Çdo biznes një ditë ndërron duar. Ose shitet, ose u kalon fëmijëve, ose i besohet dikujt tjetër për ta drejtuar. Përgatitja nuk bëhet muajin e fundit. Bëhet dy a tre vite më parë, me hapa të qetë. Llogari të pastra, të ardhura që përsëriten, një biznes që punon pa ju dhe kontrata të rregullta. Kush i ka këto katër, e pret ditën e kalimit i qetë.
Blerësi, qoftë i huaj apo fëmija juaj, kërkon në thelb të njëjtën gjë. Siguri që biznesi do të vazhdojë të prodhojë para edhe pa ju.
E para, llogari të pastra. Pasqyra financiare që përputhen me deklaratat tatimore dhe me lëvizjet bankare. Kur numrat tregojnë të njëjtën histori kudo, besimi lind vetë. Kur nuk përputhen, blerësi ose largohet ose ul çmimin për të mbuluar rrezikun.
E dyta, të ardhura të përsëritshme. Kontrata mirëmbajtjeje, klientë të rregullt, porosi që rikthehen. John Warrillow te Built to Sell e thotë qartë. Blerësi paguan për të ardhurat që vijnë nesër, jo për ato që erdhën dje. Një portofol klientësh besnikë vlen më shumë se një vit i shkëlqyer me klientë kalimtarë.
E treta, pavarësia nga pronari. Nëse marrëdhëniet me klientët, çmimet dhe furnitorët i mbani vetëm ju në kokë, blerësi nuk blen biznes, blen varësi. Çdo gjë e shkruar dhe çdo përgjegjësi e deleguar e zbut këtë.
E katërta, kontrata të rregullta. Qiraja e lokalit me afat të mjaftueshëm dhe me mundësi kalimi te pronari i ri. Kontratat e punës të nënshkruara. Marrëveshjet me klientët kryesorë me shkrim. Asgjë me gojë për gjërat që mbajnë biznesin në këmbë.
Armiku më i shpeshtë i vlerës nuk është tregu, është përzierja. Shpenzimet personale që kalojnë nëpër biznes, karburanti i familjes, udhëtimet private, pajisjet e shtëpisë. Secila duket e vogël, por bashkë kanë dy pasoja. Fitimi i deklaruar del më i ulët se i vërteti dhe, më e rënda, blerësi nuk di më cilës shifër t’i besojë. Një biznes me fitim real 4,000,000 LEK që deklaron 2,800,000 LEK sepse 1,200,000 LEK janë shpenzime personale, nuk shitet as me vlerën e shifrës së madhe as me të voglën. Shitet me zbritje mbi shifrën e vogël, sepse pasiguria paguhet gjithmonë nga shitësi. Dy a tre vite llogari të pastra para shitjes e kthejnë këtë humbje në vlerë.
Në Qendrën e Burimeve gjeni listën e gatishmërisë për shitje ose trashëgimi. Janë rreth 20 pika të ndara në katër fusha, llogaritë, klientët, ekipi dhe kontratat. E plotësoni një herë në vit dhe shihni ku jeni. E gjeni te Resource Center.
Përgatitja profesionale e një klienti për shitje nis me një kontroll paraprak të brendshëm, i njëjti ushtrim që do të bëjë blerësi gjatë kontrollit të thelluar, por i bërë dy vite më herët, sa ka kohë për rregullime. Pikat kritike në praktikën shqiptare janë përputhja mes pasqyrave, deklaratave tatimore dhe bankës, detyrimet e padeklaruara ndaj të tretëve, kontrata e qirasë dhe kalueshmëria e saj, si dhe statusi i punonjësve kyç. Për trashëgiminë brenda familjes, ushtrimi është i njëjtë me një shtresë shtesë, ndarja e qartë e kuotave dhe e roleve mes trashëgimtarëve para kalimit, jo pas tij. Çështjet e formës ligjore të kalimit të kuotave trajtohen sipas legjislacionit tregtar në fuqi dhe verifikohen rast pas rasti me juristin. Vlera e ekonomistit këtu është të ndërtojë dosjen e provave, tre vite pasqyra të qëndrueshme, fitim i normalizuar i dokumentuar dhe një histori numrash pa surpriza.
Dy deri tre vite përpara është koha e artë. Aq duhet që llogaritë të pastrohen, të ardhurat e përsëritshme të dokumentohen dhe biznesi të mësohet të punojë pa ju. Çdo muaj i fituar në përgatitje kthehet në çmim më të mirë.
Po, pothuajse e njëjta. Fëmijët tuaj trashëgojnë atë që gjejnë. Një biznes i dokumentuar dhe i pavarur nga ju është dhuratë. Një biznes që jeton vetëm në kokën tuaj është barrë, sado i dashur të jetë.
Nëse po mendoni për kalimin e biznesit tuaj, sado larg të duket dita, një bisedë e qetë sot ju kursen shumë nesër. Na gjeni te Contact page.
We take care of accounting and taxes, so you can save time, money, and focus on growing your business.
Request a Quote
