Një vit me humbje nuk humbet. Humbja tatimore e një viti zbret fitimin e tatueshëm të vitit ose viteve që vijnë, deri në pesë vjet, duke nisur nga humbja më e vjetër. Kjo është arsyeja pse një vit i dobët duhet mbyllur me kontabilitet të saktë, jo i lënë pas dore.
Kjo faqe shpjegon si funksionon mbartja, në çfarë rend zbriten humbjet, kur biznesi e humbet këtë të drejtë, çfarë duhet të ruani si dokument dhe si duket llogaritja në një shembull të plotë.
Lexo edhe: Si llogaritet fitimi i tatueshëm.
Humbja e periudhës tatimore mbartet dhe zbritet nga fitimet e tatueshme të pesë periudhave tatimore pasuese, me rregullin që humbja më e vjetër zbritet e para. Rregulli aktual zbatohet për humbjet e krijuara nga viti 2024 e në vijim.
Mbartja nuk është zgjedhje dhe nuk kërkon aprovim. Ajo është e drejtë ligjore, por për t’u ushtruar kërkon dy gjëra, humbjen të deklaruar saktë në vitin kur ndodhi, dhe një regjistër që tregon sa u shfrytëzua në çdo vit pasues.
Afati numërohet me periudha tatimore, nga viti pasues i humbjes. Nëse humbja lind në 2024, ajo mund të shfrytëzohet në vitet 2025, 2026, 2027, 2028 dhe 2029. Pjesa e pashfrytëzuar në fund të 2029 nuk mbartet më tej.
Zbritja bëhet vetëm brenda fitimit të tatueshëm të vitit. Humbja e mbartur nuk krijon fitim negativ dhe nuk kthehet në rimbursim. Ajo thjesht e ul bazën deri në zero, dhe pjesa e mbetur pret vitin tjetër.
| Karakteristika | Rregulli |
|---|---|
| Afati i mbartjes | 5 periudha tatimore pasuese |
| Rendi | Humbja më e vjetër zbritet e para |
| Kufiri brenda vitit | Deri sa fitimi i tatueshëm bëhet zero |
| Vlefshmëria | Për humbjet e krijuara nga viti 2024 e në vijim |
| Rimbursimi | Nuk parashikohet; humbja nuk kthehet në para |
Kur ekzistojnë humbje nga dy ose më shumë vite, zbritet gjithmonë e para ajo më e vjetër. Rregulli nuk është formal. Ai ruan sa më shumë vlerë për biznesin, sepse humbja më e vjetër është ajo që skadon më parë.
Humbja e 2024 është 1,200,000 lekë. Humbja e 2025 është 800,000 lekë. Fitimi i tatueshëm i 2026 para mbartjes është 1,500,000 lekë. Zbritet e para humbja e 2024, e plotë, 1,200,000 lekë. Nga humbja e 2025 zbriten 300,000 lekë. Fitimi i tatueshëm bëhet zero, tatimi zero, dhe mbetet e mbartur 500,000 lekë nga viti 2025, e shfrytëzueshme deri në 2030.
Shoqëri prodhuese, humbje tatimore 3,000,000 lekë në vitin 2024.
| Viti | Fitimi i tatueshëm para mbartjes | Humbja e shfrytëzuar | Baza pas mbartjes | Mbetja e humbjes |
|---|---|---|---|---|
| 2024 | humbje 3,000,000 lekë | 0 lekë | 0 lekë | 3,000,000 lekë |
| 2025 | 800,000 lekë | 800,000 lekë | 0 lekë | 2,200,000 lekë |
| 2026 | 1,500,000 lekë | 1,500,000 lekë | 0 lekë | 700,000 lekë |
| 2027 | 2,000,000 lekë | 700,000 lekë | 1,300,000 lekë | 0 lekë |
Në vitet 2025 dhe 2026 tatimi është zero, sepse humbja mbulon të gjithë fitimin. Në vitin 2027 humbja mbaron dhe tatohen 1,300,000 lekë me 15%, pra 195,000 lekë.
Pa mbartje, tatimi i tre viteve do të kishte qenë 800,000 + 1,500,000 + 2,000,000 = 4,300,000 lekë bazë, pra 645,000 lekë tatim. Me mbartje, tatimi është 195,000 lekë. Diferenca prej 450,000 lekësh është pikërisht 15% e humbjes prej 3,000,000 lekësh, e kthyer në kursim real.
Kur fitimet e pesë viteve pasuese nuk janë të mjaftueshme, pjesa e mbetur e humbjes nuk mbartet më.
Humbja e 2024 është 5,000,000 lekë. Fitimet e tatueshme janë zero në 2025, 500,000 lekë në 2026, 600,000 lekë në 2027, 400,000 lekë në 2028 dhe 700,000 lekë në 2029. Gjithsej shfrytëzohen 2,200,000 lekë. Pjesa e mbetur, 2,800,000 lekë, skadon në fund të 2029 dhe nuk zbritet më.
Ky është arsyeja pse afati ndiqet si detyrim planifikimi, dhe nuk zbulohet kur ka skaduar. Kur një humbje e madhe i afrohet vitit të pestë, koha e njohjes së të ardhurave dhe e shpenzimeve brenda ligjit kthehet në vendim me pasojë financiare.
Lexo edhe: Mbyllja e vitit financiar dhe plani për vitin pasues.
Të drejtën e mbartjes biznesi e humbet kur ndodhin bashkërisht dy ndryshime, pra kur pronësia e drejtpërdrejtë ose e tërthortë e kapitalit ose e të drejtave të votës ndryshon me më shumë se 50%, dhe njëkohësisht ndryshon veprimtaria ekonomike e entitetit.
Vini re fjalën bashkërisht. Vetëm shitja e kuotave nuk e shuan të drejtën, dhe vetëm zgjerimi ose ndryshimi i objektit të veprimtarisë as ai. Rregulli synon rastin ku një shoqëri me humbje të akumuluara blihet për t’i shfrytëzuar humbjet në një biznes tjetër.
Shoqëri me humbje të mbartura 4,000,000 lekë. Ortaku shet 70% të kuotave, ndërsa shoqëria vazhdon të njëjtën veprimtari tregtie me pakicë. Humbja mbetet e mbartshme, sepse veprimtaria nuk ndryshoi. Nëse blerësi i ri e kthen shoqërinë në një veprimtari ndërtimi, plotësohen të dy kushtet dhe e drejta rrezikon të shuhet.
Kur planifikoni një shitje kuotash, një hyrje ortaku ose një riorientim të biznesit, humbjet e mbartura vlerësohen përpara transaksionit. Pas nënshkrimit, hapësira për zgjidhje është shumë më e ngushtë.
Lexo edhe: Kur zbatohen rregullat e transferimit të çmimit.
Humbja e vitit e ul tatimin e vitit, dhe kjo prek edhe këstet e vitit pasues, sepse ato llogariten mbi tatimin e vitit paraardhës. Kur një vit mbyllet me humbje, këstet e vitit tjetër zbresin ose shuhen.
Në rastin e kundërt, kur humbja e mbartur mbaron dhe tatimi kthehet, këstet rikthehen bashkë me detyrimin e vjetor. Kjo është një ndër befasitë më të shpeshta të fluksit të parave.
Lexo edhe: Si llogariten parapagimet e tatimit.
✔ Deklaratën vjetore të vitit në të cilin lindi humbja, me shifrën e humbjes tatimore
✔ Tabelën e rakordimit nga fitimi kontabël te rezultati tatimor, për vitin e humbjes
✔ Regjistrin e humbjeve sipas vitesh, me shumën e shfrytëzuar dhe mbetjen për çdo vit
✔ Pasqyrat financiare të vitit të humbjes, të depozituara në afat
✔ Dokumentet e ndryshimeve të pronësisë, kur ekzistojnë, bashkë me objektin e veprimtarisë
Regjistri i humbjeve është dokumenti më i harruar dhe njëkohësisht i vetmi që tregon shpejt sa humbje ju ka mbetur dhe kur skadon. Ai mbahet i njëjti gjatë të pesë vjetëve, nuk rindërtohet në mars.
Deri në pesë periudha tatimore pasuese, me rregullin që humbja më e vjetër zbritet e para. Rregulli zbatohet për humbjet e krijuara nga viti 2024 e në vijim.
Zbritet e para humbja më e vjetër, deri sa mbaron, dhe pastaj kalohet te humbja pasuese. Zbritja ndalon kur fitimi i tatueshëm i vitit bëhet zero.
Nuk rimbursohet. Ajo zbret vetëm fitimet e tatueshme të vitit ose viteve pasuese.
Nuk kërkohet leje. Mbartja është e drejtë ligjore, por duhet e dokumentuar me deklaratën e vitit të humbjes dhe me regjistrin e shfrytëzimit.
Vetëm shitja nuk e shuan të drejtën. Ajo rrezikohet kur ndryshimi i pronësisë mbi 50% shoqërohet edhe me ndryshim të veprimtarisë ekonomike.
Rregulli pesëvjeçar aktual zbatohet për humbjet nga viti 2024 e në vijim. Për humbjet e krijuara më parë, trajtimi varet nga dispozitat e periudhës në të cilën lindën, prandaj na shkruani me vitet dhe shumat konkrete.
Mbartja pesëvjeçare parashikohet në ligj për humbjet nga 2024 e në vijim. Për ndërveprimin konkret me regjimin 0% deri në 2029 na shkruani me rastin tuaj, sepse detajet varen nga rrethanat e biznesit.
Po. Këstet llogariten mbi tatimin e vitit paraardhës, prandaj një vit me tatim zero nuk krijon detyrim kësti për vitin pasues.
Po, në një kanal të veçantë. Pjesa e shpenzimeve të interesit që kalon 30% e EBITDA tatimore mbartet për pesë vjet, ndarazi nga humbja tatimore.