiv. Do të veprohej kështu

meqë matja e shumës së rikuperueshme kërkon të bëhet parashikimi i flukseve të mjeteve monetare dhe ka raste që aktivet e veçanta nuk gjenerojnë flukse mjetesh monetare më vete. Një njësi gjeneruese e parasë për aktivin është grupi më i vogël i identifikueshëm i aktiveve që përfshin atë dhe gjeneron mjete monetare të cilat janë kryesisht të pavarura nga hyrjet e mjeteve monetare nga aktive ose grupe aktivesh të tjera.

88

Nëse ka një tregues që një aktiv mund të jenë i zhvlerësuar, ky tregues mund të bëjë që njësia ekonomike të rishikojë

jetën e mbetur të dobishme, metodën e amortizimit ose vlerën e mbetur të aktivit dhe ta rregullojë në përputhje me këtë standard edhe nëse nuk është njohur humbje nga zhvlerësimi për aktivin.

.

Matja e shumës së rikuperueshme

89

Shuma e rikuperueshme e një aktivi ose e një njësie gjeneruese parash është vlera më e lartë midis vlerës së drejtë

pakësuar me kostot për ta shitur dhe vlerës së tij në përdorim. Nëse nuk është e mundur të vlerësohet shuma e rikuperueshme e një aktivi të veçantë, referencat në paragrafet 90-98 për një aktiv duhet të lexohen si referenca edhe për njësinë gjeneruese të parasë.

90

Nuk është gjithmonë e nevojshme të përcaktohet edhe vlera e drejtë e një aktivi pakësuar me kostot për ta shitur, edhe

vlera në përdorim e tij. Nëse njëra prej këtyre shumave tejkalon vlerën kontabël neto të aktivit, ai nuk është i zhvlerësuar dhe nuk është e nevojshme të vlerësohet shuma tjetër.

91

Nëse nuk ka arsye të besohet që vlera në përdorim e një aktivi tejkalon materialisht vlerën e tij të drejtë pakësuar me

kostot për ta shitur, vlera e drejtë e aktivit pakësuar me kostot për ta shitur mund të përdoret si shuma e rikuperueshme. Një gjë e tillë ndodh shpesh për një aktiv që është mbajtur për shitje.

.

Vlera e drejtë pakësuar me kostot për shitje

92

Vlera e drejtë pakësuar me kostot për shitjen është shuma që përftohet nga shitja e një aktivi në një transaksion të

kryer në mënyrë të vullnetshme midis palëve të palidhura me njëra-tjetrën, pakësuar me kostot e shitjes. Evidenca më e mirë e vlerës së drejtë pakësuar me kostot e shitjes e një aktivi është një çmim në një marrëveshje shitje të detyrueshme në një transaksion midis palëve të palidhura ose një çmim tregu në një treg aktiv. Nëse nuk ka marrëveshje shitjeje detyruese apo treg aktiv për një aktiv, vlera e drejtë pakësuar me koston e shitjes bazohet në të dhënat më të mira të disponueshme që pasqyrojnë shumën që një njësi ekonomike mund të përftojë në datën e raportimit, nga shitja e aktiveve të saj në një transaksion të kryer në mënyrë të vullnetshme midis palëve të palidhura me njëra-tjetrën, pasi zbriten kostot për shitjen e aktivit. Gjatë përcaktimit të kësaj shume, një njësi ekonomike merr

parasysh rezultatin e transaksioneve të kohëve të fundit për aktive të ngjashme në të njëjtën industri.

.

Vlera në përdorim

93

Vlera në përdorim është vlera aktuale e flukseve të ardhshme të mjeteve monetare që pritet të përftohen nga një aktiv.

Llogaritja e kësaj vlerë aktuale përfshin hapat e mëposhtëm:

94

Në llogaritjen e vlerës në përdorim të një aktivi duhet të pasqyrohen elementët e mëposhtëm:

95

Në matjen e vlerës në përdorim, vlerësimet e flukseve të ardhshme të mjeteve monetare do të përfshijnë:

përdorim) dhe mund t’i ngarkohen drejtpërdrejt, ose të shpërndahen në mënyrë të arsyeshme dhe të vazhdueshme, tek

.

aktivi;

(c) flukset neto të mjeteve monetare, nëse ka, që pritet të marrë (ose të paguajë) për nxjerrjen jashtë përdorimit të aktivit, në fund të jetës së tij të dobishme në një transaksion të kryer në mënyrë të vullnetshme midis palëve të palidhura.

Njësia ekonomike mund të dëshirojë të përdorë buxhetet financiare më të fundit apo parashikimet për të bërë vlerësimin e flukseve të mjeteve monetare, nëse është e mundur. Për vlerësimin e flukseve të mjeteve monetare përtej periudhës së mbuluar nga buxhetet më të fundit ose parashikimet, një njësi ekonomike mund të dëshirojë të ekstrapolojë shumat bazuar në buxhetet apo parashikimet duke përdorur një normë të qëndrueshme ose në rënie të normës së rritjes për vitet në vazhdim, me përjashtim të rastit kur mund të justifikohet përdorimi i një normë të rritur.

96

Vlerësimet e flukseve të ardhshme të mjeteve monetare nuk do të përfshijnë:

97

Flukset e ardhshme të mjeteve monetare do të vlerësohen për aktivin në gjendjen e tij aktuale. Vlerësimet e flukseve të

ardhshme të mjeteve monetare nuk do të përfshijnë hyrjet ose daljet e vlerësuara të ardhshme të mjeteve monetare që pritet të rrjedhin nga:

98

Norma (normat) e skontimit e përdorur në llogaritjen e vlerës aktuale do të jetë një normë (normat) para tatimeve e

cila pasqyron (pasqyrojnë) vlerësimet aktuale të tregut të:

.

Njohja dhe matja e humbjes nga zhvlerësimi për një njësi gjeneruese të parasë

99

Një humbje nga zhvlerësimi do të njihet për një njësi gjeneruese të parasë nëse, dhe vetëm nëse, shuma e rikuperueshme e njësisë është më e vogël se vlera kontabël neto e saj. Humbja nga zhvlerësimi do të shpërndahet për

të zvogëluar vlerën kontabël neto të aktiveve të njësisë në rendin e mëposhtëm:

100

Megjithatë, një njësi ekonomike nuk do të zvogëlojë vlerën kontabël neto të ndonjë aktivi në njësinë gjeneruese të

parasë më poshtë se vlera më e lartë e:

101

Çdo tejkalim i humbjes nga zhvlerësimi, që nuk mund të shpërndahet në një aktiv për shkak të kufizimit në paragrafin

100, iu shpërndahet aktiveve të tjera të njësisë proporcionalisht në bazë të vlerës kontabël neto të këtyre aktiveve.

.

Kërkesa shtesë për zhvlerësimin e emrit të mirë

102

Nëse një njësi ekonomike nuk është në gjendje të bëjë një vlerësim të besueshëm të jetës së dobishme të emrit të mirë,

jeta e tij do të supozohet të jetë 10 vjet.

.

Rimarrja e humbjes nga zhvlerësimi

103

Për të gjitha aktivet e tjera, përveç emrit të mirë, një njësi ekonomike do të vlerësojë në çdo datë të raportimit nëse ka ndonjë shenjë se një humbje nga zhvlerësimi, e njohur në periudhat e mëparshme, nuk ekziston më, ose mund të jetë

pakësuar. Shenjat se një humbje nga zhvlerësimi mund të jetë pakësuar ose mund të mos ekzistojë më, në përgjithësi janë e kundërta e atyre të përcaktuara në paragrafin 86. Nëse ekziston ndonjë shenjë e tillë, njësia ekonomike do të përcaktojë nëse e gjitha ose vetëm një pjesë e humbjes së mëparshme nga zhvlerësimi duhet të anullohet. Procedura për të bërë këtë përcaktim do të varet nga fakti nëse humbja e mëparshme nga zhvlerësimi i aktivit është bazuar në:

.

Rimarrja për një njësi gjeneruese të parasë

104

Kur humbja e mëparshme nga zhvlerësimi është bazuar në shumën e rikuperueshme të njësisë gjeneruese të parasë të

cilës i takon aktivi, do të zbatohen kërkesat në vijim:

.

nënshtrohen kufizimit të përshkruar në pikën (c) më poshtë. Këto rritje në vlerat kontabël neto do të trajtohen si

anullime të humbjeve nga zhvlerësimi për aktivet e veçanta dhe do të njihen menjëherë në fitim/ humbje të vitit;

.

Rimarrja për një aktiv të veçantë të zhvlerësuar

105

Kur humbja e mëparshme nga zhvlerësimi është bazuar në shumën e rikuperueshme të aktivit të veçantë të

zhvlerësuar, do të zbatohen kërkesat në vijim:

.

PARAQITJA NË PASQYRAT FINANCIARE

106

AAM-të paraqiten në pasqyrën e pozicionit financiar në zërat përkatës të formatit të dhënë në SKK 2 i përmirësuar,

Paraqitja e pasqyrave financiare. Lejohet gjithashtu një klasifikim i mëtejshëm i zërave të aktiveve (për shembull, “Toka”, “Ndërtesa”, “Makineri dhe pajisje”).

107

Shpenzimet e amortizimit të AAM-ve dhe AAJM-ve, si dhe humbjet nga zhvlerësimi, paraqiten si zë më vete i

formatit 1 të pasqyrës së performancës, si dhe në zërat përkatës të formatit 2, në varësi të funksioneve të aktiveve në njësinë ekonomike. Fitimet/humbjet nga nxjerrja jashtë përdorimit të AAM dhe AAJM njihen në zërat “Shpenzime të

tjera të shfrytëzimit”.

.

SHËNIMET SHPJEGUESE

108

Në pasqyrat financiare shpjegohen bazat e matjes të përdorura për përcaktimin e vlerës kontabël bruto (e aplikueshme

vetëm për AAM), metodat dhe normat e amortizimit (ose jeta e dobishme), të përdorura për amortizimin e të gjitha grupeve të AAM dhe AAJM, analiza e ndryshimit në vlerën kontabël të tyre, si dhe rakordimi i informacionit te mëposhtëm:

.

.

Ky rakordim nuk duhet të paraqitet për periudhën e mëparshme.

109

Gjithashtu, njësia ekonomike do të japë informacionet e mëposhtme:

110

Një njësi ekonomike duhet të japë për AAJM informacionin e mëposhtëm shpjegues:

(a) një përshkrim të vlerës kontabël neto dhe periudhës së amortizimit të çdo aktivi jomaterial që konsiderohet

.

material për pasqyrat financiare të njësisë;

111

Një njësi ekonomike duhet të japë informacion shpjegues për shumën totale të shpenzimeve të kërkimit dhe zhvillimit