- Menaxhimi i biznesit në Shqipëri nis ditën pas regjistrimit në QKB, me listëpagesën deri më datën 20 të muajit pasues dhe me deklaratën vjetore deri më 31 mars.
- Shoqëria dhe personi fizik në TVSH e hapin llogarinë bankare të biznesit dhe e deklarojnë te tatimet brenda 20 ditëve nga regjistrimi.
- Tatimi mbi fitimin është 15%, me normë zero deri më 31 dhjetor 2029 kur xhiroja vjetore nuk kalon 14,000,000 lekë.
- Dividendi tatohet 8% edhe kur shoqëria është në regjimin zero, dhe vendimi mbi destinacionin e fitimit depozitohet deri më 31 korrik.
- Kontributet e administratorit llogariten mbi një bazë jo më të vogël se paga minimale, 50,000 lekë në muaj.
Menaxhimi i biznesit në Shqipëri nis ditën pas marrjes së NIPT-it, jo ditën e regjistrimit. Regjistrimi në Qendrën Kombëtare të Biznesit kryhet brenda pak orësh. Pastaj nisin afatet që përsëriten çdo muaj, listëpagesa deri më datën 20, libri i shitjes dhe i blerjes deri më datën 11 dhe deklarata e TVSH-së deri më datën 14.
Te bizneset e reja radha e gabimeve është pothuajse gjithmonë e njëjtë. Forma ligjore zgjidhet pa llogaritur pasojën tatimore. Administratori mbetet pa listëpagesë. Fitimi tërhiqet pa vendim asambleje dhe pa derdhur tatimin 8%.
Ky udhëzues mbulon pjesën e dytë të punës, atë që vjen pas regjistrimit. Forma ligjore dhe pasoja e saj, kalendari i afateve, paga e administratorit, dividendi, rregullat për investitorin e huaj, të ardhurat me burim jashtë vendit dhe pesë gabimet që i kushtojnë më shumë biznesit.
Lexo edhe: Si të hapni biznes në Shqipëri. Udhëzues praktik për sipërmarrësin e ri
Forma ligjore dhe pasoja e saj tatimore
Forma ligjore zgjidhet një herë dhe ndikon te tatimi, te kontributet dhe te përgjegjësia për borxhet. Dy format më të përdorura janë personi fizik tregtar dhe shoqëria me përgjegjësi të kufizuar. Dallimi i parë është përgjegjësia. Personi fizik përgjigjet me pasurinë e vet personale, ndërsa ortaku i një shoqërie me përgjegjësi të kufizuar përgjigjet deri në masën e kapitalit të investuar.
Dallimi i dytë është mënyra si pronari paguhet. Te personi fizik, fitimi i takon drejtpërdrejt pronarit dhe nuk ka dividend. Te shoqëria, fitimi i takon shoqërisë dhe kalon te pronari ose si pagë ose si dividend, secila me rregullin e vet.
| Çështja | Person fizik tregtar | Shoqëri me përgjegjësi të kufizuar |
|---|---|---|
| Përgjegjësia për borxhet | Me pasurinë personale | Deri në kapitalin e investuar |
| Tatimi mbi fitimin | 15% deri 14,000,000 lekë fitim i tatueshëm, 23% mbi tepricën | 15% mbi fitimin e tatueshëm |
| Regjimi zero deri më 31.12.2029 | 0% kur xhiroja vjetore nuk kalon 14,000,000 lekë | 0% me të njëjtin kusht |
| Kontributet e pronarit | Si i vetëpunësuar, 178,800 lekë në vit mbi bazat minimale | Si i punësuar, mbi pagën e administratorit |
| Dividendi | Nuk ekziston si koncept | 8% mbi shumën e shpërndarë |
Kujdes me regjimin zero. Ai matet mbi xhiron bruto vjetore, jo mbi fitimin, dhe është dispozitë kalimtare e nenit 69 të ligjit nr. 29/2023 që skadon më 31 dhjetor 2029. Tatimi zero nuk e heq detyrimin për të dorëzuar deklaratën vjetore.
Afatet që nisin ditën pas NIPT-it
Afatet nuk presin që biznesi të nxjerrë xhiron e parë. Ato nisin nga muaji i regjistrimit dhe përsëriten çdo muaj. Tabela më poshtë mban afatet që prekin pothuajse çdo biznes.
| Afati | Çfarë dorëzohet |
|---|---|
| Data 11 e muajit pasues | Libri i shitjes dhe libri i blerjes, për subjektet e TVSH-së |
| Data 14 e muajit pasues | Deklarata dhe pagesa e TVSH-së |
| Data 20 e muajit pasues | Listëpagesa, kontributet dhe tatimi i mbajtur në burim |
| 31 mars | Deklarata vjetore e tatimit mbi fitimin, e detyrueshme edhe me tatim zero |
| 31 mars, 30 qershor, 30 shtator, 31 dhjetor | Këstet tremujore të parapagimit |
| 31 korrik | Pasqyrat financiare dhe vendimi i asamblesë në QKB, plus vendimi mbi destinacionin e fitimit te tatimet |
Listëpagesa dorëzohet tremujor vetëm nga personat fizikë tregtarë dhe të vetëpunësuarit që nuk janë të regjistruar në TVSH. Për të gjithë të tjerët afati është mujor. Kalendari i plotë publikohet nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve.
Lexo edhe: Pse bashkëpunimi me një ekonomist të jashtëm mund të jetë vendimi më fitimprurës për biznesin tuaj
Paga e administratorit dhe çfarë zbritet
Paga e administratorit është shpenzim i zbritshëm për shoqërinë, pra ul fitimin e tatueshëm. Mbi të llogariten kontributet, 16.7% nga punëdhënësi dhe 11.2% nga punëmarrësi. Baza nuk mund të jetë më e vogël se paga minimale, 50,000 lekë në muaj, dhe për sigurimin shoqëror nuk kalon tavanin 186,416 lekë.
Shembull i llogaritur me pagë 100,000 lekë
Një administrator merr pagë bruto 100,000 lekë në muaj. Kontributi i punëdhënësit është 16,700 lekë, pra kostoja mujore e shoqërisë është 116,700 lekë dhe kostoja vjetore 1,400,400 lekë. E gjithë kjo shumë është shpenzim i zbritshëm.
Nëse shoqëria tatohet me 15%, kjo kosto ul tatimin mbi fitimin me 210,060 lekë në vit. Nëse shoqëria është në regjimin zero, zbritja nuk kursen asnjë lek tatim fitimi, sepse tatimi është tashmë zero. Ky është dallimi që vendos nëse paga e lartë ka kuptim ose jo.
Kontributet e punëmarrësit dhe tatimi mbi pagën mbahen nga vetë paga. Ndarja e plotë e normave është te faqja jonë e sigurimeve shoqërore.
Dividendi. Norma 8% dhe dy afatet që harrohen
Dividendi tatohet 8% mbi shumën e shpërndarë, sipas nenit 59 të ligjit nr. 29/2023. Norma është e njëjtë edhe kur shoqëria nuk ka paguar tatim fitimi, sepse ishte brenda regjimit zero. Dy janë afatet që harrohen më shpesh.
I pari, vendimi mbi destinacionin e fitimit depozitohet pranë organeve tatimore jo më vonë se data 31 korrik e çdo viti. I dyti, kur shpërndarja vendoset por nuk paguhet, tatimi derdhet në fund të muajit të tretë pas muajit të vendimit.
Një keqkuptim i përhapur meriton sqarim. Fitimi i pashpërndarë nuk konsiderohet automatikisht i shpërndarë dhe nuk tatohet për këtë arsye. Detyrimi prej 8% lind kur organi statutor vendos shpërndarjen. Pra fitimi mund të mbetet si rezervë për investim, me kusht që vendimi për destinacionin e tij të depozitohet brenda afatit.
| Rasti | Tatimi mbi fitimin | Tatimi mbi dividendin | Mbeten te pronari |
|---|---|---|---|
| Shoqëri me tatim fitimi 15% | 15 lekë | 6.8 lekë | 78.2 lekë |
| Shoqëri në regjimin zero | 0 lekë | 8 lekë | 92 lekë |
Tabela lexohet mbi 100 lekë fitim para tatimit. Shifrat janë të rrumbullakosura për ilustrim dhe nuk zëvendësojnë llogaritjen mbi pasqyrat e vitit.
Lexo edhe: Tatimi mbi dividendët. Shpërndarja e fitimeve në Shqipëri
Bizneset e huaja dhe investimet në Shqipëri
Çfarë i garanton ligji investitorit të huaj
Investimi i huaj nuk kushtëzohet nga një autorizim paraprak. Kjo thuhet shprehimisht te neni 2 i ligjit nr. 7764, datë 2.11.1993, i cili mbetet akti bazë për investimet e huaja. I njëjti nen jep trajtim jo më pak të favorshëm se ai i investimit vendas në kushte të ngjashme, me përjashtim të pronësisë mbi tokën, që rregullohet me ligj të veçantë.
Neni 4 ndalon shpronësimin dhe shtetëzimin, të drejtpërdrejtë ose të tërthortë, përveç rasteve të interesit publik të parashikuara me ligj, pa diskriminim dhe me kompensim të menjëhershëm. Neni 7 lejon transferimin jashtë vendit të fitimeve, të shumave nga shitja ose likuidimi dhe të kapitalit të investuar.
Punonjësi i huaj dhe leja unike
Kontributet për punonjësin e huaj llogariten njësoj si për vendasin, pa dallim shtetësie. Nëse do të punësoni shtetas të huaj, atyre u duhet leje unike ose leje qëndrimi. Procedura, tarifat dhe afatet janë te faqja jonë për aplikimin për leje unike.
Të ardhurat me burim jashtë Shqipërisë
Individi konsiderohet rezident fiskal kur qëndron 183 ditë ose më shumë brenda vitit tatimor, ose kur ka në Shqipëri qendrën e interesave jetësore. Rezidenti tatohet mbi të ardhurat nga të gjitha burimet, brenda dhe jashtë vendit. Jorezidenti tatohet vetëm mbi të ardhurat me burim në Shqipëri. Rregullat e plota janë te faqja jonë për të huajt dhe taksimin e dyfishtë.
Tatimi i paguar jashtë vendit kreditohet deri në masën e tatimit shqiptar mbi të njëjtat të ardhura. Diferenca më e madhe nuk kthehet. Shqipëria ka mbi 40 marrëveshje në fuqi për shmangien e taksimit të dyfishtë, por zbatimi i tyre kërkon dokumentacion të dorëzuar brenda vitit kalendarik pasues.
Pesë gabimet më të shpeshta pas regjistrimit
Gabimet e mëposhtme përsëriten te bizneset e reja dhe secili ka një kosto të matshme.
Mbajtja e parave të biznesit te llogaria personale
Shoqëria dhe personi fizik në TVSH e hapin llogarinë bankare në emër të biznesit dhe e deklarojnë te organet tatimore brenda 20 ditëve kalendarike nga regjistrimi. Afati vjen nga neni 59 i ligjit nr. 9920/2008, dhe personi fizik jashtë TVSH-së nuk e ka këtë detyrim. Përzierja e financave personale me ato të biznesit e bën të pamundur edhe mbylljen e saktë të vitit.
Mosdeklarimi i administratorit te listëpagesa
Administratori që ushtron detyrën deklarohet te listëpagesa si çdo punonjës tjetër. Punonjësi i padeklaruar kushton 200,000 lekë gjobë për tatimpaguesit e TVSH-së dhe të tatimit mbi fitimin, dhe 50,000 lekë për të tjerët. Kursimi i kontributeve për disa muaj nuk e mbulon këtë shifër.
Shtyrja e certifikatës elektronike të fiskalizimit
Pa certifikatë elektronike nuk lëshohet dot faturë. Pa faturë nuk ka shitje të rregullt dhe nuk ka shpenzim të njohur për blerësin. Certifikata merret përpara transaksionit të parë, jo pasi klienti ka pritur.
Harresa e këstit të parapagimit
Parapagimi i tatimit mbi fitimin paguhet në katër këste tremujore. Mospagesa në afat sjell kamatëvonesë 0.06% të detyrimit në ditë, deri në 365 ditë. Këstet harrohen sidomos në vitin e dytë, kur biznesi kalon nga tatimi zero te tatimi i zakonshëm.
Mungesa e një kontrolli mujor mbi shifrat
Pa mbyllje mujore, gabimi i janarit zbulohet në mars të vitit pasues. Atëherë korrigjimi kushton më shumë se vetë gabimi, sepse mbi diferencën llogariten gjobë dhe kamatëvonesë.
Lexo edhe: 10 gabimet pas regjistrimit të biznesit dhe si t’i shmangni
Çdo herë që ka një ndryshim tatimor ose financiar që prek biznesin tuaj, ju njoftojmë direkt në email me shpjegim praktik.
Dërgomë njoftimet falasPyetje të shpeshta
A duhet të marrë pagë administratori i një sh.p.k.?
Administratori që ushtron detyrën deklarohet te listëpagesa dhe kontributet llogariten mbi një bazë jo më të vogël se paga minimale, 50,000 lekë në muaj. Mosdeklarimi trajtohet si punonjës i padeklaruar.
A paguhet dividendi kur biznesi ka tatim fitimi zero?
Po. Norma 8% zbatohet mbi shumën e shpërndarë, pavarësisht se fitimi vetë nuk është tatuar, sepse shoqëria ishte brenda pragut 14,000,000 lekë.
A tatohet fitimi që nuk shpërndahet?
Jo. Detyrimi prej 8% lind me vendimin e organit statutor për shpërndarje. Fitimi mund të mbahet si rezervë, por vendimi mbi destinacionin e tij depozitohet deri më 31 korrik.
Kur duhet deklaruar llogaria bankare e biznesit?
Brenda 20 ditëve kalendarike nga regjistrimi, pranë organeve tatimore, kur jeni shoqëri ose person fizik në TVSH. Afati nuk varet nga momenti kur biznesi nis aktivitetin.
Si tatohen të ardhurat që një rezident merr nga jashtë?
Ato përfshihen në të ardhurat e tatueshme në Shqipëri. Tatimi i paguar jashtë kreditohet deri në masën e tatimit shqiptar mbi të njëjtat të ardhura.
A ndryshojnë kontributet për një punonjës të huaj?
Jo. Normat dhe baza janë të njëjta si për punonjësin vendas. Ndryshon vetëm pjesa e lejes së punës dhe e qëndrimit.
Afatet mujore nuk presin fillimin e aktivitetit dhe nuk shuhen me kalimin e muajit. Një kontroll i rregullt mbi listëpagesën, TVSH-në dhe parapagimet e mban biznesin jashtë gjobave dhe e bën mbylljen e vitit punë rutinë.
