Si përfitoni nga parqet teknologjike dhe shkencore

Parqet teknologjike dhe shkencore janë përpjekja më e rëndësishme e shtetit shqiptar për të krijuar një ekosistem të qëndrueshëm të inovacionit, teknologjisë dhe kërkimit shkencor. Baza e tyre është ligji nr. 58/2022, që i pajis me lehtësitë fiskale më të mëdha të legjislacionit.

Ky udhëzues tregon çfarë janë parqet, kush përfiton prej tyre, cilat janë lehtësitë me shifra, si funksionojnë procedurat e thjeshtuara dhe cilat janë kufizimet që duhen njohur para se të lëvizni.

Lexo edhe: Si funksionon parku teknologjik virtual dhe punonjësi digjital lëvizës

Çfarë janë parqet teknologjike dhe si krijohen

Parku teknologjik është një hapësirë e përcaktuar ku mblidhen biznese dhe struktura kërkimore që punojnë në zhvillimin e produkteve apo shërbimeve inovative. Krijimi propozohet nga zhvilluesi dhe miratohet nga Këshilli i Ministrave, përmes ministrisë përgjegjëse për ekonominë.

Përditësim, prill 2026. Ligji nr. 35/2026 e zgjeroi modelin edhe me parkun virtual, që funksionon përmes infrastrukturës digjitale pa truall të përcaktuar. Atë e trajtojmë veç, te udhëzuesi i parkut virtual.

Kush mund të përfitojë nga parqet teknologjike

Zhvilluesi i parkut

Subjekti që ndërton dhe administron parkun. Përfiton lehtësitë e ndërtimit, përjashtimin nga taksa e pasurisë dhe kuadrin e thjeshtuar të lejeve. Roli i përshtatet investitorëve të mëdhenj dhe partneriteteve me institucionet.

Përdoruesit brenda parkut

Bizneset që zhvillohen brenda parkut, të fokusuara në kërkim-zhvillim ose inovacion produktesh e shërbimesh. Ky është roli praktik për shumicën e kompanive të teknologjisë.

Shembuj praktikë

Një kompani shqiptare që zhvillon platforma digjitale për tregun ndërkombëtar është kandidati tipik. Po ashtu start-up-et në fazë rritjeje, qendrat e kërkimit dhe kompanitë që ndërtojnë produkte me pronësi intelektuale të vetën. E përbashkëta e tyre është veprimtaria reale e zhvillimit, jo emri i sektorit.

Lehtësitë fiskale dhe organizative

Katër lehtësitë kryesore të ligjit, me një shikim.

Lehtësia	Kohëzgjatja	Kush përfiton
Tatim mbi të ardhurat 0%	15 vjet	Veprimtaritë brenda parkut
Taksat mbi pagat 0%	10 vjet	Punonjësit e kërkim-zhvillimit
Taksa e pasurisë 0%	10 vjet	Ndërtimet brenda parkut
TVSH e përjashtuar	Sipas veprimtarisë	Pajisjet, mallrat dhe shërbimet e inovacionit

Për krahasim, jashtë parkut fitimi mbi pragun e biznesit të vogël tatohet me 15%, ndërsa pagat mbajnë tatimin dhe kontributet e plota.

Shembull i llogaritur

Një shoqëri zhvillimi softuerësh ka fitim vjetor 20,000,000 lekë. Jashtë parkut paguan 15% tatim mbi fitimin, pra 3,000,000 lekë në vit. Brenda parkut paguan zero për 15 vjet. Vetëm nga tatimi mbi fitimin, diferenca e plotë është 45,000,000 lekë, pa llogaritur lehtësitë e pagave të kërkimit dhe TVSH e pajisjeve.

Procedura të thjeshtuara dhe mbështetje nga shteti

Brenda parkut administrata punon me afate të prera. Kërkesat për leje trajtohen brenda 15 ditëve pune dhe heshtja e administratës vlen si miratim. Ky miratim i presupozuar është nga mbrojtjet më të forta procedurale që njeh legjislacioni ynë.

Rruga e biznesit është e thjeshtë. Zhvilluesi zgjidhet dhe miratohet përmes ministrisë së ekonomisë, ndërsa biznesi aplikon pranë zhvilluesit dhe lidh kontratë me të. Nga ai moment lehtësitë aktivizohen.

Lexo më shumë: 10 hapat që duhet të ndjekin bizneset pas regjistrimit fillestar

Bashkëpunimi me akademinë dhe ekosistemi

Parqet janë ndërtuar me idenë e urës mes biznesit dhe universitetit. Institucionet e arsimit të lartë hyjnë vetë si pjesëmarrëse, kërkimi shkencor gjen zbatim tregtar dhe bizneset gjejnë talentin që formohet aty. Ky është ndryshimi mes një zone me lehtësi fiskale dhe një ekosistemi të vërtetë inovacioni.

Modelet rajonale

Modeli ka provë në rajon. Parku i Novi Sadit në Serbi ka mbledhur qindra kompani teknologjie brenda pak vitesh, mbi të njëjtën logjikë lehtësish dhe bashkëpunimi me universitetin. Shqipëria e nisi rrugën e vet me parkun e parë fizik.

Lexo edhe: Durana Tech Park, parku i parë teknologjik dhe shkencor në Shqipëri

Kufizimet dhe integriteti i qëllimit

Lehtësitë lidhen me qëllimin. Ato vlejnë për veprimtaritë reale të kërkimit, zhvillimit dhe inovacionit, jo për zhvendosjen formale të një biznesi të zakonshëm për të shpëtuar nga tatimi. Kualifikimi vlerësohet rast pas rasti dhe dokumentohet, prandaj plani i biznesit dhe struktura përgatiten para aplikimit, jo pas tij.

Pyetje të shpeshta

Çfarë janë parqet teknologjike dhe shkencore?

Hapësira të përcaktuara me ligj ku bizneset dhe strukturat kërkimore zhvillojnë produkte e shërbime inovative, me lehtësi fiskale të posaçme. Rregullohen nga ligji nr. 58/2022.

Sa zgjat përjashtimi nga tatimi mbi të ardhurat?

15 vjet për veprimtaritë brenda parkut. Lehtësitë e pagave të kërkimit dhe të taksës së pasurisë zgjasin 10 vjet.

Kush mund të hyjë në një park teknologjik?

Bizneset me veprimtari reale kërkim-zhvillimi ose inovacioni. Kualifikimi vlerësohet mbi veprimtarinë, jo mbi emrin e sektorit.

Sa zgjat trajtimi i një kërkese për leje brenda parkut?

Deri në 15 ditë pune. Nëse administrata nuk përgjigjet brenda afatit, kërkesa quhet e miratuar.

A mund ta transferoj biznesin tim ekzistues në park për lehtësitë?

Jo. Ligji e ndalon transferimin me qëllim kryesor përfitimin fiskal. Kualifikohet veprimtaria reale e kërkimit dhe zhvillimit.

A ekziston park teknologjik pa truall?

Po, nga prilli 2026. Ligji nr. 35/2026 krijoi parkun virtual, që funksionon përmes infrastrukturës digjitale me të njëjtat lehtësi.

Lexo edhe: Regjistrimi i biznesit në Shqipëri, procedura e plotë