Nuk ju duhen tridhjetë tregues për të ditur si shkon biznesi. Ju duhen tre. Marzhi bruto, efikasiteti i pagave dhe fitimi neto. Nëse i ndiqni këta çdo muaj, e dini ku qëndroni përpara se t’ju thotë kushdo tjetër.
Greg Crabtree, në librin Simple Numbers, mbrojti një ide çliruese për pronarin e vogël. Shumica e raporteve financiare janë zhurmë, dhe shëndeti i një biznesi të vogël varet nga pak shifra që lidhen zinxhir me njëra tjetrën.
Numri i parë është marzhi bruto. Të ardhurat minus koston e drejtpërdrejtë, si përqindje e të ardhurave. Ky numër tregon sa fuqi ka çdo shitje juaja.
Numri i dytë është efikasiteti i pagave. Fitimi bruto pjesëtuar me koston totale të pagave. Ky numër tregon sa lekë fitim bruto prodhon çdo lek që shpenzoni për njerëzit.
Numri i tretë është fitimi neto si përqindje e të ardhurave. Fundi i tregimit, sa ju mbetet nga çdo 100 lekë të shitura.
Për biznesin shqiptar të shërbimit, studio, agjenci, bar-restorant, klinikë, zinxhiri është edhe më i ngushtë. Pagat janë kostoja më e madhe dhe më e vështirë për t’u ndryshuar. Kur pagat i keni në ekuilibër me fitimin bruto, fitimi neto del pothuajse vetë. Kur nuk i keni, asnjë rritje shitjesh nuk e mbulon dot gjatë. Prandaj numri i dytë është zemra e treshes.
Merrni një studio të vogël projektimi në Tiranë, për një muaj.
Të ardhura nga klientët 1,000,000 LEK.
Kosto e drejtpërdrejtë, nënkontraktorë dhe printime për projektet, 100,000 LEK.
Fitimi bruto 900,000 LEK. Marzhi bruto 90%.
Kosto totale e pagave, bashkë me kontributet dhe pagën reale të pronarit për punën që bën vetë, 500,000 LEK.
Efikasiteti i pagave. 900,000 pjesëtuar me 500,000 bëjnë 1.8. Çdo lek pagë prodhon 1.8 lekë fitim bruto.
Shpenzime të tjera fikse, qira, programe, kontabilitet, 150,000 LEK.
Fitimi para tatimit. 900,000 minus 500,000 minus 150,000 bëjnë 250,000 LEK. Fitimi neto para tatimit 25% e të ardhurave.
Crabtree sugjeron si pikë referimi një efikasitet pagash rreth 2.0 për një biznes shërbimi të shëndetshëm. Studioja jonë me 1.8 nuk është në rrezik, por ka dy rrugë përmirësimi të lexueshme drejtpërdrejt nga numri. Ose rrit të ardhurat me të njëjtin ekip, ose rishikon shpërndarjen e punës përpara se të punësojë tjetër njeri.
Një kusht i ndershëm që Crabtree e thekson fort. Vendoseni veten në listëpagesë me pagë tregu. Nëse pronari punon falas, të tre numrat dalin më të bukur se e vërteta.
Te Qendra e Burimeve gjeni një fletë të thjeshtë ku hidhni katër shifra nga pasqyra mujore dhe të tre numrat llogariten vetë, me krahasimin muaj pas muaji. E gjeni te Qendra e Burimeve.
Vlera e metodës së Crabtree qëndron te renditja shkakësore, jo te vetë raportet. Marzhi bruto mat modelin e çmimit, efikasiteti i pagave mat prodhueshmërinë e strukturës, fitimi neto është pasoja e të dyve. Kur klienti ankohet për fitimin, diagnoza nis gjithmonë dy hapa më lart.
Dy rregullime teknike e bëjnë treguesin të besueshëm në kushtet shqiptare. E para, kosto e pagave merret e plotë, pagë bruto plus kontributet e punëdhënësit, dhe përfshin pagën e tregut për pronarin operativ edhe kur ai tërhiqet vetëm si dividend. E dyta, për bizneset me nënkontraktorë të rregullt, pagesat ndaj tyre trajtohen si kosto direkte dhe jo si paga, ndryshe efikasiteti krahasohet gabim mes muajve. Me këto dy rregullime, seria mujore e efikasitetit të pagave bëhet treguesi i parë që lëviz përpara se fitimi të bjerë, zakonisht një deri dy muaj më herët. Kjo e bën mjet paralajmërues, jo thjesht raportues.
Vlejnë, me theks të zhvendosur. Te tregtia marzhi bruto bëhet numri i parë dhe më i ndjeshmi, ndërsa efikasiteti i pagave mbetet kontrolli që stafi të rritet vetëm bashkë me fitimin bruto.
Një herë në muaj, kur mbyllet pasqyra mujore. Më shpesh bëhen zhurmë, më rrallë bëhen histori e vonuar. Gjysmë ore në muaj mjafton.
Nëse doni që tre numrat tuaj t’ju vijnë të llogaritur e të komentuar çdo muaj, kjo është pjesë e punës sonë si ekonomist i jashtëm. Shihni paketat te offerta.
Ci occupiamo della contabilità e delle questioni fiscali, così potrai risparmiare tempo e denaro e concentrarti sulla crescita della tua attività.
Richiedi Preventivo
