Po, dhe pa pengesa ligjore. Shqipëria nuk i vendos kufizime shtetasit të huaj që do të hapë biznes. Ju mund të regjistroheni si person fizik, domethënë si i vetëpunësuar, ashtu si çdo shtetas shqiptar. E vetmja gjë që ju duhet për regjistrim është një dokument identiteti i vlefshëm, pasaporta ose karta juaj e identitetit.
Përpara se të regjistroheni, ia vlen të ndaleni një moment te zgjedhja e formës, sepse pasojat janë të ndryshme.
Kur regjistroheni si person fizik, ju dhe biznesi jeni e njëjta gjë para ligjit. Fitimi vjetor i biznesit llogaritet si e ardhura juaj personale dhe tatohet si e tillë. Regjistrimi është i shpejtë dhe pa kosto, por ana tjetër është se ju përgjigjeni me pasurinë tuaj personale për borxhet e biznesit.
Kur regjistroheni si sh.p.k., biznesi është një person juridik më vete. Shoqëria paguan tatim për fitimin e saj, dhe kur ju i tërhiqni paratë si divident, mbahet edhe një tatim prej 8%. Në këmbim, përgjegjësia juaj kufizohet te kapitali i shoqërisë dhe pasuria juaj personale mbetet e mbrojtur.
Si rregull i thjeshtë, për një aktivitet të vogël personi fizik mjafton dhe është më i lehtë. Për një biznes më të madh, me rrezik ose me disa ortakë, zakonisht zgjidhet sh.p.k.
Lexo edhe: A duhet të regjistrohem si person fizik apo si shoqëri ?
Regjistrimi bëhet online, në portalin e-Albania, është pa pagesë dhe NIPT-i lëshohet brenda një dite pune. Por për të aplikuar duhet një llogari aktive në e-Albania dhe një nënshkrim elektronik, dhe pikërisht këtu ndeshet pengesa e parë për një të huaj, sepse zakonisht nuk i ka të dyja.
Zgjidhja praktike është prokura. Ju i jepni një prokurë të posaçme një personi që ndodhet në Shqipëri, për shembull kontabilistit ose juristit tuaj, i cili ka llogari aktive në e-Albania dhe nënshkrim elektronik, dhe ai e kryen regjistrimin në emrin tuaj. Bashkë me prokurën depozitohet edhe një kopje e dokumentit tuaj të identitetit. Kështu nuk ju duhet as të vini vetë, as të pajiseni me nënshkrim elektronik.
Ju firmosni pranë një Noteri në Shqipëri Prokurën e cila është në gjuhën Shqipe. Kjo sipas ligjit në Shqipëri. Për të kuptuar çfarë po firmosni nevojitet prezenca e një Përkthyesi të Liçensuar, që e përkthen këtë dokument verbalisht ose me shkrim në praninë tuaj. Është Noteri zakonisht ai që gjen edhe Përkthyesin.
Shkarko shembull të Prokurës së Posaçme.
Mënyra më e thjeshtë është që kjo prokurë të firmoset pranë një noteri në Shqipëri.
Nëse ndodheni jashtë vendit, prokurën mund ta lëshoni edhe atje, por më pas ajo duhet të pajiset me vulën apostile, sipas Konventës së Hagës, dhe pastaj të përkthehet në shqip e të noterizohet këtu. Vetëm kështu ajo vlen për t’u përdorur në Shqipëri. Për vendet që nuk janë pjesë e Konventës së Hagës, në vend të apostiles kryhet legalizimi konsullor.
Lexo edhe: Si Hapin Biznes, Punojnë dhe Qëndrojnë Ligjërisht të Huajt në Shqipëri
Si person fizik, fitimi vjetor është e ardhura juaj dhe mbi të paguani tatim. Tatimi mbi fitimin është 0% nëse qarkullimi vjetor është deri në 14,000,000 lekë, dhe kjo normë vlen deri më 31.12.2029. Mbi këtë prag, tatimi është 15%. Përveç kësaj, çdo biznes i regjistruar ka detyrimin e fiskalizimit, pra çdo faturë shitjeje lëshohet elektronikisht.
Vlen të dini edhe një rregull që i prek shpesh të vetëpunësuarit. Nëse 80% ose më shumë e të ardhurave ju vijnë nga një klient i vetëm, ose 90% ose më shumë nga më pak se tre klientë, administrata tatimore mund t’i trajtojë këto të ardhura si pagë e jo si biznes. Ky parashikim gjendet te neni 12, shkronja “ç” e Ligjit 29/2023.
Ky rregull ka një përjashtim të rëndësishëm për të huajt. Ai nuk zbatohet nëse ju u shërbeni vetëm klientëve jorezidentë, ose vetëm subjekteve që nuk kanë seli të përhershme në Shqipëri. Në këtë rast të ardhurat mbeten të ardhura biznesi. Pra nëse punoni nga Shqipëria për klientë jashtë vendit, ky rikualifikim nuk ju prek.
Regjistrimi sjell një kosto fikse, kryesisht shërbimi i kontabilitetit, që paguhet çdo muaj pavarësisht sa fitoni. Por në këmbim përfitoni disa gjëra që shpesh e tejkalojnë këtë kosto.
E para, tatimi mbi fitimin është 0% deri në 14,000,000 lekë qarkullim në vit, deri më 31.12.2029. Pra mbi pjesën më të madhe të fitimit nuk paguani tatim fitimi.
E dyta, si person fizik nuk paguani fare tatimin 8% të dividentit. Ai tatim mbahet vetëm kur një shoqëri, si sh.p.k., ua shpërndan fitimin ortakëve. Personi fizik nuk e ka këtë hap, prandaj e shmang krejt.
E treta, nëse qarkullimi vjetor është deri në 10,000,000 lekë, ligji ju lejon të zgjidhni një regjim të thjeshtuar, ku një pjesë e të ardhurave njihet automatikisht si shpenzim, pa qenë nevoja t’i dokumentoni një për një. Për individët e vetëpunësuar kjo pjesë është 30%.
Pra kostoja kryesore është shërbimi mujor i kontabilitetit, ndërsa përfitimi është tatimi shumë i ulët dhe mbrojtja ligjore. Për shumicën e të vetëpunësuarve të huaj me të ardhura të qëndrueshme, regjistrimi del qartë i favorshëm. Koston reale të shërbimit e gjeni te faqja e çmimeve: /cmimi/
Rezidenca fiskale, mos e ngatërroni me lejen e qëndrimit
Shumë të huaj i ngatërrojnë këto të dyja, prandaj ia vlen ta sqarojmë. Leja e qëndrimit tregon ku jetoni ligjërisht. Rezidenca fiskale tregon ku tatohen të ardhurat tuaja. Sipas nenit 8 të Ligjit 29/2023, ju bëheni rezident fiskal i Shqipërisë nëse qëndroni 183 ditë ose më shumë brenda një viti, ose nëse qendra e jetës suaj është këtu. Si rezident fiskal, Shqipëria ju taton për të ardhurat kudo që i fitoni, jo vetëm për ato nga biznesi juaj këtu. Nëse nuk jeni rezident fiskal, tatoheni vetëm për të ardhurat me burim në Shqipëri.
Regjistrimi i biznesit është një gjë, e drejta për të jetuar dhe punuar në Shqipëri është tjetër. Për qëndrime deri 90 ditë brenda 180 ditëve nuk ju duhet leje qëndrimi. Por nëse doni të rrini më gjatë dhe të ushtroni vetë veprimtarinë, ju duhet leje qëndrimi. Leja unike i bashkon qëndrimin dhe punën në një dokument të vetëm. Aplikimi bëhet pranë zyrës vendore për kufirin dhe migracionin dhe përgjigjja jepet brenda 4 deri 12 javësh. E gjithë kjo rregullohet nga Ligji 79/2021 për të huajt.
Lexo edhe: Të Huajt në Shqipëri: Rregullat e Reja të 2026, Tatimi 0% dhe Rezidenca Fiskale
Sapo merrni NIPT-in, regjistroheni automatikisht te tatimet, te sigurimet shoqërore e shëndetësore dhe te Inspektorati i Punës. Më pas mbeten disa hapa praktikë. Hapni një llogari bankare biznesi, aktivizoni fiskalizimin sipas natyrës së aktivitetit dhe, nëse sektori juaj e kërkon, pajiseni me licencën ose lejen përkatëse, të cilën mund ta kontrolloni te Regjistri i Licencave në faqen e QKB-së. Vula nuk është më e detyrueshme me ligj, por në praktikë shpesh është e dobishme.
Si person fizik, nuk hyni te Regjistri i Pronarëve Përfitues, sepse ai vlen vetëm për personat juridikë, si shoqëritë, degët e huaja dhe OJF-të.
Po. Mjafton t’i jepni një prokurë të posaçme dikujt këtu që e kryen regjistrimin për ju, kështu nuk ju duhet as nënshkrim elektronik, as prania juaj.
Për regjistrimin në QKB mjafton dokumenti i identitetit. Por nëse doni të rrini e të punoni vetë në Shqipëri mbi 90 ditë, ju duhet leje qëndrimi.
Jo. Ai regjistër vlen për shoqëritë, degët e huaja dhe OJF-të, jo për personat fizikë.
0% nëse qarkullimi vjetor është deri në 14,000,000 lekë, deri më 31.12.2029. Mbi këtë prag, 15%.