Pagesat e vonuara, afati ligjor 30 ditë dhe kamatëvonesa që lind pa kujtesë

Pagesat e vonuara nuk varen më nga sa i këmbëngulur jeni me klientin, por nga dy afate që i cakton ligji. Kuvendi miratoi më 23 korrik 2026 ligjin nr. 81/2026, i cili ndryshon dhe shton dispozita në ligjin nr. 48/2014 për pagesat e vonuara në detyrimet kontraktore dhe tregtare.

Ndryshimi më i madh është i thjeshtë për t’u kuptuar dhe i vështirë për t’u injoruar. E drejta për kamatëvonesë tani lind vetvetiu kur afati kalon. Nuk kërkohet asnjë njoftim, asnjë kujtesë dhe asnjë kërkesë me shkrim.

Ky artikull shpjegon cilat janë afatet e reja, kur nis kamatëvonesa, kush hyn brenda fushës së zbatimit dhe çfarë mund të ndryshoni sot te kontratat tuaja. Të gjitha rregullat janë lexuar te teksti zyrtar i ligjit, prandaj secila shoqërohet me nenin përkatës.

Lexo edhe: Kur fitimi nuk mjafton, likuiditeti dhe paratë e heshtura në biznes

Ligji nr. 81/2026 për pagesat e vonuara, çfarë është dhe kur hyn në fuqi

Ligji nr. 81/2026 nuk krijon një rregullim të ri nga e para. Ai ndryshon ligjin nr. 48/2014, i cili ekzistonte prej dymbëdhjetë vjetësh dhe zbatohej pak, sepse nuk i jepte kreditorit mjete të qarta.

Rregulli i vjetër që nuk vlen më është ai i njoftimit. Deri tani shumica e bizneseve besonin se duhej dërguar një kërkesë formale përpara se të lindte e drejta për kamatë. Neni 6, pika 1, e heq këtë kusht shprehimisht.

Për datën e hyrjes në fuqi duhet një saktësim i ndershëm. Ligji hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare. Numri i fletores ku është botuar teksti nuk është konfirmuar ende nga ne, prandaj nuk po japim një datë të saktë. Sapo ta kemi, kjo faqe përditësohet me të.

Për cilat kontrata zbatohet ligji i ri

Kjo pyetje ka më shumë rëndësi praktike se vetë afatet, sepse prej saj varet nëse fatura që keni sot mbrohet ose jo. Neni 6 i ligjit ndryshues cakton tri rregulla kalimtare.

E para. Dispozitat e reja zbatohen vetëm për transaksionet tregtare dhe kontratat e lidhura pas hyrjes në fuqi. Një kontratë e nënshkruar para asaj date mbetet nën rregullin e mëparshëm, edhe nëse fatura lëshohet më vonë.

E dyta. Detyrimet e autoriteteve publike ndaj subjekteve tregtare, të lindura dhe të papaguara para hyrjes në fuqi, rregullohen nga ligji i kohës kur lindën.

E treta. Detyrimi i autoriteteve publike për të zbatuar afatet e nenit 7 fillon gjashtë muaj pas hyrjes në fuqi. Gjatë asaj periudhe ato hartojnë planin e shlyerjes graduale të stokut të detyrimeve.

Përfundimi praktik për biznesin është i qartë. Për faturat e vjetra mbeten mjetet e mëparshme. Për ato që vijnë, klauzola e pagesës te kontrata e re është vendi ku ligji i ri fillon të punojë për ju.

Pagesat e vonuara mes bizneseve, sa ditë afat ka klienti juaj

Ligji ndan dy situata, dhe dallimi mes tyre përcakton çdo gjë që vjen pas. Rëndësi ka nëse kontrata juaj cakton një afat pagese ose jo.

Kur kontrata nuk cakton afat, ligji jep 30 ditë

Kur palët nuk kanë rënë dakord për një afat pagese, ai është 30 ditë kalendarike. Afati nis nga data e marrjes së faturës, ose nga data e marrjes në dorëzim të mallit apo shërbimit kur data e faturës është e pasigurt.

Ky është rasti më i zakonshëm te bizneset e vogla, sepse shumë furnizime kryhen me porosi dhe faturë, pa kontratë të shkruar. Me fjalë të tjera, edhe pa kontratë ju keni një afat ligjor dhe jo një marrëveshje fisnikërie.

Kur kontrata cakton afat, tavani është 60 ditë

Afati i pagesës i përcaktuar në kontratë ndërmjet dy subjekteve tregtare nuk mund të kalojë 60 ditë kalendarike. Kjo është risi e vërtetë, sepse ligji i mëparshëm nuk e mbante këtë tavan në mënyrë kaq të qartë. Neni 6, pika 5, lejon një përjashtim të vetëm, kur palët kanë rënë dakord shprehimisht ndryshe dhe me kusht që afati të mos jetë qartësisht i padrejtë ndaj kreditorit. Pra 60 ditët janë rregulli, jo një mur absolut.

Në praktikë kjo prek marrëdhëniet ku një klient i madh imponon afate 90 ose 120 ditore. Një afat i tillë nuk mund të vendoset më në mënyrë të njëanshme, dhe kur vendoset, ai duhet të mos jetë qartësisht i padrejtë ndaj kreditorit.

Kolaudimi nuk e zgjat afatin pa kufi

Disa kontrata e zgjasin pagesën duke zgjatur procedurën e pranimit. Neni 6, pika 4, e mbyll këtë rrugë. Kohëzgjatja maksimale e procedurës së marrjes në dorëzim ose të kolaudimit të mallrave apo shërbimeve nuk mund të kalojë 30 ditë kalendarike.

Pra një procedurë kolaudimi 60 ose 90 ditore, pa arsye objektive, nuk qëndron më si mjet për të shtyrë pagesën.

Tabela më poshtë i përmbledh të katër situatat në një pamje të vetme.

Situata	Afati dhe dita kur nis kamata
Klient privat, pa afat në kontratë	30 ditë kalendarike nga marrja e faturës ose e mallit. Kamata nis ditën e 31.
Klient privat, me afat në kontratë	Afati i kontratës, por jo më shumë se 60 ditë kalendarike. Kamata nis ditën pasuese.
Autoritet publik	30 ditë kalendarike. Deri 60 ditë vetëm me marrëveshje të shprehur në kontratë.
Kur ka kolaudim ose marrje në dorëzim	Procedura nuk kalon 30 ditë kalendarike dhe nuk e zhvendos afatin përtej kufijve më lart.

Lexo edhe: Fatura elektronike, çfarë duhet të përmbajë dhe kur lëshohet

Kamatëvonesa lind pa njoftim dhe pa kujtesë

Neni 6, pika 1, thotë se kreditori përfiton kamatëvonesë pa qenë i nevojshëm dërgimi i një njoftimi apo kujtese për pagesë. Kushti i vetëm është që ju ta keni përmbushur detyrimin tuaj kontraktual dhe ligjor, dhe që pagesa të mos jetë marrë në afat.

Ky rregull e ndryshon bisedën me klientin. Deri tani kamata ishte diçka që duhej kërkuar. Tani ajo është diçka që ekziston, dhe kërkohet vetëm arkëtimi i saj.

Si përcaktohet norma e kamatëvonesës

Ligji nuk cakton një përqindje fikse. Ai përcakton normën bazë mbi të cilën llogaritet kamatëvonesa, te neni 3, pikat 10 deri 12.

Për lekun përdoret norma e interesit e marrëveshjeve REPO të Bankës së Shqipërisë. Për euron përdoret norma e operacioneve kryesore të rifinancimit të Bankës Qendrore Evropiane. Për monedhat e tjera përdoret norma e bankës qendrore që e emeton monedhën.

Mos e ngatërroni këtë me kamatëvonesën tatimore. Ajo është një gjë tjetër, i detyrohet shtetit dhe rregullohet nga ligji nr. 9920/2008. Shifrat dhe rregullat e saj i gjeni te faqja jonë e gjobave dhe kamatëvonesës tatimore.

Shembull i llogaritur, kur nis kamatëvonesa për një faturë 1,000,000 lekë

Merrni një furnizim me vlerë 1,000,000 lekë, pa kontratë të shkruar dhe pa afat pagese të rënë dakord.

Fatura lëshohet më 3 shkurt dhe klienti e merr më 5 shkurt. Afati ligjor prej 30 ditësh kalendarike nis nga 5 shkurti dhe mbaron më 7 mars. Nga 8 marsi e në vijim, kamatëvonesa llogaritet për çdo ditë vonese, pa qenë nevoja t’i shkruani klientit asnjë rresht.

Nëse e njëjta marrëdhënie do të kishte kontratë me afat 45 ditë, afati do të mbyllej më 22 mars dhe kamata do të niste më 23 mars. Nëse kontrata do të caktonte 90 ditë, ai afat nuk qëndron, sepse tavani ligjor është 60 ditë.

Lexo edhe: Mbyllja e gjashtëmujorit, çfarë duhet të kontrollojë biznesi juaj

Pagesat e vonuara nga institucionet publike, afati është 30 ditë

Kur klienti juaj është autoritet publik, afati i pagesës është 30 ditë kalendarike, sipas nenit 7. Ky afat mund të shkojë deri në 60 ditë vetëm kur palët bien dakord shprehimisht në kontratë.

Neni 7, pika 6, e përsërit rregullin e automatizmit edhe këtu. Kamatëvonesa llogaritet nga dita e nesërme e përfundimit të afateve, pa qenë nevoja për njoftim formal.

Për një biznes të vogël që punon me kontrata publike, kjo është pika më e prekshme e gjithë ligjit, sepse aty vonesa është zakonisht më e gjatë dhe fuqia negociuese më e vogël.

Kush hyn te fusha e zbatimit e ligjit për pagesat e vonuara

Ligji e zëvendëson termin e vjetër “sipërmarrje tregtare” me termin “subjekt tregtar”. Ndryshimi nuk është vetëm gjuhësor, sepse përkufizimi i ri është më i gjerë.

Profesionet e lira dhe personi fizik tregtar përfshihen

Subjekt tregtar konsiderohet çdo organizatë, person fizik ose juridik që ushtron një veprimtari ekonomike ose profesionale të pavarur. Formulimi përfshin tregtarët, shoqëritë tregtare dhe organizatat jofitimprurëse kur ato kryejnë veprimtari ekonomike.

Pra avokati, arkitekti, kontabilisti dhe personi fizik tregtar hyjnë brenda. Kjo është një zgjerim i vërtetë krahasuar me leximin e ngushtë të ligjit të mëparshëm.

Çfarë mbetet jashtë

Ligji rregullon marrëdhëniet mes subjekteve tregtare dhe ato mes subjektit tregtar dhe autoritetit publik. Ai nuk rregullon marrëdhënien me konsumatorin individ, i cili blen për nevoja personale.

Nuk rregullon as detyrimet tatimore dhe as detyrimet nga marrëdhënia e punës, të cilat kanë secila rregullat e veta.

Urdhri i ekzekutimit brenda 90 ditëve

Shumë kreditorë heqin dorë nga rruga gjyqësore jo sepse nuk kanë të drejtë, por sepse nuk dinë sa do të zgjasë. Neni 16, pika 2, e mbyll këtë pasiguri. Gjykata lëshon urdhrin e ekzekutimit brenda 90 ditëve kalendarike nga data e paraqitjes së kërkesës.

I njëjti nen njeh edhe të drejtën për dëmshpërblim për shpenzimet e rikuperimit të detyrimit. Vlera e tij nuk është caktuar me shifër brenda këtij ligji.

Katër hapa për të mbrojtur biznesin nga pagesat e vonuara

Këto katër gjëra nuk kërkojnë avokat dhe mund të bëhen brenda javës.

1. Nxirrni listën e faturave të papaguara dhe shënoni për secilën datën kur klienti e ka marrë faturën, jo datën kur e keni lëshuar. Afati nis nga marrja.
2. Lexoni kontratat me dy ose tre klientët tuaj më të mëdhenj dhe kontrolloni afatin e pagesës. Çdo afat mbi 60 ditë duhet rinegociuar.
3. Shtoni te kontratat e reja një klauzolë të shkurtër pagese. Modeli më poshtë është i gatshëm për t’u përshtatur.
4. Vendosni një rregull të brendshëm, kush e ndjek arkëtimin dhe në cilën ditë. Pa një përgjegjës të vetëm, afatet kalojnë pa u vënë re.

Pagesa kryhet brenda [30] ditëve kalendarike nga data e marrjes së faturës. Në rast mospagese në afat, blerësi detyrohet të paguajë kamatëvonesë sipas ligjit nr. 48/2014, i ndryshuar, të llogaritur nga dita pasuese e skadimit të afatit, si dhe dëmshpërblimin për shpenzimet e rikuperimit të detyrimit.

Lexo edhe: Si të përgatisësh një plan tatimor për vitin, edhe pa qenë ekonomist

Pyetje të shpeshta

A mund të kërkoj kamatëvonesë për pagesat e vonuara pa e shkruar në kontratë

Po. E drejta buron nga ligji, jo nga kontrata. Neni 6, pika 1, nuk kërkon as klauzolë kontraktuale dhe as njoftim paraprak, mjafton që ju ta keni përmbushur detyrimin tuaj dhe pagesa të mos jetë marrë në afat.

A mbrohet një faturë e vjetër nga ligji i ri

Jo. Rregullat e reja zbatohen vetëm për kontratat dhe transaksionet e lidhura pas hyrjes në fuqi. Për një kontratë më të hershme vlen rregulli i mëparshëm, prandaj klauzola e pagesës te kontratat e reja është hapi që ka efekt.

Po nëse kontrata ime aktuale parashikon 90 ditë

Tavani ligjor për marrëdhëniet mes subjekteve tregtare është 60 ditë kalendarike. Një afat më i gjatë nuk mund të imponohet dhe nuk qëndron kur është qartësisht i padrejtë ndaj kreditorit.

Nga cila ditë nis të llogaritet kamata

Nga dita pasuese e skadimit të afatit. Kur nuk ka afat kontraktual, ajo ditë është e tridhjetëenjëta nga marrja e faturës ose e mallit.

Sa është përqindja e kamatëvonesës

Ligji nuk jep një përqindje fikse. Ai cakton normën bazë, që për lekun është norma e marrëveshjeve REPO e Bankës së Shqipërisë dhe për euron norma e operacioneve kryesore të rifinancimit e Bankës Qendrore Evropiane.

A vlen ligji edhe për një person fizik tregtar

Po. Përkufizimi i subjektit tregtar përfshin personin fizik që ushtron veprimtari ekonomike ose profesionale të pavarur, pra edhe profesionet e lira.

Institucioni publik ka afat më të gjatë se biznesi privat

Jo. Afati bazë për autoritetin publik është 30 ditë kalendarike dhe shkon deri në 60 vetëm me marrëveshje të shprehur në kontratë.

Sa zgjat gjykata për urdhrin e ekzekutimit

Nëntëdhjetë ditë kalendarike nga data e paraqitjes së kërkesës, sipas nenit 16, pika 2.