Rimbursimi i Kësteve për të Vetëpunësuarit dhe Entitetet me të Ardhura deri në 14 Milionë Lekë

Rimbursimi i kësteve për të vetëpunësuarit dhe entitetet me të ardhura bruto deri 14,000,000 lekë në vit u vendos me aktin normativ nr. 4, datë 27.11.2024. Akti shtoi pikën 6 te neni 69 i ligjit nr. 29/2023 për tatimin mbi të ardhurat.

Me fjalë të thjeshta, shteti u ktheu profesioneve të lira paratë e parapaguara si këste gjatë vitit 2024. Më poshtë gjeni kush përfitonte, si funksionoi kthimi dhe çfarë vlen sot për ata që nuk e kanë marrë ende.

Lexo edhe: Rimbursimi i kësteve të parapaguara dhe zhvillimet ligjore për profesionet e lira

Pse u kthyen këstet

Nga 1 janari 2024, të vetëpunësuarit dhe profesionet e lira filluan të tatoheshin me normat 15% dhe 23%, ndërsa bizneset e tjera të vogla ruanin normën 0%. Mbi këtë bazë, sistemi u gjeneroi atyre këste parapagimi gjatë vitit 2024.

Në qershor 2024 Gjykata Kushtetuese e rrëzoi këtë trajtim të veçantë si të papajtueshëm me Kushtetutën. Si pasojë, profesionet e lira do të tatoheshin njësoj me bizneset e tjera të vogla, pra me normën 0% deri në fund të 2029. Këstet e paguara gjatë 2024 mbetën pa bazë dhe duhej të ktheheshin.

Lexo edhe: Tatimi i profesioneve të lira nga janari 2024, si nisi gjithçka

Kush përfitonte nga rimbursimi i kësteve

Përfitues ishin dy grupe. Të vetëpunësuarit dhe entitetet me të ardhura bruto deri 14,000,000 lekë në vit, që furnizojnë shërbime profesionale sipas pikës 1 të nenit 4 të ligjit dhe tabelës analitike nr. 2 të VKM nr. 753, datë 20.12.2023.

Aty hyjnë shërbimet e IT, ato juridike, kontabël, të arkitekturës, të inxhinierisë dhe profesione të tjera të ngjashme. Tregtia, prodhimi dhe ndërtimi nuk ishin pjesë e këtij tatimi, prandaj nuk kishin as këste për t’u kthyer.

Si funksionoi mekanizmi i kthimit

Teksti i shtuar në ligj e përcaktonte kthimin si detyrim të administratës, jo si kërkesë të tatimpaguesit.

Parapagimet/këstet e paguara apo të gjeneruara në zbatim të nenit 63, nga të vetëpunësuarit, si dhe entitetet me të ardhura bruto deri në 14 milionë lekë në vit, të cilat furnizojnë shërbime profesionale, u rimbursohen tatimpaguesve apo u fshihen nga administrata tatimore, brenda datës 30 dhjetor 2024.

Çfarë ndodhte me këstet e paguara

Ktheheshin me para në llogarinë bankare të tatimpaguesit, përmes degës së thesarit. Kusht praktik ishte një llogari bankare në lekë, e deklaruar në administratën tatimore.

Çfarë ndodhte me këstet e gjeneruara por të papaguara

Fshiheshin nga sistemi pa asnjë veprim të tatimpaguesit. Pas fshirjes nuk mbetej as detyrim, as kamatëvonesë.

Shembull i llogaritur

Një i vetëpunësuar me shërbime profesionale kishte këste tremujore 45,000 lekë për vitin 2024. Ai pagoi dy këstet e para, gjithsej 90,000 lekë.

Pas aktit normativ, 90,000 lekët iu kthyen në llogarinë bankare përmes thesarit. Kësti i tretë, i gjeneruar por i papaguar, u fshi nga sistemi dhe nuk la asnjë gjurmë detyrimi.

Çfarë ndodhi pas njoftimit

Në dhjetor 2024 administrata tatimore u kërkoi përfituesve të përditësonin llogaritë bankare në lekë, sepse pa llogari të deklaruar kthimi nuk kryhej dot.

Sipas administratës tatimore, deri në pranverën e 2025 ishin kthyer rreth 6.1 milionë euro për mbi 7,600 tatimpagues. Disa qindra përfitues nuk e morën kthimin sepse nuk kishin deklaruar llogari bankare, dhe për ta aplikimi mbeti i hapur pa afat.

Çfarë vlen sot për të vetëpunësuarit

Nëse ishit përfitues dhe nuk ju është kthyer asnjë shumë, verifikoni gjendjen te llogaria juaj në e-Filing. Teprica ose ju kthehet me kërkesë në llogarinë bankare të deklaruar, ose qëndron si kredi dhe përdoret për detyrime të tjera.

Norma për profesionet e lira sot është 0% deri më 31 dhjetor 2029, njësoj si për bizneset e tjera të vogla. Kushtet e plota dhe përditësimet i gjeni gjithmonë te faqja jonë e të vetëpunësuarve, e cila ndryshon bashkë me ligjin.

Pyetje të shpeshta

Kush përfitoi nga rimbursimi i kësteve për të vetëpunësuarit?

Të vetëpunësuarit dhe entitetet me të ardhura bruto deri 14,000,000 lekë në vit, që furnizojnë shërbime profesionale sipas VKM nr. 753/2023. Tregtia, prodhimi dhe ndërtimi nuk përfshiheshin.

A mund ta marr ende kthimin nëse nuk e mora në 2024?

Po. Aplikimi mbeti i hapur për ata që nuk kishin deklaruar llogari bankare. Verifikoni gjendjen në e-Filing dhe deklaroni një llogari bankare në lekë.

Pse u tatuan profesionet e lira vetëm një vit?

Tatimi 15% dhe 23% nisi nga 1 janari 2024, por Gjykata Kushtetuese e rrëzoi në qershor 2024 si trajtim të pabarabartë. Prandaj këstet e atij viti u kthyen.

Çfarë norme tatimi kanë sot të vetëpunësuarit?

Norma është 0% deri më 31 dhjetor 2029 për të ardhura bruto deri 14,000,000 lekë në vit, njësoj si për bizneset e tjera të vogla.

Ku e verifikoj nëse kam këste të pakthyera?

Te llogaria juaj në e-Filing, në pasqyrën e detyrimeve dhe pagesave. Nëse shihni tepricë nga viti 2024, kërkoni kthimin ose përdoreni si kredi për detyrimet e ardhshme.