Në import, TVSH-ja paguhet në doganë në momentin e zhdoganimit dhe më pas zbritet në deklaratën e periudhës, pra për një biznes me veprimtari të tatueshme ajo është një pagesë e përkohshme, jo kosto. Në eksport, furnizimi tatohet me shkallë zero dhe e drejta e zbritjes ruhet e plotë, prandaj eksportuesi mbetet zakonisht me tepricë kreditore.
Kjo faqe trajton vendin e furnizimit, TVSH-në në import dhe zbritjen e saj, eksportin me shkallë zero dhe dokumentacionin që e mban, shërbimet e marra nga jashtë me vetëfaturim, fiskalizimin e importeve dhe regjimet doganore.
Lexo edhe: Si funksionon TVSH, e mbledhur, e zbritshme dhe detyrimi.
Përpara normës, pyetja është ku tatohet furnizimi. Ligji i TVSH-së përcakton vendin e furnizimit veçmas për mallrat dhe veçmas për shërbimet, dhe pikërisht ky përcaktim vendos nëse transaksioni hyn në deklaratën shqiptare të TVSH-së.
| Transaksioni | Trajtimi në TVSH |
|---|---|
| Mall i importuar në Shqipëri | TVSH paguhet në doganë dhe zbritet në deklaratë |
| Mall i eksportuar jashtë Shqipërisë | Shkallë zero, me të drejtë të plotë zbritjeje |
| Shërbim i marrë nga një furnitor jashtë vendit | Vetëfaturim nga marrësi shqiptar |
| Shërbim i kryer për një klient jashtë vendit | Trajtimi varet nga vendi i furnizimit sipas ligjit |
| Transport ndërkombëtar | Shkallë zero |
Për shërbimet ndërkufitare, verifikimi i vendit të furnizimit bëhet përpara lëshimit të faturës, sepse korrigjimi i mëvonshëm prek edhe librat, edhe deklaratën.
Lexo edhe: Detyrimet tatimore për shërbimet elektronike nga jashtë.
TVSH-ja në import llogaritet dhe paguhet në doganë, në momentin e zhdoganimit, dhe kalkulohet mbi vlerën doganore së bashku me detyrimet doganore dhe akcizën, kur ato zbatohen.
Pagesa në doganë nuk është kosto për biznesin që kryen furnizime të tatueshme. Ajo hyn në librin e blerjes së periudhës dhe zbritet në deklaratë, njësoj si TVSH-ja e një faturë vendase. Efekti real është mbi likuiditetin. Paratë dalin në doganë dhe kthehen përmes zbritjes në deklaratën e periudhës.
Një importues zhdoganon mallra me vlerë doganore 5,000,000 lekë dhe paguan në doganë 1,000,000 lekë TVSH. Në të njëjtën periudhë shet brenda vendit 7,000,000 lekë pa TVSH, pra 1,400,000 lekë TVSH e mbledhur, dhe kryen blerje vendase 500,000 lekë pa TVSH, pra 100,000 lekë TVSH e zbritshme. TVSH e zbritshme gjithsej është 1,000,000 e importit plus 100,000 e blerjeve vendase, pra 1,100,000 lekë. Detyrimi për pagesë është 1,400,000 minus 1,100,000, pra 300,000 lekë.
Importet fiskalizohen brenda 7 ditëve, afat i zgjatur nga 3 ditë me ndryshimet e ligjit të faturës. Pa këtë hap, transaksioni nuk hyn siç duhet në librin e blerjes dhe zbritja e TVSH-së së paguar në doganë vështirësohet.
Neni 56 i ligjit përmban një listë të gjatë importesh të përjashtuara, me më shumë se tridhjetë raste, ndër të cilat importet sipas kontratave të investimit, sendet personale, sendet e trashëgimisë, bagazhi i udhëtarit, dhurata të përcaktuara dhe produktet farmaceutike. Përjashtimi varet nga kushte formale dhe nga dokumenti shoqërues, prandaj verifikohet përpara nisjes së ngarkesës, jo në sportelin e doganës.
Lexo edhe: Përjashtimet nga TVSH dhe efekti mbi zbritjen.
Eksporti i mallrave tatohet me shkallë zero sipas nenit 57. Fatura nuk mban TVSH, ndërsa e drejta e zbritjes së blerjeve mbetet e plotë. Kjo është arsyeja pse eksportuesi është rasti klasik i tepricës kreditore.
Një prodhues eksporton mallra 5,000,000 lekë me shkallë zero, pra TVSH e mbledhur është zero. Blerjet brenda vendit të periudhës, lëndë e parë dhe shërbime, janë 3,500,000 lekë pa TVSH, pra 700,000 lekë TVSH e zbritshme. Detyrim për pagesë nuk lind dhe teprica kreditore është 700,000 lekë. Pasi kalon 400,000 lekë, mund të kërkohet rimbursim, me afat 30 ditë për eksportuesin.
Shkalla zero nuk mbahet nga fatura, mbahet nga provat e daljes së mallit. Kur dokumentacioni doganor nuk përputhet me faturën dhe me librin e shitjes, furnizimi rrezikon të trajtohet si furnizim i brendshëm dhe TVSH-ja kërkohet me normën standarde.
✔ Deklarata doganore e eksportit ruhet bashkë me faturën dhe rakordohet me librin e shitjes
✔ Fatura e eksportit lëshohet dhe fiskalizohet sipas rregullave të përgjithshme
✔ Në eksportin ndaj një individi, në faturë shënohen identifikimi dhe adresa e blerësit
✔ Kontrata, dokumenti i transportit dhe pagesa ruhen si zinxhir i vetëm provues
✔ Vlerat në valutë konvertohen sipas kursit të përcaktuar, dhe ruhet gjurma e kursit të përdorur
Lexo edhe: Rimbursimi i TVSH për eksportuesin, kushtet dhe afati 30 ditë.
| Neni | Kategoria |
|---|---|
| 57 | Eksporti i mallrave |
| 58 | Bagazhi i udhëtarit |
| 59 | Transporti ndërkombëtar |
| 60 | Furnizimet e përngjashme me eksportin |
| 61 | Ari i furnizuar për Bankën e Shqipërisë |
| 62 | Shërbimet e ndërmjetësit |
| 63 deri 67 | Tregtia ndërkombëtare dhe regjimet doganore |
Regjimet doganore, si magazinimi, përpunimi dhe transiti, trajtohen në nenet 63 deri 67. Për një biznes që punon me magazina doganore ose me përpunim aktiv, trajtimi i TVSH-së lexohet bashkë me regjimin doganor të zgjedhur, sepse dy sistemet ndërveprojnë.
Kur biznesi shqiptar merr një shërbim nga një furnitor jashtë vendit, fatura e huaj nuk mban TVSH shqiptare. Detyrimi për të llogaritur TVSH-në kalon te marrësi, që lëshon vetëfaturë deri më datën 10 të muajit pasues dhe e regjistron transaksionin njëkohësisht në librin e shitjes dhe në librin e blerjes.
Një shoqëri paguan 800,000 lekë për një shërbim softuerik nga një furnitor i huaj. Vetëfaturimi jep 160,000 lekë TVSH të mbledhur dhe 160,000 lekë TVSH të zbritshme. Kur veprimtaria është plotësisht e tatueshme, efekti neto është zero dhe detyrimi shtesë nuk lind. Kur veprimtaria është e përjashtuar, 160,000 lekët mbeten detyrim real që paguhet pa u zbritur.
Kjo është arsyeja pse shpenzimet për platforma të huaja, reklamë dixhitale, hosting dhe abonime softuerike duhen ndjekur nga kontabiliteti çdo muaj, dhe nuk lihen jashtë vetëm sepse fatura nuk është shqiptare.
Lexo edhe: TVSH për shërbimet digjitale nga kompanitë jorezidente.
Lexo edhe: Librat, deklarata dhe autofaturimi çdo muaj.
Në import zbatohet norma e furnizimit përkatës, pra zakonisht 20%, dhe llogaritet mbi vlerën doganore së bashku me detyrimet doganore dhe akcizën, kur zbatohen.
Për biznesin me veprimtari të tatueshme, po. Ajo hyn në librin e blerjes dhe zbritet në deklaratën e periudhës, prandaj është pagesë e përkohshme, jo kosto.
Eksporti i mallrave tatohet me shkallë zero, pra fatura nuk mban TVSH, ndërsa e drejta e zbritjes së blerjeve ruhet e plotë.
Me vetëfaturim deri më datën 10 të muajit pasues. TVSH-ja shënohet e mbledhur në librin e shitjes dhe e zbritshme në librin e blerjes.
Trajtimi ndjek shërbimet e marra nga jashtë, pra vetëfaturimin. Për biznesin plotësisht të tatueshëm efekti neto është zero, ndërsa për veprimtarinë e përjashtuar mbetet detyrim real.
Brenda 7 ditëve, afat i zgjatur nga 3 ditë me ndryshimet e ligjit të faturës.
Kërkoni rimbursim kur teprica kalon 400,000 lekë. Për eksportuesin afati i rimbursimit është 30 ditë, pa pritur tri periudha radhazi.
Neni 56 përmban mbi tridhjetë raste, ndër të cilat importet sipas kontratave të investimit, sendet personale, trashëgimia, bagazhi i udhëtarit, dhurata të përcaktuara dhe produktet farmaceutike. Lista e plotë lexohet në tekstin e nenit.
Varet nga vendi i furnizimit sipas ligjit dhe nga natyra e shërbimit. Kjo pikë verifikohet për rastin konkret përpara lëshimit të faturës, sepse ndryshon deklaratën e periudhës.