Si ta kuptoni nëse keni një biznes pa plan?

Një biznes pa plan është i zënë gjithë ditën dhe megjithatë nuk ecën. Dita fillon me listë detyrash dhe mbyllet me inbox të mbushur, por përparimi i vërtetë nuk ndihet askund.

Ky është paradoksi më i shpeshtë i bizneseve tona. Shumë aktivitet, pak drejtim. Pyetja që ia vlen të bëhet çdo tre muaj është e thjeshtë. Po punoni me plan, apo thjesht po i mbijetoni ditës?

Ky shkrim ju jep vetëtestin me gjashtë shenjat e punës pa plan dhe mënyrën si ndërtohet një plan 90-ditor që funksionon.

Lexo edhe: Si të përgatisni një plan tatimor edhe pa qenë ekonomist

Pse pa plan ka vetëm zhurmë?

Një biznes pa drejtim të qartë është si makinë që ecën në mjegull. Ka motor dhe energji, por nuk e di ku po shkon. Nuk është në krizë, por as në rritje. Qëndron në një hapësirë gri ku prioritetet ndryshojnë çdo javë, ekipi nuk e di çfarë po ndjek, financat mbeten të paqarta dhe vendimet merren me emocion.

Gino Wickman, autori i librit Traction, e përmbledh me dy fjalë. Fokusi dhe zbatimi janë dy shtyllat e suksesit. Ndërsa Peter Drucker shkon edhe më tej. Që një biznes të ekzistojë, ai ka vetëm dy funksione, inovacionin dhe marketingun. Dhe të dyja kërkojnë hapësirë për të menduar, jo vetëm për të vepruar.

A keni një biznes pa plan?

Hapni një nga një shenjat më poshtë dhe shikoni sa prej tyre i njihni në përditshmërinë tuaj.

Shenja 1. Nuk e dini ku do të jetë biznesi pas gjashtë muajsh

As në shifra financiare, as në numër klientësh, as në linjë produktesh. E ardhmja është një shpresë e përgjithshme, jo një objektiv i shkruar.

Shenja 2. Ekipi lëviz vazhdimisht, por pa koordinim

Të gjithë janë të zënë, por askush nuk e ndien se po ecet përpara bashkërisht. Secili punon në drejtimin e vet.

Shenja 3. Nuk ka raportim javor ose mujor

Askush nuk ulet të vlerësojë çfarë u bë, çfarë nuk u bë dhe çfarë vjen më pas. Java e re fillon njësoj si e kaluara.

Shenja 4. Marketingu shpenzon pa analizë kthimi

Paratë e reklamave dalin sipas ndjesisë, jo sipas shifrave. Askush nuk e di sa klientë solli investimi i muajit të kaluar.

Shenja 5. Përparimi nuk matet me asgjë

Nuk ekziston një mënyrë e qartë për të parë nëse muaji ishte më i mirë se i kaluari. Vlerësimi mbetet te përshtypjet.

Shenja 6. Merreni me gjithçka dhe nuk ecën asgjë

Lodhja është e vërtetë, por progresi jo. Kjo ndjesi është shenja më personale dhe më e sigurt e mungesës së planit.

Sa më shumë shenja të njohët, aq më shumë ju duhet pjesa në vazhdim. Zgjidhja nuk kërkon as softuer të shtrenjtë, as muaj përgatitje.

Si ndërtohet plani 90-ditor?

Modeli vjen nga Entrepreneurial Operating System i Gino Wickman dhe forca e tij qëndron te thjeshtësia. Plani është një fletë e bardhë A4, jo një dokument akademik. Biznesi zgjedh nga tre deri shtatë objektiva kryesore. Më mirë pak objektiva të zbatuar mirë. Kush ka 20 objektiva, në fakt nuk ka asnjë.

Objektivi	Si matet	Kush përgjigjet
Rritje e xhiros me 10% përmes klientëve ekzistues	Xhiroja mujore krahasuar me tremujorin e kaluar	Një emër i vetëm
Të gjitha faturat të arkëtohen brenda 30 ditësh	Lista javore e faturave të papaguara	Një emër i vetëm
Raport javor i shpenzimeve dhe të ardhurave	Raporti i dorëzuar çdo të hënë	Një emër i vetëm

Takimi javor prej 30 minutash

Progresi diskutohet çdo të hënë, në një takim që nuk i kalon 30 minutat. Tre pyetje mjaftojnë. Çfarë u bë javën e kaluar, çfarë mbeti pa u bërë dhe ku jemi me objektivat e planit.

Matja me numra, jo me përshtypje

Nuk mjafton të thuhet që marketingu po ecën mirë. Duhet thënë që muaji solli 22 kontakte të reja dhe gjashtë prej tyre u shndërruan në klientë. Të njëjtat shifra i shërbejnë edhe raportimit financiar të rregullt.

Çdo objektiv ka një emër

Përgjegjësia ndahet me emra, jo me ekipe. Kur objektivi ka një përgjegjës të vetëm, askush nuk mund të thotë që nuk i takonte atij.

Si kurseu një biznes mbi 30 orë punë në muaj?

Një kompani shërbimesh me gjashtë punonjës kishte xhiro të lartë dhe shumë klientë, por gjithmonë mungesë parash. Çdo muaj përsëritej stresi i qirasë. Shkaku ishte një i vetëm. Nuk ekzistonte sistem për ndjekjen e pagesave të klientëve.

Zgjidhja mori tre masa të thjeshta. Një përgjegjës i vetëm për ndjekjen e arkëtimeve. Një raport javor me faturat e papaguara. Një sistem automatik kujtesash për klientët.

Para planit	Pas planit
Mungesë parash çdo muaj, pavarësisht xhiros së lartë	Pagesat nisën të arkëtoheshin më shpejt
Askush nuk i ndiqte faturat e papaguara	Një përgjegjës, një raport javor, kujtesa automatike
Kohë e humbur në ndjekje të çrregullt	Mbi 30 orë punë të kursyera në muaj, pa punonjës të rinj

Çfarë kushton mungesa e planit?

Sistemet e shpërndara

Bizneset e mesme shpesh mbajnë një sistem për faturim, një tjetër për pagesa dhe Excel për shpenzimet. Kjo sjell punë të dyfishtë, gabime dhe kohë të humbur. Kalimi në një sistem të unifikuar kursen kohë, ul stresin dhe jep kontroll më të madh.

Varësia nga pronari

Nëse biznesi ndalon kur pronari sëmuret tre ditë, atëherë nuk ekziston sistem, vetëm një rreth vicioz. Sistemi zëvendëson improvizimin dhe ndërtohet pikërisht përmes planit.

Humbjet që nuk duken në bilanc

Klientë që largohen pa zhurmë, mundësi të pakapura dhe gabime në deklarime që sjellin penalitete tatimore. Të gjitha kanë të njëjtin burim, mungesën e një plani të thjeshtë.

Lexo edhe: Mbyllja e gjashtëmujorit. Çfarë duhet të kontrollojë biznesi juaj

Nga t’ia filloni sot?

Të mendoni se nuk keni kohë për plan është mashtrimi më i kushtueshëm. Pa plan humbet më shumë kohë, më shumë para dhe më shumë besim klientësh sesa kërkon vetë plani.

Formula e fillimit është e vogël. 90 ditë, tre qëllime, tre përgjegjës, një takim në javë dhe një sistem i thjeshtë matjeje. Më mirë tre punë me plan, se pesë pa plan.

Pyetje të shpeshta

Çfarë është plani 90-ditor?

Një fletë A4 me tre deri shtatë objektiva të matshme për tremujorin, secili me një përgjegjës të vetëm dhe një mënyrë të qartë matjeje.

Sa objektiva duhet të ketë një biznes pa plan që sapo fillon?

Tre janë të mjaftueshme për tremujorin e parë. Shtoni vetëm kur të tre të parët maten dhe ndiqen rregullisht.

Sa kohë kërkon ndjekja e planit çdo javë?

30 minuta, në një takim të përjavshëm me tre pyetje. Çfarë u bë, çfarë mbeti dhe ku jemi me objektivat.

A më duhet softuer i posaçëm?

Jo. Plani fillon me një fletë A4 dhe një raport të thjeshtë javor. Softueri ndihmon më vonë, kur sistemi është krijuar si zakon.

Çfarë bëj kur një objektiv nuk po arrihet?

Kjo del në pah pikërisht te takimi javor. Objektivi ose ripunohet me shifra më reale, ose i ndërrohet përgjegjësi, por nuk lihet të harrohet në heshtje.