- Pas tërmetit të 26 nëntorit 2019, qeveria miratoi dy akte normative që njihnin lehtësira tatimore për periudhën e shpalljes së “gjendjes së fatkeqësisë natyrore”.
- Akti Normativ nr. 5/2019 lejonte si shpenzim të zbritshëm donacionet (në para ose pasuri të paluajtshme) deri në 5% të fitimit para tatimit, nëse transferoheshin në llogaritë e thesarit brenda afatit të përcaktuar.
- Akti Normativ nr. 4/2019 përjashtonte nga TVSH-ja në import materialet dhe pajisjet e importuara nga organet shtetërore për rindërtimin e zonave të prekura.
- Ligji bazë i tatimit mbi të ardhurat (nr. 8438/1998) mbi të cilin u shtua lehtësira e parë, nuk është më në fuqi, i zëvendësuar nga ligji nr. 29/2023, prandaj ekzistenca e një dispozite të njëjtë sot duhet verifikuar veç e veç.
Më 30 nëntor 2019, katër ditë pas tërmetit shkatërrues që goditi Shqipërinë, qeveria miratoi dy akte normative me lehtësira tatimore të lidhura drejtpërdrejt me shpalljen e “gjendjes së fatkeqësisë natyrore”, Akti Normativ nr. 5/2019 (ndryshim në ligjin e atëhershëm për tatimin mbi të ardhurat) dhe Akti Normativ nr. 4/2019 (ndryshim në ligjin për TVSH-në).
Nga puna jonë e përditshme shohim biznese që duan të kontribuojnë në raste fatkeqësie, por nuk e dinë se ligji shqiptar njeh një mekanizëm specifik lehtësimi tatimor pikërisht për këto raste, jo thjesht bamirësi pa përfitim fiskal.
Çfarë parashikuan aktet normative të 2019-s
Donacionet deri 5% e fitimit, si shpenzim i zbritshëm
Akti Normativ nr. 5, datë 30.11.2019, shtoi një germë të re në nenin për shpenzimet e panjohura të ligjit të atëhershëm për tatimin mbi të ardhurat. Sipas kësaj shtese, donacionet në para ose në pasuri të paluajtshme, të bëra gjatë periudhës së shpallur “gjendje e fatkeqësisë natyrore” dhe të transferuara në llogaritë e thesarit brenda afatit, njiheshin si shpenzim i zbritshëm deri në 5% të fitimit para tatimit. Çdo shumë mbi këtë kufi trajtohej si shpenzim i panjohur.
Përjashtimi nga TVSH në import për rindërtimin
Akti Normativ nr. 4, datë 30.11.2019, shtoi te neni 56 i ligjit nr. 92/2014 “Për tatimin mbi vlerën e shtuar” një përjashtim nga TVSH-ja në import për materialet dhe pajisjet e importuara nga organet shtetërore, me qëllim rindërtimin e zonave të prekura nga fatkeqësi natyrore apo luftëra, brenda periudhës së shpallur.
Çdo herë që ka një ndryshim tatimor ose financiar që prek biznesin tuaj, ju njoftojmë direkt në email me shpjegim praktik.
Dërgomë njoftimet falasPse ka rëndësi sot
Mekanizmi si precedent për raste të ardhshme
Shpallja e “gjendjes së fatkeqësisë natyrore” nuk është e kufizuar vetëm te tërmeti i 2019-s, është një status ligjor që mund të shpallet sërish në raste të tjera fatkeqësish (përmbytje, zjarre të mëdha, etj). Rasti i 2019-s tregon se, sa herë shpallet ky status, ia vlen të kontrollohet nëse qeveria ka miratuar akte normative të ngjashme lehtësimi. Ligji bazë i tatimit mbi të ardhurat mbi të cilin u shtua lehtësira e parë (ligji nr. 8438/1998) nuk është më në fuqi sot, i zëvendësuar nga ligji nr. 29/2023, prandaj nuk mund të konfirmojmë këtu nëse një dispozitë e njëjtë ekziston aktualisht, pa e verifikuar drejtpërdrejt në tekstin e ligjit të ri. Ligji i TVSH-së (nr. 92/2014) mbetet ende baza ligjore në fuqi, por i ndryshuar shumë herë që nga 2019, prandaj edhe formulimi i saktë i përjashtimit duhet kontrolluar në versionin aktual.
Si e trajtojmë këtë me klientët tanë
Kur një klient dëshiron të bëjë një donacion në raste fatkeqësie dhe pyet për efektin tatimor, verifikojmë fillimisht nëse është shpallur zyrtarisht “gjendje e fatkeqësisë natyrore” dhe nëse ka akte normative specifike në fuqi, përpara se të konfirmojmë çdo të drejtë zbritjeje.
Pyetje të shpeshta
A vlen ende lehtësira prej 5% të fitimit sot?
Nuk mund ta konfirmojmë pa verifikim. Ajo u shtua në ligjin nr. 8438/1998, i cili sot nuk është më në fuqi. Duhet kontrolluar nëse ligji nr. 29/2023 ka një dispozitë të ngjashme.
Kur aplikohen këto lehtësira?
Vetëm kur është shpallur zyrtarisht “gjendje e fatkeqësisë natyrore” dhe ekziston një akt normativ apo ligjor specifik që e parashikon lehtësirën për atë periudhë.
Ku verifikoj nëse është shpallur “gjendja e fatkeqësisë natyrore”?
Në vendimet e Këshillit të Ministrave dhe në njoftimet zyrtare të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, që publikohen menjëherë pas çdo shpalljeje të tillë.
