Shmangia e Tatimit të Dyfishtë në Shqipëri, Marrëveshjet dhe Si Veprohet

Shumë biznese dhe profesionistë shqiptarë sot kanë të ardhura që kalojnë kufirin fizik. Një faturë ndaj një furnitori italian, një dividend nga një shoqëri e huaj, një kontratë shërbimi me një klient gjerman. Në secilin prej këtyre rasteve lind e njëjta pyetje. A do të tatohet kjo e ardhur një herë apo dy herë?

Përgjigjja varet nga marrëveshjet për shmangien e tatimit të dyfishtë. Shqipëria ka një rrjet të gjerë marrëveshjesh të tilla, dhe mënyra si zbatohen u përditësua së fundmi me Udhëzimin Nr. 11, datë 23.7.2024, të ndryshuar me Udhëzimin Nr. 15, datë 8.7.2025. Kush i njeh këto rregulla mund të kursejë shuma të konsiderueshme dhe të shmangë gabime që kushtojnë.

Në këtë shkrim do të shpjegojmë çfarë është tatimi i dyfishtë, si e zgjidhin marrëveshjet, me cilat shtete ka marrëveshje Shqipëria. Gjithashtu, do të shohim si veprohet hap pas hapi në praktikë dhe pse e gjitha kjo ka rëndësi për biznesin tuaj.

Lexo edhe: Rezidenca e personave fizikë.

Çfarë është tatimi i dyfishtë

Tatimi i dyfishtë ndodh kur e njëjta e ardhur tatohet dy herë, nga dy shtete të ndryshme. Kjo prek tipikisht bizneset dhe individët me veprimtari ndërkufitare. Zakonisht ata janë rezidentë tatimorë në një vend, por realizojnë të ardhura në një vend tjetër.

Ka dy forma kryesore. Tatimi i dyfishtë juridik ndodh kur i njëjti person tatohet dy herë për të njëjtën të ardhur, një herë në vendin ku është rezident dhe një herë në vendin ku ndodhet burimi i të ardhurës. Ndërsa, tatimi i dyfishtë ekonomik ndodh kur e njëjta e ardhur tatohet te dy subjekte të ndryshme. Për shembull fitimi i një shoqërie tatohet, dhe pastaj tatohet sërish dividendi që u shpërndahet aksionerëve.

Një rast i veçantë është rezidenca e dyfishtë, kur dy shtete e konsiderojnë të njëjtin person si rezident tatimor njëkohësisht. Pa një mekanizëm zgjidhës, ai person do të tatohej plotësisht në të dy vendet. Marrëveshjet vendosin rregulla të qarta për të përcaktuar se cili shtet ka të drejtën kryesore të tatojë.

Lexo edhe: Kuptimi i taksimit të dyfishtë.

Si e zgjidhin marrëveshjet tatimin e dyfishtë

Çdo shtet ndërton të drejtën e vet për të tatuar mbi dy parime. Parimi i rezidencës do të thotë se një vend taton rezidentët e vet për të ardhurat kudo në botë. Në të njëjtën kohë, parimi i burimit do të thotë se një vend taton çdo të ardhur që realizohet brenda tij, pavarësisht ku banon përfituesi. Pikërisht kur këto dy parime takohen, lind tatimi i dyfishtë.

Marrëveshjet e zgjidhin këtë në një nga tri mënyrat. Shteti i burimit ul normën e tatimit në burim, ose shteti i rezidencës i jep tatimpaguesit kredi për tatimin e paguar jashtë, ose e përjashton fare atë të ardhur nga tatimi i brendshëm. Në fund, rezultati është i njëjtë në të treja rastet. Tatimpaguesi nuk paguan dy herë për të njëjtën të ardhur.

Një koncept që shpesh keqkuptohet është selia e përhershme. Një shoqëri e huaj tatohet në Shqipëri vetëm nëse ka këtu një prani të qëndrueshme biznesi, për shembull një zyrë, degë, fabrikë ose kantier ndërtimi mbi një periudhë të caktuar. Gjithashtu, tatohet vetëm për fitimin që i atribuohet asaj pranie. Nëse veprimtaria në Shqipëri është e përkohshme dhe periferike, ajo nuk krijon seli të përhershme dhe nuk lind detyrim tatimi këtu.

Me cilat shtete ka marrëveshje Shqipëria

Sipas listës zyrtare të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, Shqipëria ka aktualisht 45 marrëveshje në fuqi për shmangien e taksimit të dyfishtë. Marrëveshja e parë, ajo me Poloninë, hyri në fuqi në vitin 1995. Shtesat më të fundit janë marrëveshja me Finlandën, me efekt nga viti 2024, dhe ajo me Sllovakinë, me efekt nga viti 2025.

Shtetet partnere, në rend alfabetik, janë Arabia Saudite, Austria, Belgjika, Bosnje-Hercegovina, Britania e Madhe dhe Irlanda e Veriut, Bullgaria, Çekia, Egjipti, Emiratet e Bashkuara Arabe, Estonia, Finlanda, Franca, Gjermania, Greqia, Hollanda, Hungaria, India, Irlanda, Islanda, Italia, Izraeli, Katari, Kina, Korea e Jugut, Kosova, Kroacia, Kuvajti, Letonia, Luksemburgu, Malajzia, Malta, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Moldavia, Norvegjia, Polonia, Rumania, Rusia, Serbia, Singapori, Sllovakia, Sllovenia, Spanja, Suedia, Turqia dhe Zvicra.

Ka edhe vende të rëndësishme me të cilat Shqipëria nuk ka ende marrëveshje në fuqi. Ndër to janë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Portugalia dhe Danimarka. Në këto raste, investimet shpesh strukturohen përmes degëve evropiane të korporatave, duke shfrytëzuar marrëveshjet që Shqipëria ka me vendet e tjera.

Lista zyrtare, gjithmonë e përditësuar, së bashku me tekstet e plota të secilës marrëveshje, gjendet në faqen e Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve (https://www.tatime.gov.al/c/6/125/marreveshje-nderkombetare). Para se të nisni një operacion ndërkombëtar, ia vlen të kontrolloni nëse ekziston marrëveshje me atë shtet dhe çfarë norme parashikon. Kjo është me rëndësi, sepse normat e tatimit në burim ndryshojnë nga njëra marrëveshje në tjetrën.

Si veprohet në praktikë

Përgjegjësia kryesore për zbatimin korrekt të marrëveshjes i takon tatimpaguesit rezident në Shqipëri. Ai duhet të njoftojë administratën tatimore për çdo rast kur ka zbatuar dispozitat e një marrëveshjeje. Për këtë duhet të dorëzojë një paketë dokumentesh justifikuese.

Dokumenti qendror është certifikata e rezidencës tatimore. Kur një biznes shqiptar i paguan një partneri të huaj dhe dëshiron të aplikojë normën e reduktuar të marrëveshjes, i duhet certifikata që provon rezidencën tatimore të partnerit. Përveç kësaj, kur një biznes shqiptar ka të ardhura jashtë, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve i lëshon atij një certifikatë që provon rezidencën shqiptare. Zakonisht kjo ndodh brenda pak ditësh.

Afati ka rëndësi. Dokumentacioni duhet të dorëzohet brenda vitit kalendarik pasues vitit kur u kryen transaksionet. Për pagesat e kryera gjatë vitit 2024, afati ishte fundi i vitit 2025. Gjoba për mosnjoftim në afat është relativisht e vogël, rreth 10,000 lekë, por rreziku i vërtetë është më i madh. Pa dokumentacionin e rregullt, administrata mund të mos e njohë trajtimin e favorshëm. Për pasojë, mund të kërkojë tatimin e plotë, sikur marrëveshja të mos ishte zbatuar fare.

Udhëzimi Nr. 15, datë 8.7.2025, sqaroi se procedura vazhdon si deri tani derisa të vihet plotësisht në punë moduli elektronik. Ndërkohë, kur ai të aktivizohet, i gjithë procesi do të kryhet online, me më pak dokumente në letër dhe një tranzicion më të shpejtë drejt deklarimit dixhital.

Lexo edhe: Çertifikatë rezidence.

Çfarë duhet pasur kujdes

Tre gabime ndodhin më shpesh. I pari është humbja e afatit të dorëzimit të dokumentacionit, që sjell humbjen e së drejtës për trajtim të favorshëm. I dyti është keqinterpretimi i koncepteve, sidomos i rezidencës dhe selisë së përhershme, që mund të çojë ose në mospërfitim kur duhej, ose në një përfitim që nuk qëndron. I treti është mungesa e certifikatës së rezidencës në momentin e duhur.

Të gjitha këto shmangen me organizim të mirë të brendshëm. Nëse transaksioni është i madh ose i ndërlikuar, zgjidhja është të kërkosh një konsultë të specializuar para se të kryhet pagesa, jo pasi ka kaluar afati.

Pse ka rëndësi

Për një biznes me aktivitet ndërkufitar, marrëveshjet nuk janë detaj teknik, janë kursim i drejtpërdrejtë. Ato ulin koston tatimore, e bëjnë biznesin më konkurrues kur ofron çmime jashtë vendit. Për më tepër, marrëveshjet u japin investitorëve të huaj sigurinë se fitimi i tyre nuk do të tatohet dy herë.

Po aq e rëndësishme është siguria juridike. Kur e dini paraprakisht se ku dhe sa do të tatohet secila e ardhur, mund të planifikoni me qetësi dhe të shmangni surpriza të kushtueshme. Kjo vlen për shoqëritë që eksportojnë, për ato që marrin shërbime nga jashtë, dhe edhe për profesionistët e lirë me klientë të huaj.

Pyetje të shpeshta

Çfarë është tatimi i dyfishtë dhe kur ndodh?

Tatimi i dyfishtë ndodh kur e njëjta e ardhur tatohet dy herë, nga dy shtete të ndryshme. Zakonisht prek ata që janë rezidentë tatimorë në një vend, por realizojnë të ardhura në një vend tjetër. Marrëveshjet dypalëshe janë mënyra kryesore për ta shmangur.

Cilat biznese preken nga marrëveshjet?

Preken bizneset dhe individët që paguajnë fatura ndaj partnerëve të huaj, marrin dividendë ose interesa nga jashtë, kanë filiale jashtë vendit, ose ofrojnë shërbime për klientë jashtë Shqipërisë. Edhe profesionistët e lirë me klientë të huaj mund të përfitojnë.

Çfarë dokumentacioni kërkohet?

Kërkohet një paketë dokumentesh, ku qendrore është certifikata e rezidencës tatimore, së bashku me formularin e aplikimit. Dokumentet dorëzohen brenda vitit kalendarik pasues vitit kur u kryen transaksionet. Afati dhe forma janë saktësuar me Udhëzimin Nr. 15, datë 8.7.2025.

A ka Shqipëria marrëveshje me të gjitha vendet e BE-së?

Me shumicën, po, përfshirë Italinë, Greqinë, Gjermaninë, Francën, Spanjën dhe Finlandën. Ndër vendet e BE-së pa marrëveshje në fuqi mbeten Portugalia dhe Danimarka. Lista e plotë gjendet në faqen zyrtare të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve.