Personi fizik është forma më e thjeshtë dhe më e zakonshme e regjistrimit të biznesit në Shqipëri. Në këtë artikull do të flasim më gjerësisht për person fizik biznes Shqipëri dhe rëndësinë e kësaj forme për sipërmarrësit.
Sipas Qendrës Kombëtare të Biznesit, mbi 196,000 biznese aktive operojnë si persona fizikë, gati 4 herë më shumë se sh.p.k.-të.
Është forma e preferuar nga profesionistët e pavarur, freelancer-ët dhe bizneset individuale me pronar të vetëm.
Çdo individ që ushtron veprimtari ekonomike tregtare ka detyrimin ligjor të regjistrohet si person fizik pranë QKB-së, sipas nenit 22 të Ligjit Nr. 9723/2007.
Ky detyrim përfshin:
Tregtarët e zakonshëm. Ata që shesin mallra ose ofrojnë shërbime me qëllim fitimi, kur vëllimi i aktivitetit kërkon organizim tregtar.
Profesionistët e pavarur. Avokati, noteri, kontabilisti, mjeku, inxhinieri dhe artistët, nëse një ligj i posaçëm u ngarkon statusin e tregtarit.
Bizneset agro-blegtorale. Kur veprimtaria përqendrohet kryesisht në përpunimin dhe shitjen e produkteve bujqësore ose blegtorale.
Nuk detyrohet të regjistrohet personi fizik që kryen aktivitet me vëllim shumë të vogël, tregtar i vogël, sipas pragjeve të miratuara me urdhër të Ministrit të Financave.
Lexo edhe: A duhet të regjistrohem si person fizik apo si shoqëri?
Personi fizik si tregtar rregullohet nga Kodi Civil dhe Ligji Nr. 9723, datë 3.5.2007, Për Regjistrimin e Biznesit, i ndryshuar, ende në fuqi.
Sipas Kodit Civil, tregtar është personi fizik që ushtron veprimtari ekonomike të pavarur, e cila kërkon organizim tregtar të zakonshëm.
Tre rregulla thelbësore:
Bizneset me xhiro vjetore nën 14,000,000 lekë paguajnë 0% tatim mbi fitimin deri në vitin 2029, sipas Ligjit 29/2023. Mbi këtë kufi aplikohet norma e zakonshme.
Personi fizik mund të jetë subjekt i TVSH-së, tatimit të thjeshtuar mbi xhiron ose tatimit normal mbi fitimin, në varësi të kategorisë dhe xhiros vjetore. Detajet i gjeni te legjislacioni tatimor.
Sipas Udhëzimit Nr. 9/2026 (mars 2026), nëse 80% ose më shumë e të ardhurave tuaja si person fizik vijnë nga një klient i vetëm, ose 90% ose më shumë nga më pak se tre klientë, administrata tatimore mund ta konsiderojë marrëdhënien si punësim të maskuar dhe jo si veprimtari e pavarur.
Nëse jeni në këtë situatë, plotësoni dhe paraqisni Deklaratën e Statusit të Vetëpunësuarit pranë zyrës rajonale tatimore, brenda muajit mars të vitit tatimor pasardhës.
Po. Personi fizik mund të punësojë të tjerë. Duhet të regjistrojë punonjësit në sigurimet shoqërore dhe shëndetësore dhe të zbatojë Kodin e Punës.
Jo drejtpërdrejt. Ligji shqiptar nuk njeh transformim të drejtpërdrejtë nga person fizik në sh.p.k. Duhet të çregjistroheni si person fizik dhe të regjistroni një sh.p.k. si entitet i ri, sipas procedurës së çregjistrimit dhe regjistrimit fillestar përkatës.
Nuk e kërkon ligji, por praktika e rekomandon. Libri i xhiros mbahet nga vetë pronari, por deklaratat tatimore dhe sigurimet kërkojnë njohuri specifike.
Personi fizik merr NIPT individual. Ky numër identifikon biznesin në çdo komunikim me administratën tatimore dhe QKB-në dhe nuk ndryshon gjatë gjithë jetës së aktivitetit.
Lexo edhe: Si të regjistrosh person fizik në e-Albania.