- Ligji nr. 9975, datë 28.7.2008, “Për taksat kombëtare në Republikën e Shqipërisë”, i ndryshuar, përcakton sot 11 taksa kombëtare të ndryshme nga tatimet e zakonshme.
- Çdo taksë kombëtare ka një agjent vjeljeje të caktuar, që shpesh nuk është Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, por dogana, Drejtoria e Shërbimeve të Transportit Rrugor apo vetë shoqëritë e sigurimit.
- Dy nga taksat që bizneset harrojnë më shpesh janë taksa e ambalazheve njëpërdorimshme dhe taksa për automjetet luksoze, sepse prekin biznese të zakonshme, jo vetëm sektorë të veçantë.
- Nivelet dhe mënyra e llogaritjes së disa taksave ndryshojnë me udhëzime periodike, prandaj shifrat konkrete duhen verifikuar në burimin zyrtar përpara se të aplikohen.
Ligji nr. 9975, datë 28.7.2008, “Për taksat kombëtare në Republikën e Shqipërisë”, i ndryshuar, përcakton llojet e taksave dhe tarifave kombëtare që zbatohen në vend, nivelin e tyre, procedurat e llogaritjes dhe të arkëtimit, si dhe detyrimet e agjentëve që ngarkohen me mbledhjen e tyre. Taksa kombëtare është e ndryshme nga tatimi i zakonshëm, sepse paguhet për ushtrimin e një të drejte publike ose përfitimin e një shërbimi publik, jo si pjesë e tatimit mbi fitimin apo TVSH-së.
Nga puna jonë e përditshme shohim shpesh biznese që besojnë se të gjitha taksat e tyre kalojnë nëpër Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve, kur në fakt disa taksa kombëtare mblidhen nga dogana, nga Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimeve të Transportit Rrugor, apo edhe vetë nga shoqëritë e sigurimit. Kjo ngatërresë çon shpesh në vonesa, sepse biznesi pret njoftim nga një institucion që në fakt nuk e administron atë taksë konkrete.
Lexo edhe: Procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë.
Çfarë janë taksat kombëtare
Dallimi nga tarifa
Ligji bën dallimin mes “takse” dhe “tarife”. Taksa është pagesa e detyrueshme dhe e pakthyeshme në Buxhetin e Shtetit, që paguhet nga çdo person që ushtron një të drejtë publike ose përfiton një shërbim publik në territorin e Republikës së Shqipërisë. Tarifa, në ndryshim, është një pagesë që bëhet në shkëmbim të një shërbimi specifik të marrë, një të mire publike të përdorur, ose një të drejte të dhënë, dhe mund të kthehet nëse shërbimi nuk kryhet.
Të 11 taksat kombëtare
Sipas listës aktuale të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, taksat kombëtare janë: taksa portuale, taksa e qarkullimit për benzinën, taksa e mjeteve të përdorura të transportit, taksa e rentës minerare, taksa e akteve dhe e pullës, taksa e karbonit, taksa e ushtrimit të veprimtarisë së peshkimit, taksa e ambalazheve njëpërdorimshme (plastikë dhe qelq), taksa mbi të drejtën e përdorimit të truallit shtetëror, taksa mbi primet e shkruara të sigurimit, dhe taksa e regjistrimit fillestar e vjetor për automjetet luksoze.
Kush i mbledh, sipas llojit
Kapiteneria e porteve mbledh taksën portuale. Dogana mbledh taksën e qarkullimit për karburantet e importuara dhe taksën e karbonit për lëndët djegëse të importuara, ndërsa Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve bën të njëjtën gjë për prodhimin vendas. Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimeve të Transportit Rrugor mbledh taksën e mjeteve të përdorura dhe taksën për automjetet luksoze. Zyrat e gjendjes civile mbledhin taksën e akteve dhe të pullës. Drejtoria e Politikave të Peshkimit mbledh taksën e veprimtarisë së peshkimit. Shoqëritë e sigurimit, të licencuara nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, mbledhin vetë taksën mbi primet e shkruara.
Çdo herë që ka një ndryshim tatimor ose financiar që prek biznesin tuaj, ju njoftojmë direkt në email me shpjegim praktik.
Dërgomë njoftimet falasPse ka rëndësi
Ambalazhet dhe automjetet luksoze, taksat që harrohen
Taksa e ambalazheve njëpërdorimshme prek çdo biznes që importon ose produkton mallra të paketuara në plastikë apo qelq, pra një numër shumë më të gjerë bizneesh sesa duket në shikim të parë, nga dyqane ushqimore deri te prodhues të vegjël. Udhëzimi nr. 12, datë 28.4.2023, ka ndryshuar mënyrën e llogaritjes për ambalazhin plastik, duke lejuar zbritjen e peshës së paletave prej druri, kartoni dhe metali nga pesha bruto e deklaruar. Kjo tregon se mënyra e llogaritjes mund të ndryshojë me udhëzime të reja, prandaj rekomandojmë verifikimin e shkallës aktuale të taksës përpara çdo deklarimi. Taksa për automjetet luksoze, nga ana tjetër, paguhet si taksë regjistrimi fillestar dhe si taksë vjetore, dhe administrohet nga Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimeve të Transportit Rrugor, jo nga DPT.
Si e trajtojmë këtë me klientët tanë
Kur marrim një klient të ri, verifikojmë që në fillim nëse veprimtaria e tij bie nën ndonjë nga këto 11 taksa kombëtare, sepse shumë prej tyre nuk shfaqen automatikisht në deklaratat e zakonshme tatimore dhe kërkojnë njohje të veçantë të agjentit përgjegjës.
Pyetje të shpeshta
I paguajnë të gjitha bizneset këto taksa?
Jo. Secila taksë kombëtare lidhet me një veprimtari ose mallra specifike, si importi i karburantit, përdorimi i truallit shtetëror, apo paketimi në plastikë. Një biznes mund të mos preket nga asnjëra prej tyre, ose të preket nga disa njëkohësisht, në varësi të aktivitetit të tij.
Kush i përcakton nivelet e taksave?
Nivelet dhe mënyra e llogaritjes përcaktohen me vendime të Këshillit të Ministrave dhe me udhëzime të Ministrisë së Financave në zbatim të ligjit nr. 9975/2008. Këto udhëzime ndryshojnë herë pas here, siç ndodhi me taksën e ambalazheve në 2023, prandaj shifrat konkrete duhen konfirmuar para çdo deklarimi.
Ku verifikohet lista e plotë dhe e përditësuar?
Lista zyrtare dhe e përditësuar e taksave kombëtare gjendet te faqja e Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, e cila tregon edhe agjentin e vjeljes për secilën. Faqja zyrtare e DPT.
