Tatimi mbi fitimin nuk paguhet i plotë në mars. Gjatë vitit paguhen këste paraprake, të llogaritura mbi tatimin e vitit paraardhës, dhe në mars të vitit pasues paguhet vetëm diferenca. Kur këstet kanë tejkaluar detyrimin faktik, diferenca mbetet si tepricë.
Kjo faqe shpjegon si llogaritet çdo këst, pse tremujori i parë ka një formulë të veçantë, si kërkohet rishikimi kur fitimi bie, çfarë ndodh kur kësti nuk paguhet dhe si duket llogaritja e plotë e një viti me shifra.
Lexo edhe: Normat dhe pragjet e tatimit mbi fitimin.
Baza e kësteve është tatimi mbi fitimin i vitit paraardhës, i pjesëtuar sipas ritmit të pagesës. Ligji parashikon këste tremujore, me afate 31 mars, 30 qershor, 30 shtator dhe 31 dhjetor, dhe këste mujore, me afat datën 15 të muajit.
Rrjedhoja praktike më e rëndësishme është se kur tatimi i vitit paraardhës është zero, këste nuk lindin. Biznesi nën regjimin 0% deri në 2029, ose biznesi që mbylli vitin me humbje, nuk paguan asgjë gjatë vitit.
Kujdes. Ligji parashikon dy ritme, tremujor dhe mujor. Përcaktimi i saktë i kategorisë së tatimpaguesve për secilin ritëm duhet konfirmuar për rastin tuaj, sepse afati i pagesës ndryshon nga muaji në tremujor.
Lexo edhe: Kush nuk paguan tatim deri në 2029.
Kësti nuk matet mbi fitimin e vitit në vazhdim, sepse ai nuk dihet ende. Ai matet mbi tatimin e vitit të mbyllur, pra mbi një shifër të njohur dhe të deklaruar.
| Elementi | Rregulli |
|---|---|
| Baza | Tatimi mbi fitimin i vitit paraardhës |
| Ritmi tremujor | Afatet 31 mars, 30 qershor, 30 shtator, 31 dhjetor |
| Ritmi mujor | Afati data 15 e muajit |
| Janar, shkurt, mars në ritmin mujor | Një e dymbëdhjeta e tatimit të dy viteve më parë |
| Prill deri dhjetor në ritmin mujor | Një e dymbëdhjeta e tatimit të vitit paraardhës |
| Kur tatimi i vitit paraardhës është zero | Këste nuk lindin |
Sepse në janar tatimi i vitit që sapo mbaroi nuk është deklaruar ende. Deklarata vjetore dorëzohet deri më 31 mars, prandaj për tre muajt e parë ligji përdor shifrën e vitit të mëparshëm, pra të dy viteve më parë, dhe nga prilli kalon në shifrën e vitit paraardhës.
Kjo është arsyeja pse në prill kësti mund të ndryshojë ndjeshëm, në të dyja drejtimet. Nuk është gabim i sistemit, është zbatim i formulës.
Shoqëri shërbimesh, në ritëm mujor. Tatimi mbi fitimin i vitit 2024 është 1,200,000 lekë. Tatimi mbi fitimin i vitit 2025 është 1,800,000 lekë.
Hapi 1. Këstet e janarit, shkurtit dhe marsit 2026 llogariten mbi tatimin e vitit 2024, pra 1,200,000 / 12 = 100,000 lekë në muaj.
Hapi 2. Këstet e prillit deri në dhjetor 2026 llogariten mbi tatimin e vitit 2025, pra 1,800,000 / 12 = 150,000 lekë në muaj.
Hapi 3. Totali i parapaguar gjatë 2026 është 3 x 100,000 = 300,000 lekë, plus 9 x 150,000 = 1,350,000 lekë, gjithsej 1,650,000 lekë.
Hapi 4. Në deklaratën vjetore të dorëzuar deri më 31 mars 2027 rezulton se tatimi faktik i vitit 2026 është 2,100,000 lekë.
Hapi 5. Diferenca për pagesë është 2,100,000 – 1,650,000 = 450,000 lekë, e paguar bashkë me deklaratën.
| Periudha | Baza e kësteve | Kësti mujor | Totali |
|---|---|---|---|
| Janar, shkurt, mars 2026 | Tatimi 2024, 1,200,000 lekë | 100,000 lekë | 300,000 lekë |
| Prill deri dhjetor 2026 | Tatimi 2025, 1,800,000 lekë | 150,000 lekë | 1,350,000 lekë |
| Gjithsej parapagime 2026 | 1,650,000 lekë | ||
| Tatimi faktik 2026 | 2,100,000 lekë | ||
| Diferenca deri 31 mars 2027 | 450,000 lekë |
Në ritmin tremujor, me të njëjtin tatim vjetor paraardhës prej 1,800,000 lekësh, kësti do të ishte 1,800,000 / 4 = 450,000 lekë për tremujor.
Lexo edhe: Kalendari tatimor me afatet e vitit.
Formula shikon nga pas, ndërsa biznesi jeton në të tashmen. Kur viti në vazhdim po shkon dukshëm më dobët sesa viti i mbyllur, pagesa e kësteve mbi shifrën e vjetër nxjerr para nga qarkullimi pa arsye.
Lexo edhe: Çfarë duhet kontrolluar në mbylljen e gjashtëmujorit.
Për këtë ligji njeh mundësinë e rishikimit të kësteve kur fitimi i pritshëm bie. Kërkesa paraqitet me shkrim pranë administratës tatimore dhe shoqërohet me argumentin numerik, pra me shifra që tregojnë rënien, ku hyjnë qarkullimi i realizuar, marzhi, kontratat e mbyllura ose të humbura, dhe parashikimi i vitit.
Shoqëri me tatim 1,800,000 lekë në 2025 dhe këste 450,000 lekë në tremujor. Në gjashtëmujorin e parë 2026 qarkullimi bie 40% pas humbjes së një klienti kryesor, dhe fitimi i pritshëm i vitit është rreth 4,000,000 lekë, pra tatim rreth 600,000 lekë. Pagesa e katër kësteve prej 450,000 lekësh do të nxirrte 1,800,000 lekë, pra tri herë detyrimin real. Këtu kërkesa për rishikim ka kuptim praktik.
Kujdes. Kushtet e sakta të pranimit të kërkesës, dokumentacioni shoqërues dhe afati brenda të cilit paraqitet duhen konfirmuar përpara dorëzimit. Na shkruani me shifrat e gjashtëmujorit dhe ju kthejmë përgjigje nëse rasti tuaj i plotëson.
Teprica nuk humbet. Ajo rezulton në deklaratën vjetore dhe trajtohet sipas rregullave të tepricave tatimore, pra si tepricë e kompensueshme ose e rimbursueshme. Kjo është rruga e gjatë, prandaj rishikimi në kohë është zakonisht zgjidhja më e mirë sesa rimbursimi më pas.
Lexo edhe: Rimbursimi i kësteve të parapaguara të tatimit.
Mospagesa e kësteve në afat trajtohet si mospagesë detyrimi tatimor. Sanksioni bazë është 0.06% e detyrimit të papaguar për çdo ditë vonesë, i kufizuar në 365 ditë, dhe përveç sanksionit zbatohet edhe kamatëvonesa.
Këst 450,000 lekë, i paguar 40 ditë me vonesë. Sanksioni për mospagesë është 450,000 x 0.06% x 40 = 10,800 lekë. Përveç kësaj llogaritet edhe kamatëvonesa, aktualisht 7.8% në vit, sipas formulës që zbaton sistemi.
Në nivel të përgjithshëm, gjobat për një detyrim të vetëm nuk kalojnë 100% të detyrimit. Kur vështirësia është reale dhe e kalueshme, ligji njeh edhe mundësinë e një marrëveshjeje me këste, që kërkon një pagesë të menjëhershme prej 20% të detyrimit.
Lexo edhe: Gjobat tatimore, kamatëvonesa dhe këstet.
Në vitin e parë nuk ekziston tatim i vitit paraardhës, prandaj baza e kësteve mungon. Trajtimi konkret i vitit të parë varet nga forma e regjistrimit dhe nga të dhënat e deklaruara, prandaj kontrollohet rast pas rasti përpara se të pritet një detyrim.
Gjatë vitit nuk paguhet asnjë këst, sepse baza është zero. Detyrimi shfaqet i plotë në mars të vitit pasues, dhe bashkë me të nisin edhe këstet e vitit të re. Për një biznes që kalon pragun e 14,000,000 lekëve, kjo mbivendosje ndihet fort në fluksin e parave.
Një biznes që kalon pragun në 2027 me fitim të tatueshëm 3,000,000 lekë paguan deri më 31 mars 2028 tatim vjetor 450,000 lekë, dhe brenda tremujorit të parë të 2028 edhe këstin e parë prej rreth 112,500 lekësh. Në tre muaj, rreth 562,500 lekë, për një biznes që vitin e kaluar paguante zero.
Tatimi i vitit është zero, prandaj për vitin pasues këste nuk lindin. Kjo është një ndër pasojat praktike të mbartjes së humbjeve.
Lexo edhe: Si mbartet humbja në vitet e ardhshme.
✔ Shifra e tatimit të vitit paraardhës dhe e vitit para tij mbahen të shkruara, sepse janë të dyja baza të kësteve
✔ Këstet e planifikuara vendosen në kalendarin e pagesave në janar, jo në ditën e afatit
✔ Rezultati i gjashtëmujorit krahasohet me vitin e kaluar, sepse ai është momenti për t’u kthyer nga rishikimi
✔ Teprica e mundshme identifikohet përpara mbylljes së vitit, jo në mars
✔ Deklarata vjetore dorëzohet deri më 31 mars, edhe kur tatimi është zero dhe edhe pa aktivitet
Mbi tatimin mbi fitimin e vitit paraardhës, të pjesëtuar sipas ritmit, pra në katër këste tremujore, ose në dymbëdhjetë këste mujore.
Në ritmin tremujor deri më 31 mars, 30 qershor, 30 shtator dhe 31 dhjetor. Në ritmin mujor deri më datën 15 të muajit.
Sepse për janarin, shkurtin dhe marsin baza është tatimi i dy viteve më parë, ndërsa nga prilli baza kalon në tatimin e vitit paraardhës, që tashmë është deklaruar.
Nuk paguani. Tatimi i vitit paraardhës është zero, prandaj baza e kësteve nuk ekziston.
Ligji njeh rishikimin e kësteve kur fitimi bie. Kërkesa paraqitet me shkrim dhe me shifra. Kushtet e sakta dhe afati konfirmohen për rastin konkret përpara dorëzimit.
Teprica rezulton në deklaratën vjetore dhe trajtohet sipas rregullave të tepricave tatimore, pra kompensohet ose rimbursohet. Rruga është më e gjatë sesa rishikimi në kohë.
0.06% e shumës për çdo ditë vonesë, deri në 365 ditë, plus kamatëvonesa. Gjobat për një detyrim nuk kalojnë 100% të detyrimit.
Në vitin e parë nuk ekziston tatim i vitit paraardhës, prandaj baza mungon. Trajtimi varet nga forma dhe nga të dhënat e deklaruara, prandaj na shkruani me rastin tuaj.
Po. Deklarata vjetore dorëzohet deri më 31 mars pavarësisht kësteve, dhe pikërisht ajo tregon nëse ka diferencë për pagesë apo tepricë.