Tatimpaguesit mund të ndjekin në modulin e-Filing, marrëveshjen e tyre me këste

Tatimpaguesit që kanë nënshkruar me organin tatimor një Marrëveshje të Pagesës me Këste mund ta ndjekin tani në kohë reale nëpërmjet modulit e-Filing, sipas njoftimit të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve.

Nga puna jonë e përditshme shohim të njëjtin gabim pasi marrëveshja nënshkruhet. Shumë tatimpagues e trajtojnë atë si një çështje të mbyllur dhe e harrojnë deri në këstin e fundit. Në fakt, kamatëvonesa vazhdon të llogaritet gjatë gjithë kohës, dhe mospagimi i një kësti në kohë rrezikon vetë marrëveshjen, jo vetëm shumën e papaguar.

Lexo edhe: Çfarë ndodh kur detyrimi nuk paguhet.

Si funksionon marrëveshja e pagesës me këste

Marrëveshja e pagesës me këste e ndan një detyrim tatimor të papaguar në disa pagesa periodike, të ndjekura në kohë reale në e-Filing, ku kamatëvonesa vazhdon të llogaritet por asnjë gjobë shtesë nuk shtohet për vetë faktin e pagesës me këste.

Si ndiqet në modulin e-Filing

Në llogarinë individuale të tatimpaguesit, në menynë “Kontabilitet” shfaqet menjëherë plani i pagesës, nga ku mund të gjenerohet “Urdhër Pagesa” e dedikuar vetëm për këtë plan. Pagesa mbulon vetëm periudhën ose periudhat e përcaktuara në këstin e radhës.

Kamatëvonesa vazhdon, gjoba jo

Në rastet e marrëveshjeve për pagesë me këste, tatimpaguesi paguan kamatëvonesat, ndërsa nuk llogaritet gjobë për pagesë të vonuar.

Dallimi mes të dyjave ka logjikë të qartë. Tatimpaguesi e ka pranuar detyrimin dhe ka rënë dakord ta shlyejë sipas një kalendari të caktuar, prandaj ligji nuk e ndëshkon më me gjobë shtesë për vonesën e njohur dhe të planifikuar. Kamatëvonesa, në anën tjetër, mbetet për sa kohë shuma e detyrimit nuk ka hyrë ende në arkën e shtetit, pavarësisht nëse pagesa është planifikuar apo jo.

Çfarë ndryshon nga një vonesë e zakonshme pa marrëveshje

Pa marrëveshje, një detyrim i papaguar ndjek rrugën e zakonshme të mbledhjes me forcë sapo të ezaurohet e drejta e ankimit dhe të kalojë afati i njoftimit për pagesë. Me marrëveshjen e nënshkruar, këto masa ndërpriten për sa kohë këstet paguhen në kohë, edhe pse masat e vendosura më parë për të siguruar pagesën e detyrimit nuk hiqen automatikisht. Pra, marrëveshja nuk e fshin procesin e mbledhjes me forcë, e ndalon atë në vend, me kushtin që çdo këst të respektohet.

Kush mund ta përfitojë dhe për çfarë detyrimesh

Ligji nr. 9920, datë 19.05.2008 “Për procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë”, i ndryshuar, neni 77, i jep tatimpaguesit që përkohësisht gjendet në situatë të vështirë financiare, të drejtën të paguajë me këste një detyrim tatimor të papaguar.

Kushti i ligjit, situata e përkohshme financiare

E drejta lidhet shprehimisht me një vështirësi financiare të përkohshme, jo të përhershme. Kjo është arsyeja pse kërkesa duhet të shpjegojë rrethanat konkrete të momentit, në mënyrë që Drejtoria Rajonale Tatimore të vlerësojë nëse situata është vërtet kalimtare dhe nëse tatimpaguesi ka aftësinë reale të përmbushë këstet e propozuara.

Detyrimet që nuk përfshihen

Marrëveshja nuk mund të lidhet për detyrimin e vetëdeklaruar nga vetë tatimpaguesi, pra atë që ai e ka llogaritur, mbledhur ose mbajtur vetë, duke përfshirë:

• Tatimin mbi Vlerën e Shtuar
• Tatimin në Burim
• Kontributet për sigurimet shoqërore e shëndetësore
• Çdo lloj takse tjetër që llogaritet, mblidhet ose mbahet nga vetë tatimpaguesi

Pse këto detyrime përjashtohen

Këto shuma nuk janë paratë e vetë biznesit, janë shuma të mbledhura ose mbajtura tashmë në emër të shtetit, nga klientët në rastin e TVSH-së, ose nga të punësuarit në rastin e tatimit në burim dhe kontributeve. Ligji nuk lejon që biznesi t’i përdorë ato si burim financimi afatgjatë, prandaj marrëveshja e këstit mbetet rrugë vetëm për detyrimet që rëndojnë drejtpërdrejt mbi vetë tatimpaguesin.

Baza ligjore e mbledhjes me forcë dhe lidhja me marrëveshjen

E drejta për të lidhur marrëveshje kësti lidhet drejtpërdrejt me rrjedhën e mbledhjes së detyrueshme të detyrimit, jo vetëm me nenin 77.

Neni 88, ezaurimi i së drejtës së ankimit

Administrata tatimore ushtron kompetencat e mbledhjes me forcë vetëm pasi është ezauruar e drejta e ankimit, sipas nenit 88 të ligjit nr. 9920/2008. Përderisa një ankim është ende në shqyrtim, procedura e mbledhjes me forcë nuk fillon për pjesën e detyrimit të kontestuar.

Neni 89, njoftimi dhe kërkesa për pagesë

Hapi i parë i mbledhjes me forcë është njoftimi dhe kërkesa për pagesë, sipas nenit 89. Ky njoftim vendos afatin brenda të cilit tatimpaguesi duhet të shlyejë detyrimin, përpara se të aktivizohen masat e tjera të mbledhjes së detyrueshme.

Momenti i fundit kur mund të kërkohet marrëveshja

Pikërisht njoftimi i nenit 89 është momenti kur çështja mund të kthehet mbrapsht me një marrëveshje kësti, para se procedura të shkojë më tej. Nëse kërkesa depozitohet pas kësaj faze, kur masat për të siguruar pagesën e detyrimit janë vendosur tashmë, marrëveshja ndalon shtimin e masave të reja, por nuk i heq automatikisht ato që ekzistojnë.

Hapat për të nënshkruar marrëveshjen

Procesi i nënshkrimit ka tre hapa, nga kërkesa e parë deri te pagesa e menjëhershme që e kushtëzon marrëveshjen.

1. Kërkesa me shkrim

Kërkesa i drejtohet Drejtorisë Rajonale Tatimore nën juridiksionin e së cilës jeni regjistruar, duke shpjeguar rrethanat dhe arsyet pse kërkohet marrëveshja. Sa më konkrete të jetë shpjegimi i vështirësisë financiare, aq më lehtë vlerësohet kërkesa.

2. Përgjigja brenda 10 ditëve

Drejtoria Rajonale Tatimore njofton brenda 10 ditëve nëse kërkesa pranohet ose refuzohet. Gjatë kësaj periudhe, ia vlen të mbahet gati edhe dokumentacioni mbështetës, në rast se kërkohet shtesë.

3. Nënshkrimi, i kushtëzuar nga pagesa e 20 përqind

Nëse kërkesa pranohet, marrëveshja nënshkruhet nga tatimpaguesi dhe nga drejtori i drejtorisë rajonale, vetëm pasi tatimpaguesi paguan menjëherë 20 përqind të vlerës së detyrimit. Pa këtë pagesë fillestare, marrëveshja nuk nënshkruhet, pavarësisht pranimit të kërkesës.

Modeli i kërkesës

Formati i kërkesës nuk është i përcaktuar me model zyrtar të vetëm, por struktura e mëposhtme përmban elementet që Drejtoria Rajonale Tatimore pret t’i gjejë:

Drejtorisë Rajonale Tatimore [qyteti]
Objekti, Kërkesë për lidhjen e marrëveshjes së pagesës me këste

Unë i nënshkruari, [emri i administratorit], në cilësinë e përfaqësuesit ligjor të [emri i subjektit], me NIPT [numri], kërkoj lidhjen e një marrëveshjeje për pagesën me këste të detyrimit tatimor në vlerën [shuma] lekë, për periudhën [periudha tatimore].

Arsyeja e kërkesës, [përshkrim i shkurtër i vështirësisë financiare].

Deklaroj gatishmërinë për të paguar menjëherë 20 përqind të vlerës së detyrimit, sipas kushteve të parashikuara nga neni 77 i ligjit nr. 9920/2008.

[Data, nënshkrimi dhe vula e subjektit]

Shembulli i këstit fillestar

Për një detyrim tatimor prej 2,000,000 lekë, pagesa e menjëhershme e 20 përqind është 400,000 lekë, ndërsa pjesa e mbetur prej 1,600,000 lekë shpërndahet në këstet e rëna dakord me Drejtorinë Rajonale Tatimore. Kamatëvonesa vazhdon të llogaritet mbi pjesën e papaguar deri në shlyerjen e plotë, prandaj vlera e secilit këst nuk mbetet identike nga fillimi në fund.

Nënshkrimi i marrëveshjes ndërpret masat e mbledhjes me forcë, por administrata tatimore nuk tërheq masën e vendosur më parë për të siguruar pagesën e detyrimit. Kamatëvonesat për mospagim në afat vazhdojnë të llogariten për pjesën e detyrimit që mbetet e papaguar.

Lexo edhe: Gjobat kryesore tatimore dhe kamatëvonesa.

Pse ka rëndësi

Marrëveshja e pagesës me këste nuk mbyllet në momentin e nënshkrimit, por vazhdon deri në këstin e fundit, dhe çdo vonesë gjatë rrugës rrezikon vetë marrëveshjen, jo thjesht shumën e papaguar të atij kësti.

Rreziku real i mospagesës së një kësti

Nëse një këst nuk paguhet në kohë, administrata tatimore mund ta konsiderojë marrëveshjen të shkelur dhe t’i rikthehet mbledhjes me forcë nga pika ku ishte ndërprerë, përfshirë masat e vendosura më parë për të siguruar pagesën. Pra, humbja e një kësti të vetëm mund të rrëzojë të gjithë planin e rënë dakord, jo vetëm atë pagesë.

Si e ndjekim këtë me klientët tanë

Pikërisht për shkak të kësaj rreziku, marrëveshjen e kësteve nuk e trajtojmë si një hap të vetëm, por si një detyrim që ndiqet në çdo muaj, bashkë me afatet e tjera tatimore të biznesit, në mënyrë që asnjë këst të mos kalojë pa u vënë re.

Pyetje të shpeshta

Çfarë ndodh nëse humbas një këst?

Rrezikoni vetë marrëveshjen, jo vetëm shumën e këstit. Nëse kjo ndodh, kontaktoni menjëherë Drejtorinë Rajonale Tatimore, përpara se çështja të kalojë sërish te masat e mbledhjes me forcë.

A mund të kërkoj pagesë me këste për TVSH-në që kam mbledhur nga klientët?

Jo. Marrëveshja nuk aplikohet për detyrime të vetëdeklaruara si TVSH-ja, tatimi në burim, ose kontributet e sigurimeve, pasi këto konsiderohen shuma të mbledhura ose mbajtura tashmë në emër të shtetit.

A hiqet bllokimi i llogarisë bankare pasi nënshkruaj marrëveshjen?

Masat e mbledhjes me forcë ndërpriten, por masat e vendosura më parë për të siguruar pagesën e detyrimit nuk tërhiqen automatikisht. Çdo rast konkret verifikohet me Drejtorinë Rajonale Tatimore përpara se të konsiderohet i zgjidhur.

Çfarë ndodh nëse kërkesa për marrëveshje refuzohet?

Procedura e mbledhjes me forcë vazhdon nga pika ku ishte, sipas njoftimit dhe kërkesës për pagesë të lëshuar më parë. Tatimpaguesi mund ta ridepozitojë kërkesën për marrëveshje kësti më vonë, nëse rrethanat financiare e justifikojnë sërish atë.

Njoftim i plotë në faqen zyrtare të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve https://www.tatime.gov.al/d/8/45/45/928/tatimpaguesit-mund-te-ndjekin-ne-modulin-e-filing-marreveshjen-e-tyre-me-keste