Nga qindra raporte financiare që ekzistojnë, dy mjaftojnë për të nisur. Likuiditeti korrent tregon nëse i paguani dot detyrimet e afërta, dhe llogaritet duke pjesëtuar aktivet afatshkurtra me detyrimet afatshkurtra. Rentabiliteti neto tregon sa fitim ju lë çdo 100 lekë shitje, dhe llogaritet duke pjesëtuar fitimin neto me të ardhurat. Njëri mat frymëmarrjen, tjetri mat forcën.
Merrni nga bilanci aktivet afatshkurtra, pra paratë, faturat e arkëtueshme dhe mallin. Pjesëtojini me detyrimet afatshkurtra, pra furnitorët, detyrimet ndaj shtetit dhe këstet e vitit. Rezultati tregon sa herë i mbuloni detyrimet e afërta me atë që keni ose që kthehet shpejt në para.
Nën 1 do të thotë se detyrimet e afërta janë më të mëdha se burimet e afërta, dhe kjo kërkon vëmendje. Shumë biznese e ndiejnë veten mirë diku mes 1.2 dhe 2. Por ky brez nuk është dogmë. Një bar që arkëton çdo ditë me para në dorë jeton i qetë edhe pak mbi 1, sepse paraja i hyn pa pushim. Një tregtar me shumicë që shet me afat 60 ditë ka nevojë për shifër më të lartë, sepse paratë e tij flenë nëpër fatura. Edhe shumë lart nuk është medoemos mirë. Mund të fshehë mall që nuk lëviz ose para që rrinë pa punuar.
Fitimi neto pjesëtuar me të ardhurat, shprehur në përqindje. Ky tregues i përgjigjet pyetjes më njerëzore të pronarit. Nga gjithë kjo punë, sa më mbetet mua?
Edhe këtu, kujdes me krahasimet. Tregtia me shumicë punon me rentabilitet të ulët dhe vëllim të madh, shpesh me pak përqind. Një studio profesionale mund të ketë 20% e më shumë, sepse shet kohë dhe ekspertizë, jo mall. Prandaj krahasohuni me veten muaj pas muaji dhe me sektorin tuaj, kurrë me një numër universal të gjetur në internet. Jack Stack, te The Great Game of Business, tregon se ku çon kjo rrugë kur piqet. Kur pronari dhe më pas ekipi i ndjekin bashkë pak tregues të kuptuar mirë, biznesi kthehet në lojë me rezultat të hapur që e luajnë të gjithë.
Merrni dyqanin ushqimor nga faqja e bilancit, në fund të vitit.
Likuiditeti korrent. Aktive afatshkurtra, para 350,000 LEK plus mall 900,000 LEK plus fatura të arkëtueshme 250,000 LEK, gjithsej 1,500,000 LEK. Detyrime afatshkurtra, furnitorë 500,000 LEK plus detyrime ndaj shtetit 100,000 LEK plus kësti i vitit të kredisë 400,000 LEK, gjithsej 1,000,000 LEK. Raporti del 1,500,000 pjesëtuar me 1,000,000, pra 1.5. Dyqani i mbulon detyrimet e afërta një herë e gjysmë.
Rentabiliteti neto. Të ardhura vjetore 12,000,000 LEK. Fitim neto 960,000 LEK. Raporti del 960,000 pjesëtuar me 12,000,000, pra 8%. Nga çdo 100 lekë shitje, dyqanit i mbeten 8 lekë. Për një dyqan ushqimor kjo është shifër e mirë. Për një studio projektimi do të ishte alarm.
Te Qendra e Burimeve gjeni një fletë ku hidhni pesë shifra nga bilanci dhe pasqyra, dhe të dy treguesit dalin vetë, me ecurinë muaj pas muaji. E gjeni te Resource Center.
Për të kaluar nga dy treguesit te një tablo e plotë me tre shifra, zbërthimi DuPont i thjeshtuar mbetet mjeti më i shpejtë. Kthimi mbi kapitalin e vet zbërthehet si marzhi neto, herë qarkullimi i aktiveve, të ardhurat pjesëtuar me aktivet totale, herë leva financiare, aktivet totale pjesëtuar me kapitalin e vet.
Për dyqanin e shembullit, me aktive totale 1,700,000 LEK dhe kapital 800,000 LEK. Marzhi 8%, qarkullimi 12,000,000 pjesëtuar me 1,700,000 bëjnë 7.1, leva 1,700,000 pjesëtuar me 800,000 bëjnë 2.1. Kthimi mbi kapitalin del 0.08 herë 7.1 herë 2.1, afërsisht 119% në vit.
Dobia këshillimore qëndron te diagnoza. Dy biznese me të njëjtin kthim mund ta arrijnë me rrugë krejt të kundërta, njëri me marzh të lartë dhe qarkullim të ulët, tjetri anasjelltas. Zbërthimi tregon me cilën nga tre levat punon realisht klienti dhe cilën e ka të bllokuar. Për biznesin e vogël shqiptar, ku kapitali i vet shpesh është i hollë, kujdes me euforinë e shifrës. Një kthim shumë i lartë mbi kapital të vogël flet më shumë për levën dhe rrezikun sesa për forcën e modelit.
Rentabiliteti çdo muaj, bashkë me pasqyrën mujore. Likuiditeti të paktën çdo tremujor, dhe gjithmonë përpara një vendimi të madh si kredi, investim ose punësim.
Ndjesisë i besoni aq sa t’ju shtyjë të kontrolloni më thellë. Treguesit llogariten mbi shifra të një date, dhe nëse regjistrimet janë me vonesë ose malli është i mbivlerësuar, treguesi zbukurohet. Shifra të pastra së pari, tregues pastaj.
Nëse doni që dikush t’i llogarisë dhe t’i komentojë këta tregues për biznesin tuaj çdo muaj, njihuni me paketat tona te offer.
We take care of accounting and taxes, so you can save time, money, and focus on growing your business.
Request a Quote
