Kolegu ideal në punë, tre cilësitë e një team player sipas Lencionit

Kolegu ideal, ose team player siç njihet gjerësisht, është anëtari i ekipit që shton vlerë dhe e forcon frymën e përbashkët, jo thjesht ai që di të bëjë punën. Modeli më i njohur për ta përshkruar vjen nga libri The Ideal Team Player i Patrick Lencionit.

Pesha e temës ndihet më shumë nga ana tjetër. Një anëtar i vetëm që minon frymën e ekipit kushton më shumë se një pozicion bosh, sepse ul rendimentin e të gjithë të tjerëve, dhe zakonisht zbulohet vonë.

Lexo edhe: 5 libra që duhet të lexoni

Nga vjen modeli dhe pse i besohet

Patrick Lencioni njihet prej librit Pesë Difektet e një Ekipi, një nga tekstet më të përdorura për punën në grup. The Ideal Team Player, i botuar në 2016, është vazhdimi praktik i tij dhe përgjigjet pyetjes tjetër, jo si funksionon ekipi, por kë duhet të fusësh brenda tij.

Libri është shkruar si fabul, historia e një kompanie ndërtimi që duhet të punësojë 60 veta për dy muaj pa e prishur kulturën. Pikërisht kjo formë e bën modelin të mbahet mend, tre cilësi, gjashtë profile jo të plota dhe një mënyrë konkrete testimi.

Modeli nuk është test psikometrik dhe nuk mat aftësitë teknike. Ai mat vetëm një gjë, sa i sigurt je që ky person do ta bëjë ekipin më të mirë, dhe kjo është arsyeja pse përdoret njësoj nga korporatat dhe nga bizneset me pesë punonjës.

Tre cilësitë e kolegut ideal

I etur (Hungry)

Kolegu i etur kërkon vetë punë, përgjegjësi dhe mësim të ri, pa iu kujtuar. E dallon nga të tjerët fakti që mendon për hapin tjetër të ekipit edhe kur detyra e vet ka mbaruar.

Kujdes me ngatërrimin, etja nuk është punë pa orar. Lencioni e thotë hapur që etja e shëndetshme është e qëndrueshme dhe e drejtuar te rezultati, jo rraskapitje për t’u dukur i zënë.

I zgjuar me njerëzit (Smart)

Zgjuarsia këtu nuk është IQ dhe as aftësi teknike. Është mençuria ndërpersonale, të kuptuarit se si fjalët dhe veprimet e tua ndikojnë te të tjerët, kur duhet të flasësh, kur të dëgjosh dhe si të japësh një vërejtje pa e thyer tjetrin.

Në praktikë ky është personi që e ndjen atmosferën e mbledhjes dhe di ta kthejë bisedën aty ku duhet. Aftësia teknike pa këtë mençuri prodhon ekspertë me të cilët askush s’do të punojë.

I thjeshtë (Humble)

Përulësia i lejon të pranojë gabimet, të mësojë prej tyre dhe të vlerësojë kontributin e të tjerëve. Kolegu i thjeshtë i vendos interesat e ekipit mbi ato personale, dhe kjo është cilësia që Lencioni e quan më të rëndësishmen nga të tria.

Edhe këtu ka një ngatërrim të zakonshëm, thjeshtësia nuk është mungesë vetëbesimi. Ai që e mohon meritën e vet dhe s’guxon të flasë në mbledhje nuk është i thjeshtë sipas librit, sepse edhe vetëmohimi e vë veten në qendër, thjesht nga ana tjetër.

Gjashtë profilet jo të plota

Vlera e modelit del kur cilësitë kombinohen. Personat me një cilësi të vetme dallohen lehtë dhe rrallë mbijetojnë gjatë në ekip, ndërsa ata me dy nga tre janë sfida e vërtetë, sepse duken pothuajse idealë.

Cilësitë që ka	Profili sipas Lencionit	Si duket në punë
Vetëm i thjeshtë	Guri	I sjellshëm dhe pa pretendime, por nuk lëviz asgjë. Ekipi e do, puna s’e ndjen.
Vetëm i etur	Buldozeri	Prodhon shumë dhe shkel këdo në rrugë. Rezultate afatshkurtra, dëme afatgjata.
Vetëm i zgjuar	Sharmatori	I këndshëm në çdo bisedë, zero kontribut real. Argëtues, jo koleg.
I etur dhe i thjeshtë, pa zgjuarsi	Ngatërrestari pa dashje	Punon shumë dhe me zemër, por krijon keqkuptime dhe kërkon mbështetje të vazhdueshme.
I thjeshtë dhe i zgjuar, pa etje	Dembeli simpatik	I duan të gjithë, por mjaftohet me minimumin dhe nuk e shtyn ekipin përpara.
I etur dhe i zgjuar, pa thjeshtësi	Politikani i aftë	Duket produktiv dhe i vlefshëm, por punon për veten. Dëmi zbulohet vonë.

Politikani i aftë është profili më i rrezikshëm, sepse është i vetmi që di të duket si kolegu ideal. Punon fort, flet bukur, dhe drejtuesi e kupton të vërtetën zakonisht nga largimet e njerëzve të mirë përreth tij. Prandaj Lencioni këshillon që përulësia të testohet e para dhe më me kujdes.

Si i testoni tre cilësitë para punësimit

Pyetjet që zbulojnë secilën cilësi

Parimi i përbashkët, pyetet e shkuara konkrete, jo qëllimet. Kandidati përgatit lehtë përgjigjen për “a je punëtor”, por jo shembujt dhe detajet e tyre.

Për etjen, cila ka qenë periudha më e ngarkuar e punës suaj dhe si e përjetuat. Kush punon me etje ka shembuj konkretë, flet për ta pa u ankuar dhe shpesh shton çfarë mësoi. Pyetje ndihmëse, çfarë bëni kur mbaron detyrën tuaj dhe kolegët s’kanë mbaruar.

Për zgjuarsinë me njerëzit, si do t’ju përshkruanin kolegët e mëparshëm. Kandidati i zgjuar jep përgjigje të vetëdijshme me nuanca, edhe një dobësi të vërtetë. Pyetje ndihmëse, më tregoni një herë kur keni bërtitur a fyer dikë në punë dhe çfarë ndodhi pastaj.

Për thjeshtësinë, cila është arritja më e madhe e ekipit tuaj të mëparshëm. Dëgjoni përemrat, ai që thotë vazhdimisht unë aty ku puna ishte e përbashkët, po ju tregon diçka. Pyetje ndihmëse, përshkruani një gabim tuajin që i kushtoi ekipit.

Referencat dhe periudha e provës

Referencave u bëhen po ato pyetje, të drejtpërdrejta, dhe dëgjohet heshtja po aq sa fjalët. Një ish-drejtues që lavdëron aftësitë dhe hesht për karakterin sapo ju është përgjigjur.

Lencioni këshillon edhe një hap që kushton zero, tregojini hapur kandidatit që këto tre cilësi merren seriozisht dhe maten çdo ditë në punë. Kush nuk i ka, shpesh tërhiqet vetë, dhe periudha e provës, deri tre muaj sipas Kodit të Punës, e bën testin përfundimtar sepse cilësitë e karakterit nuk fshihen dot me muaj të tërë. Rregullat e plota të kontratës dhe të largimit i mban faqja jonë e Kodit të Punës, e cila përditësohet me çdo ndryshim.

Po kur personi është tashmë në ekipin tuaj?

Modeli nuk shërben vetëm për rekrutim, Lencioni e ndërtoi po aq për zhvillimin e njerëzve që i keni. Hapi i parë është vlerësimi i hapur, secili anëtar vlerëson veten te tre cilësitë dhe drejtuesi bën të njëjtën gjë, pastaj krahasohen. Boshllëku mes dy vlerësimeve është pikërisht vendi ku nis biseda.

Personit i thuhet konkretisht cila cilësi i çalon dhe në çfarë situatash duket, me shembuj, jo me etiketa. Ngatërrestari mëson me udhëzim të afërt dhe detyra më të qarta, dembeli simpatik gjallërohet me objektiva të matshëm dhe afate, guri dhe sharmatori kanë nevojë për role më të ngushta ose për një bisedë të sinqertë për përshtatjen.

Politikani i aftë është rasti i vështirë. I vendosen kufij të qartë dhe të matshëm, dhe nëse pas tyre sjellja nuk ndryshon, mbajtja e tij i kushton ekipit më shumë se largimi, sepse njerëzit e mirë ikin të parët.

Lexo edhe: Who Not How nga Dan Sullivan, kush, jo si

Lexo edhe: Nga kaosi në kontroll, si të ndërtoni një biznes që punon për ju

Si i përdorim ne këto tre cilësi

Te AlProfit dy nga pesë vlerat tona të punës janë praktikisht dy cilësitë e Lencionit, të etur për të mësuar dhe të thjeshtë e të komunikueshëm. Nuk është rastësi, për një zyrë të vogël këshillimi çdo punësim e ndryshon kulturën, prandaj karakterin e testojmë para aftësive teknike.

Këtë filtër e tregojmë hapur edhe te faqja jonë e karrierës, që kandidati ta dijë para se të aplikojë. Modeli i plotë, me pyetjet e detajuara të intervistës dhe vlerësimin e ekipit, gjendet te The Table Group, faqja e Lencionit.

Pyetje të shpeshta

Çfarë është një team player sipas Lencionit?

Anëtari i ekipit që ka njëkohësisht tre cilësi, është i etur për punë e mësim, i zgjuar në marrëdhëniet me njerëzit dhe i thjeshtë. Mungesa e njërës prej tyre krijon një nga gjashtë profilet jo të plota.

Cila mungesë është më e rrezikshme për ekipin?

Mungesa e përulësisë. Personi i etur dhe i zgjuar por jo i thjeshtë, politikani i aftë, duket si punonjës i shkëlqyer ndërsa punon për veten, dhe zbulohet zakonisht kur njerëzit e mirë fillojnë të ikin.

Ku ndryshon zgjuarsia e Lencionit nga inteligjenca?

Nuk ka lidhje me IQ apo aftësitë teknike. Është mençuria ndërpersonale, të kuptuarit se si fjalët dhe veprimet e tua ndikojnë te të tjerët.

A vlen modeli edhe për vetëvlerësim?

Po, dhe ky është përdorimi më i ndershëm i tij. Vlerësoni veten te të tria cilësitë dhe kërkojini dikujt që punon me ju të bëjë të njëjtën gjë, boshllëku mes dy vlerësimeve tregon ku duhet punuar.

Si t’i vlerësoj këto cilësi para punësimit?

Me pyetje mbi të shkuarën konkrete, me referenca të pyetura drejtpërdrejt dhe me periudhën e provës si test përfundimtar. Karakteri nuk fshihet dot me muaj të tërë.

Lexo edhe: Metoda Getting Things Done nga David Allen, pesë hapat dhe zbatimi