Short answer
Menaxhimi i parasë në biznes mbështetet te katër zakone. Paraja ndahet që në hyrje për fitimin dhe tatimet, shitjet krahasohen me pikën e barazimit, faturat ndiqen deri në arkëtim dhe paraja parashikohet 12 muaj përpara.
Verified on from Andi Haxhillari, Kontabilist i Miratuar. Krahasuar me nenet 106 dhe 107 të ligjit nr. 92/2014, nenet 63 dhe 65 të ligjit nr. 29/2023 dhe nenin 59 të ligjit nr. 9920/2008.
Menaxhimi i parasë në biznes është puna e përditshme që siguron se keni para në llogari ditën që ju duhen, për tatimet, për pagat dhe për veten. Nuk kërkon program të shtrenjtë. Kërkon katër zakone, ndarjen e parasë që në hyrje, njohjen e pikës së barazimit, arkëtimin në kohë dhe një parashikim të thjeshtë për 12 muaj.
How do I avoid running out of cash and how do I get my money? Money isn't managed by formulas; it's managed by habits. That's Mike Michalowicz's breakthrough in Profit First: divide your income into envelopes so that from day one you allocate profit, taxes, your salary, and operating expenses. Verne Harnish in Scaling Up adds another tool, the cash cycle: how many days it takes for a dollar to travel from your pocket to the product, to the customer, and back into your pocket. At this level you learn to give money order, from the break-even point to pricing, collections, and budgeting.
Kjo faqe shpjegon secilin nga këto zakone me shembuj në lekë, tregon si llogariten pika e barazimit dhe marzhi, dhe cilat data tatimore duhet të keni në kalendar. Për çdo temë ka një nënfaqe më të detajuar, të lidhur brenda tekstit.
Read also: When profit isn't enough, liquidity and hidden cash in the business.
| The question | Answer in effect today |
|---|---|
| Si llogaritet pika e barazimit | Kostot fikse mujore pjesëtuar me marzhin bruto në përqindje |
| Sa marzh jep 30% shtesë mbi kosto | Rreth 23%, sepse marzhi matet mbi çmimin e shitjes |
| Deri kur paguhet TVSH | Data 14 e muajit pasues, nenet 106 dhe 107 të ligjit nr. 92/2014 |
| Deri kur deklarohet listëpagesa dhe paguhen kontributet | Data 20 e muajit pasues, neni 65 i ligjit nr. 29/2023 |
| Kur paguhen këstet e tatimit mbi fitimin | 31 mars, 30 qershor, 30 shtator dhe 31 dhjetor, neni 63 i ligjit nr. 29/2023 |
| Kufiri i pagesës cash mes dy bizneseve | 100,000 lekë. Mbi këtë vlerë pagesa kryhet përmes bankës, neni 59 i ligjit nr. 9920/2008 |
Paraja ndahet ditën kur hyn, jo në fund të muajit. Paraja që rri e gjitha në një llogari shpenzohet e gjitha, sepse llogaria e vetme tregon një shumë që duket e lirë edhe kur një pjesë e saj u takon tatimeve.
Metoda Profit First e Mike Michalowicz e zgjidh këtë me disa llogari bankare, si zarfe. Një për fitimin, një për tatimet, një për pagën e pronarit dhe një për shpenzimet e funksionimit. Çdo arkëtim ndahet me përqindje të caktuara, dhe biznesi jeton vetëm me zarfin e shpenzimeve.
Zarfi i tatimeve është ai që ju mbron më shumë. Kur TVSH-ja e mbledhur nga klientët kalon aty ditën e arkëtimit, data 14 nuk ju gjen më pa para. Si caktohen përqindjet dhe si nisni me shifra të vogla e gjeni te faqja e menaxhimit të parasë me Profit First.
Duhet të shisni të paktën sa pika juaj e barazimit, që llogaritet duke pjesëtuar kostot fikse mujore me marzhin bruto në përqindje. Kostot fikse janë ato që paguhen edhe kur nuk shisni asgjë, si qiraja, pagat bazë me kontributet, energjia dhe kontabiliteti.
Me kosto fikse 600,000 lekë në muaj dhe marzh bruto 40%, pika e barazimit është 1,500,000 lekë shitje në muaj. Në 25 ditë pune kjo bëhet 60,000 lekë në ditë, një shifër që mund ta krahasoni çdo mbrëmje me arkën. Formulën me të dy përbërësit dhe gabimet më të shpeshta i gjeni te faqja e pikës së barazimit.
Sepse shtesa llogaritet mbi koston, ndërsa marzhi llogaritet mbi çmimin e shitjes. Një produkt që kushton 1,000 lekë dhe shitet 1,300 lekë ka shtesë 30%, por marzhi i tij është 300 pjesëtuar me 1,300, pra rreth 23%.
Ngatërrimi kushton shtrenjtë, sepse pika e barazimit llogaritet me marzhin, jo me shtesën. Si vendoset çmimi duke nisur nga marzhi që ju duhet e shpjegon faqja e çmimit dhe marzhit.
Paguheni në kohë kur afati është i shkruar dhe ndiqet me rregull. Afati vendoset në kontratë dhe në faturë, fatura dërgohet ditën që mbaron puna, një kujtesë e sjellshme shkon para afatit dhe çdo javë kontrollohet lista e faturave të papaguara.
Kini parasysh edhe kufijtë e parasë në dorë. Transaksionet mes dy bizneseve me vlerë mbi 100,000 lekë, dhe ato me një individ mbi 500,000 lekë, paguhen vetëm përmes bankës, sipas nenit 59 të ligjit nr. 9920/2008, të ndryshuar me ligjin nr. 79/2025. Po ky ligj kërkon që deri më 31 dhjetor 2026 edhe bizneset që nuk e kanë ende të pajisen me terminal POS, me disa përjashtime. Shembujt e kujtesave dhe radhën e ndjekjes i gjeni te faqja e arkëtimeve.
Me një tabelë të thjeshtë që për çdo muaj tregon paranë në fillim, hyrjet e pritshme, daljet e sigurta dhe paranë në fund. Kur një muaj del me minus, e shihni disa muaj përpara dhe keni kohë të veproni, të shtyni një blerje, të arkëtoni më shpejt ose të bisedoni me bankën.
Daljet e para që shkruhen janë ato tatimore, sepse datat e tyre nuk lëvizin. TVSH paguhet deri më 14 të muajit pasues dhe listëpagesa me kontributet deri më 20. Bizneset që paguajnë tatim mbi fitimin shtojnë edhe këstet e parapagimit, më 31 mars, 30 qershor, 30 shtator dhe 31 dhjetor.
Buxheti vjetor tregon sa synoni të fitoni, parashikimi tregon kur hyn dhe kur del paraja. Buxhetin në një faqe e ndërtoni me faqen e buxhetit vjetor, ndërsa tabelën muaj pas muaji me faqen e liquidity planning.
Aq ditë sa zgjat cikli i parasë. Ai mblidhet nga ditët që malli rri në magazinë dhe ditët që klientët vonojnë pagesën, minus ditët që ju vonoheni te furnitorët. Me stok 45 ditë, klientë që paguajnë në 60 ditë dhe furnitorë që i paguani në 30 ditë, cikli është 75 ditë.
Kjo do të thotë që biznesi financon vetë 75 ditë punë para se paraja të kthehet. Çdo ditë që shkurtoni, nga stoku, nga arkëtimet ose nga afati me furnitorin, liron para pa shitur asnjë lek më shumë. Matjen hap pas hapi e gjeni te faqja e ciklit të parasë.
Një dyqan ka kosto fikse 600,000 lekë në muaj dhe i shet të gjitha produktet me 30% shtesë mbi koston. Pronari mendon se ka marzh 30% dhe e llogarit pikën e barazimit 600,000 pjesëtuar me 0.30, pra 2,000,000 lekë shitje në muaj.
Marzhi real është 30 pjesëtuar me 130, rreth 23.1%. Pika e vërtetë e barazimit është 600,000 lekë pjesëtuar me këtë marzh, pra 2,600,000 lekë. Diferenca është 600,000 lekë shitje në muaj që pronari nuk i ka parashikuar.
Në një muaj me shitje 2,200,000 lekë pronari mendon se ka fitim, ndërsa në të vërtetë humb. Me marzh 23.1% këto shitje sjellin rreth 508,000 lekë marzh, pra rreth 92,000 lekë më pak se kostot fikse. Zgjidhja nuk është domosdo të shesë më shumë. Mjafton që çmimi të ndërtohet nga marzhi i synuar, ose që kostot fikse të ulen.
Every time there is a tax or financial change that affects your business, we notify you directly by email with a practical explanation.
Send me free notificationsËshtë shifra e shitjeve mujore ku marzhi mbulon saktësisht kostot fikse, pa fitim dhe pa humbje. Llogaritet duke pjesëtuar kostot fikse mujore me marzhin bruto në përqindje.
Shtesa matet mbi koston, marzhi mbi çmimin e shitjes. Prandaj 30% shtesë jep rreth 23% marzh, 50% shtesë jep rreth 33% marzh dhe 100% shtesë jep 50% marzh.
Po, por vetëm për transaksione deri në 100,000 lekë. Mbi këtë vlerë pagesa kryhet përmes bankës, sipas nenit 59 të ligjit nr. 9920/2008, të ndryshuar me ligjin nr. 79/2025.
Një herë në muaj, pas mbylljes së muajit. Shifrat e planifikuara të muajit që mbaroi zëvendësohen me ato reale dhe në fund shtohet një muaj i ri, që tabela të shohë gjithmonë 12 muaj përpara.
Datën 14 për TVSH, datën 20 për listëpagesën dhe kontributet, dhe katër datat e parapagimit të tatimit mbi fitimin, 31 mars, 30 qershor, 30 shtator dhe 31 dhjetor, kur biznesi juaj e paguan këtë tatim.
Jo në fillim. Një fletë Excel me buxhetin dhe parashikimin për 12 muaj mjafton për shumicën e bizneseve të vogla. Formatet e gatshme i gjeni te Resource Center.
Cash envelopes and the habit that protects you even from tax deadlines.
Read →How much do you need to sell per month to cover costs before you start making a profit?.
Read →How to set your price based on cost and margin without unknowingly selling at a loss.
Read →How to get paid on time, deadlines, and tracking unpaid invoices.
Read →A simple budget that's read and followed, not a spreadsheet that nobody opens.
Read →Month-by-month cash forecasting so that deadlines won't catch you by surprise.
Read →How long does money remain tied up in inventory and with customers, and how can it be shortened?.
Read →Accounting, financial statements, tax returns, and financial advisory services in a monthly package. The first consultation is free and with no obligation.
Paranë e drejtoni ju, por numrat duhet t’i keni të saktë dhe në kohë. Ne jua japim çdo muaj, bashkë me afatet tatimore dhe shifrat që ju duhen për parashikimin e parasë.
