Legjislacioni tatimor

Zero deri më 31 dhjetor 2029, nëse të ardhurat bruto vjetore nuk kalojnë 14,000,000 LEK, sipas nenit 69 të ligjit nr. 29/2023. Mbi këtë prag, entitetet paguajnë 15% mbi fitimin e tatueshëm, ndërsa biznesi individual paguan 15% deri në 14,000,000 LEK fitim dhe 23% mbi tepricën, sipas nenit 24. Pragu funksionon si prag i plotë, prandaj kalimi i tij edhe me një lek e vendos gjithë fitimin nën regjimin normal.

Po. Deklarata vjetore dorëzohet deri më 31 mars edhe kur tatimi është zero dhe edhe kur nuk ka pasur asnjë transaksion gjatë vitit. Mosdorëzimi dënohet sipas nenit 113 të ligjit nr. 9920/2008, me 3,000 LEK për individët, 5,000 LEK për tatimpaguesit e zakonshëm dhe 10,000 LEK për tatimpaguesit e mëdhenj. Ky është gabimi më i shpeshtë te bizneset nën pragun, sepse tatimi zero ngatërrohet me mungesë detyrimi.

Kur xhiroja vjetore kalon 10,000,000 LEK, sipas nenit 117 të ligjit nr. 92/2014 dhe VKM nr. 953/2014. Kërkesa për regjistrim paraqitet brenda 15 ditëve nga momenti i kalimit të pragut, neni 122. Regjistrimi vullnetar është i mundur mbi 5,000,000 LEK dhe mbahet të paktën dy vjet. Noterët dhe përmbaruesit regjistrohen pa prag. Kthimi në regjimin e biznesit të vogël bëhet pas 12 muajsh.

Kostoja e punëdhënësit është paga bruto plus 16.7% kontribute, mbi një bazë që nuk kalon 186,416 LEK. Për një pagë bruto 100,000 LEK kostoja shkon 116,700 LEK në muaj. Punonjësit i mbahen 11.2% kontribute plus tatimi mbi pagën, i cili nuk zbatohet deri 50,000 LEK në muaj dhe pastaj llogaritet me 13% dhe 23% sipas nenit 24. Listëpagesa dorëzohet deri më datën 20 të muajit pasues.

Norma është 8% mbi fitimin e shpërndarë, sipas nenit 59 të ligjit nr. 29/2023. Tatimi mbahet në burim nga shoqëria në momentin e shpërndarjes dhe deklarohet deri më datën 20 të muajit pasues. Shpërndarja kërkon vendim të asamblesë së ortakëve dhe mund të bëhet vetëm mbi fitimin e mbetur pas mbulimit të humbjeve dhe pas krijimit të rezervave ligjore.

Individët që kalojnë pragun e të ardhurave vjetore, ata që kanë më se një punëdhënës, dhe ata që kanë të ardhura nga qiraja, dividendi, interesat ose burime jashtë vendit. Afati është 31 mars. Zbritjet për fëmijë, 48,000 LEK për secilin nën 18 vjeç, dhe për arsimin, deri 100,000 LEK kur të ardhurat janë nën 1,200,000 LEK, merren vetëm përmes kësaj deklarate, sipas nenit 22.

Nga 30 janari 2026 kufiri është 100,000 LEK për transaksion mes bizneseve dhe 500,000 LEK kur pala tjetër është individ, sipas nenit 59 të ligjit nr. 9920/2008. Tejkalimi dënohet me 10% të vlerës së transaksionit, neni 120. Veç kufirit të transaksionit ekziston edhe limiti i arkës, që varet nga xhiroja vjetore e biznesit.

Gjoba është 0.06% e detyrimit për çdo ditë vonese, deri në 365 ditë, sipas nenit 114. Mbi të llogaritet edhe kamatëvonesa, aktualisht 7.8% në vit, e barabartë me 120% e interesit ndërbankar dhe e përditësuar çdo tremujor. Kur detyrimi nuk mund të paguhet menjëherë, ligji lejon marrëveshje me këste, me pagesë të menjëhershme 20% dhe shlyerje deri në fund të vitit pasardhës.

Deklarata e ndryshuar dorëzohet brenda 24 muajve, afat i shkurtuar nga 36 muajt e mëparshëm, sipas nenit 67 të ligjit nr. 9920/2008. Deklarata individuale DIVA korrigjohet brenda 6 muajve dhe maksimumi dy herë. Kush e mban mend rregullin e vjetër e humbet të drejtën pa e vënë re, prandaj korrigjimi bëhet sapo konstatohet gabimi.

Njoftimi i kontrollit vjen 30 ditë përpara fillimit, ndërsa për vizitën fiskale afati është 10 ditë. Kontrolli zgjat sipas programit dhe mund të zgjatet deri 15 ditë pune. Vetëdeklarimi i një detyrimi brenda 30 ditëve para fillimit e ul dënimin në 50%. Pas njoftimit të vlerësimit, pagesa bëhet brenda 30 ditëve dhe ankimi paraqitet po brenda 30 ditëve, sipas nenit 106.

Nën pragun e 14,000,000 LEK të dyja format paguajnë zero tatim mbi fitimin, prandaj vendimi varet nga përgjegjësia ligjore dhe nga kostoja administrative, jo nga tatimi. Mbi pragun, sh.p.k. paguan 15% mbi fitimin dhe 8% mbi dividendin kur e shpërndan, pra rreth 21.8% në total. Personi fizik paguan 15% deri 14,000,000 LEK fitim dhe 23% mbi tepricën, pa tatim shtesë kur i tërheq paratë.

Kur 80% ose më shumë e të ardhurave bruto vijnë nga një klient i vetëm, ose kur 90% ose më shumë vijnë nga më pak se tre klientë. Në këto raste zbatohen normat e tatimit mbi pagën. Nga marsi 2026 është shtuar Deklarata e Statusit të Vetëpunësuarit, me të cilën personi vërteton pavarësinë edhe kur kalon pragun.

Shpenzimet e kryera për të fituar, siguruar dhe ruajtur të ardhurat, brenda kufijve të nenit 50. Përfaqësimi njihet deri 0.3% e të ardhurave vjetore, sigurimi i jetës dhe i shëndetit deri 5% e pagave bruto. Shpenzimet pa dokument të rregullt, gjobat dhe interesat ndëshkuese nuk njihen. Amortizimi ndjek grupet dhe normat e ligjit, jo politikën e brendshme kontabël.

Tremujore, më 31 mars, 30 qershor, 30 shtator dhe 31 dhjetor, ose mujore deri më datën 15 kur zgjidhet kjo metodë, sipas nenit 63. Baza është tatimi i vitit paraardhës, ndërsa për janarin, shkurtin dhe marsin merret tatimi i dy viteve më parë. Kur tatimi i vitit paraardhës është zero, këste nuk lindin.