Furnizimet e mallrave dhe shërbimeve të kryera kundrejt pagesës

Çdo furnizim malli ose shërbimi i kryer nga një person i tatueshëm konsiderohet “kundrejt pagesës” për qëllime të TVSH-së, sipas ligjit nr. 92/2014, datë 24.07.2014 “Për tatimin mbi vlerën e shtuar në Republikën e Shqipërisë”, i ndryshuar. Rregulli duket i thjeshtë, por ka raste kur TVSH-ja paguhet edhe pa pasur asnjë klient përballë.

Nga puna jonë e përditshme shohim të njëjtin gabim në shumë biznese. Administratorët e lidhin TVSH-në vetëm me shitjen reale drejt një klienti të tretë dhe harrojnë se përdorimi privat i mallrave të biznesit, mbyllja e aktivitetit dhe shërbimet e dhëna falas për nevoja personale trajtohen gjithashtu si furnizime të tatueshme.

Lexo edhe: Kur dhe si zbatohet TVSH.

Kur konsiderohet furnizim kundrejt pagesës

Furnizimi konsiderohet i kryer kundrejt pagesës nëse furnizuesi merr pagesë, ose ka të drejtë ta marrë, drejtpërdrejt nga personi i furnizuar ose nëpërmjet një pale të tretë, pavarësisht nëse pagesa është në para apo në natyrë.

Furnizimet e zakonshme me pagesë

Ligji vendos në fushën e zbatimit të TVSH-së të dy llojet e furnizimit që njihen zakonisht si “shitje”.

• Furnizimet e mallrave të kryera kundrejt pagesës, nga një person i tatueshëm që vepron si i tillë
• Furnizimet e shërbimeve të kryera kundrejt pagesës, nga një person i tatueshëm që vepron si i tillë

Transaksioni kundrejt pagesës përfshin çdo kundërvlerë, cilado qoftë vlera ose natyra e saj, kur blerësi i mallit ose përfituesi i shërbimit paguan diçka në këmbim.

Kur furnizuesi është edhe vetë marrësi

I njëjti person i tatueshëm trajtohet si furnizues edhe kur mallin ose shërbimin e drejton drejt vetvetes, pra kur:

• e përdor për qëllim privat, të tijin ose të stafit, jashtë veprimtarisë ekonomike
• e kalon për përdorim privat kur ndërpret veprimtarinë ekonomike, për t’u çregjistruar
• jep shërbime pa pagesë për nevoja personale, të stafit, ose për qëllime jashtë biznesit

Përdorimi privat i mallrave dhe shërbimeve

Kujdes. Furnizimet sipas të cilave personi i tatueshëm i trajton mallrat ose shërbimet e biznesit jo për t’i përdorur për qëllimet e veprimtarisë, njihen si përdorim privat i mallrave ose shërbimeve të veprimtarisë dhe konsiderohen furnizime kundrejt pagesës për qëllime të TVSH-së.

Rregulli zbatohet edhe kur personi i tatueshëm merr një mall ose shërbim nga mjetet e veprimtarisë së tij ekonomike, për ta përdorur për qëllime ku e drejta e zbritjes së TVSH-së nuk do të ushtrohej po të blihej nga një person tjetër i tatueshëm.

Vetëfurnizimi

Personi i tatueshëm konsiderohet se ka kryer vetëfurnizim kur mallrat ose shërbimet e krijuara në kuadër të veprimtarisë së tij ekonomike të tatueshme i përdor për nevoja të së njëjtës veprimtari. Këto trajtohen si furnizime të tatueshme me të drejtë zbritjeje, dhe personi lëshon faturë si furnizues, në të njëjtën kohë duke qenë edhe blerës i vetvetes.

Kujdes. Vetëfurnizimi zbatohet vetëm kur kemi të bëjmë me një furnizim të tatueshëm, për qëllime përdorimi të veprimtarisë së tatueshme.

Furnizimi i mallrave të përdorura për nevoja të ndryshme nga veprimtaria ekonomike mbetet i tatueshëm me TVSH edhe nëse ndërmarrja i ka prodhuar vetë, ose i ka blerë dhe furnizuar në atë gjendje.

Përjashtimi kur TVSH-ja nuk ka qenë e zbritshme

Përjashtim bën vetëm rasti kur TVSH-ja e paguar në blerjen e mallit ose mjetit nuk ka qenë e zbritshme që në fillim. Në atë rast, përdorimi i mëvonshëm jashtë veprimtarisë nuk trajtohet si furnizim kundrejt pagesës, sepse biznesi nuk ka përfituar asnjëherë zbritjen që rregulli synon ta rikuperojë.

Mallrat që mbeten kur mbyllni aktivitetin

Mbyllja e veprimtarisë kuptohet si braktisja ose përfundimi i tërë aktivitetit, për shkak të mbylljes përfundimtare të ndërmarrjes, ndarjes vullnetare të shoqërisë, ose një procedure gjyqësore. Mallrat për investim (aktivet) ende në gjendje në datën e mbylljes janë objekt i rregullimit të TVSH-së së zbritur, nëse nuk janë shitur.

Për qëllime të TVSH-së, mbyllja e aktivitetit konsiderohet e ndodhur në datën kur stoqet janë shitur, ose në datën kur të gjitha mallrat kapitale të luajtshme janë shitur apo nxjerrë jashtë përdorimit. Mallrat e luajtshme të investimit që ende janë në gjendje dhe kalojnë për përdorim privat gjatë mbylljes, janë objekt i rregullimit të TVSH-së së zbritur më parë, nëse kanë pasur të drejtë zbritje të plotë ose të pjesshme.

Kjo është pika që shumë biznese e lënë për në fund, kur në fakt duhet llogaritur përpara se të dorëzohet kërkesa për çregjistrim, jo pas saj.

Lexo edhe: Si regjistrohem dhe si çregjistrohem në TVSH.

Si raportohet ky furnizim në praktikë

Furnizimi kundrejt pagesës i krijuar nga përdorimi privat ose nga mbyllja e aktivitetit deklarohet si TVSH e llogaritur në të njëjtën periudhë tatimore kur ndodh ngjarja, pavarësisht se nuk ka pasur asnjë klient real përballë.

Momenti i deklarimit

Detyrimi deklarohet në periudhën tatimore kur malli ose shërbimi kalon për përdorim privat, ose kur mbyllet aktiviteti, jo më vonë dhe jo më herët.

Fatura e vetëfurnizimit

Biznesi lëshon vetë faturën përkatëse si furnizues, e regjistron atë në librin e shitjes, dhe e përfshin shumën te deklarata periodike e TVSH-së, në të njëjtën mënyrë si çdo furnizim tjetër të tatueshëm.

Lexo edhe: Kur deklarohet TVSH dhe si plotësohen librat.

Shembull i llogaritur

Detyrimi ndryshon sipas përqindjes së zbritjes që biznesi kishte ushtruar në momentin e blerjes.

Rasti i zbritjes së plotë

Një biznes mbyll aktivitetin dhe ka ende në magazinë pajisje të blera për veprimtarinë, me vlerë 1,000,000 lekë, për të cilat TVSH-ja e zbritur në blerje ka qenë 200,000 lekë, pra zbritje e plotë. Këto pajisje nuk shiten, por kalojnë për përdorim privat të pronarit. Në këtë moment, biznesi duhet të llogarisë dhe derdhë TVSH-në e zbritur më parë mbi vlerën e tyre të mbetur, pra 200,000 lekë.

Rasti i zbritjes së pjesshme

Po ato pajisje, me të njëjtën vlerë 1,000,000 lekë, por me zbritje fillestare vetëm të pjesshme, p.sh. 50 përqind të TVSH-së prej 200,000 lekë. Kur kalojnë për përdorim privat, detyrimi llogaritet në të njëjtën përqindje, pra vetëm 100,000 lekë, jo shuma e plotë.

Pse ka rëndësi

Rregulli i furnizimit kundrejt pagesës nuk prek vetëm momentin e shitjes, por çdo moment kur një mall apo shërbim i biznesit del nga qarkullimi i tij normal.

Momentet kur duhet kontrolluar

Kur një administrator planifikon të mbyllë aktivitetin, të shesë pajisje jashtë qarkullimit normal, ose t’i kalojë ato për përdorim personal, kontrollimi paraprak i detyrimit të mundshëm të TVSH-së kursen kohë dhe shmang rillogaritje të papritura pas depozitimit të kërkesës.

Si e trajtojmë këtë me klientët tanë

Ky është pikërisht lloji i kontrolli që bëjmë si pjesë e punës sonë të vazhdueshme me klientët, jo vetëm në muajin e mbylljes, në mënyrë që vendimi për mbyllje, shitje ose kalim për përdorim privat të merret duke e ditur paraprakisht edhe pasojën në TVSH.

Pyetje të shpeshta

A paguhet TVSH nëse malli nuk shitet kurrë, thjesht mbetet në magazinë?

Jo, përderisa malli mbetet në stok dhe në përdorim të veprimtarisë ekonomike. Detyrimi lind në momentin kur malli del nga veprimtaria, qoftë nëpërmjet shitjes, përdorimit privat, ose mbylljes së aktivitetit.

Vlen kjo rregull edhe për mallrat e blera pa TVSH të zbritshme?

Jo. Nëse TVSH-ja në blerje nuk ka qenë e zbritshme që në fillim, përdorimi i mëvonshëm jashtë veprimtarisë nuk trajtohet si furnizim kundrejt pagesës.

Si deklarohet kjo TVSH, në cilën periudhë?

Në periudhën tatimore kur ndodh vetë ngjarja, pra kur malli ose shërbimi kalon për përdorim privat ose kur mbyllet aktiviteti, jo më vonë. Shuma përfshihet te deklarata e radhës së TVSH-së, bashkë me faturën që biznesi lëshon vetë si furnizues.

Kujt i drejtohem për të verifikuar rastin tim konkret?

Çdo rast mbyllje ose çregjistrimi ka specifikat e veta, prandaj trajtimi i saktë i TVSH-së mbi mallrat e mbetura verifikohet rast pas rasti, përpara se të nisë procedura, jo pasi është kryer.

Publikim i plotë në faqen zyrtare të DPT https://www.tatime.gov.al/c/8/222/401/furnizimet-e-mallrave-dhe-sherbimeve-te-kryera-kundrejt-pageses