Personi fizik është forma më e thjeshtë dhe më e zakonshme e regjistrimit të biznesit në Shqipëri. Sipas Qendrës Kombëtare të Biznesit, mbi 196,000 biznese aktive operojnë si persona fizikë, gati 4 herë më shumë se sh.p.k.-të.
Është forma e preferuar nga profesionistët e pavarur, freelancer-ët dhe bizneset individuale me pronar të vetëm.
Çdo individ që ushtron veprimtari ekonomike tregtare ka detyrimin ligjor të regjistrohet si person fizik pranë QKB-së, sipas nenit 22 të Ligjit Nr. 9723/2007.
Ky detyrim përfshin:
Tregtarët e zakonshëm. Ata që shesin mallra ose ofrojnë shërbime me qëllim fitimi, kur vëllimi i aktivitetit kërkon organizim tregtar.
Profesionistët e pavarur. Avokati, noteri, kontabilisti, mjeku, inxhinieri dhe artistët, nëse një ligj i posaçëm u ngarkon statusin e tregtarit.
Bizneset agro-blegtorale. Kur veprimtaria përqendrohet kryesisht në përpunimin dhe shitjen e produkteve bujqësore ose blegtorale.
Nuk detyrohet të regjistrohet personi fizik që kryen aktivitet me vëllim shumë të vogël (tregtar i vogël), sipas pragjeve të miratuara me urdhër të Ministrit të Financave.
Personi fizik si tregtar rregullohet nga Kodi Civil dhe Ligji Nr. 9723, datë 3.5.2007 “Për Regjistrimin e Biznesit” (i ndryshuar), ende në fuqi.
Secondo Codice civile, tregtar është personi fizik që ushtron veprimtari ekonomike të pavarur, e cila kërkon organizim tregtar të zakonshëm.
Tre rregulla thelbësore:
Bizneset me xhiro vjetore nën 14,000,000 lekë paguajnë 0% tatim mbi fitimin deri në vitin 2029, sipas Ligjit 29/2023. Mbi këtë kufi aplikohet norma e zakonshme.
Personi fizik mund të jetë subjekt i TVSH-së, tatimit të thjeshtuar mbi xhiron ose tatimit normal mbi fitimin, në varësi të kategorisë dhe xhiros vjetore. Detajet i gjeni te legjislacioni tatimor.
Sipas Udhëzimit Nr. 9/2026 (mars 2026), nëse 80% ose më shumë e të ardhurave tuaja si person fizik vijnë nga një klient i vetëm, administrata tatimore mund ta konsiderojë marrëdhënien si punësim të maskuar dhe jo si veprimtari e pavarur.
Nëse jeni në këtë situatë, plotëso dhe paraqit Deklaratën e Statusit të Vetëpunësuarit pranë zyrës rajonale tatimore.
Po. Personi fizik mund të punësojë të tjerë. Duhet të regjistrojë punonjësit në sigurimet shoqërore dhe shëndetësore dhe të zbatojë Kodin e Punës.
Po. Ky proces quhet transformim i formës ligjore dhe bëhet nëpërmjet QKB-së. Nuk bëhet çregjistrim dhe riregjistrim, por ekzistojnë procedura specifike.
Nuk e kërkon ligji, por praktika e rekomandon. Libri i xhiros mbahet nga vetë pronari, por deklaratat tatimore dhe sigurimet kërkojnë njohuri specifike.
Personi fizik merr NIPT individual. Ky numër identifikon biznesin në çdo komunikim me administratën tatimore dhe QKB-në dhe nuk ndryshon gjatë gjithë jetës së aktivitetit.
Leggi anche: Si të regjistrosh person fizik në e-Albania