Biznesi sezonal kur mbyllet sezoni. Pezullimi, statusi pasiv apo çregjistrimi

Biznesi sezonal që ndërpret aktivitetin në fund të shtatorit vazhdon të ketë detyrime deklarative dhe kontributive për sa kohë qëndron i regjistruar aktiv. Kontributet e detyrueshme të të vetëpunësuarit llogariten mbi pagën minimale në shkallë vendi, 50,000 lekë në muaj nga 1 janar 2026, dhe nuk varen nga qarkullimi. Për tetë muaj pa aktivitet, kjo shumë arrin 119,200 lekë.

Alternativa është kalimi në regjistrin pasiv, i deklaruar pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit. Gjatë periudhës pasive nuk dorëzohen deklarata periodike dhe nuk llogariten kontribute.

Kufizimi që shoqëron këtë status është thelbësor për vendimin. Subjekti në regjistrin pasiv nuk ka të drejtë të kryejë transaksione, pra nuk lëshon fatura dhe nuk merr fatura në emër të biznesit. Ky artikull krahason tri rrugët e mundshme, jep kostot e secilës, dhe përcakton kur secila është e zbatueshme.

Lexo edhe: Ligji i ri i turizmit. Çfarë ndryshon për strukturat akomoduese dhe stacionet e plazhit

Tri rrugët e mundshme

Legjislacioni tatimor nuk parashikon status të veçantë për biznesin sezonal. Tatimpaguesi është i regjistruar aktiv ose në regjistrin pasiv, dhe gjendje e tretë nuk ekziston. Prandaj zgjedhja në fund të sezonit ka tri opsione.

Opsioni i parë është qëndrimi aktiv. Deklaratat vazhdojnë të dorëzohen, kontributet paguhen, dhe biznesi ruan të drejtën e faturimit. Kostoja është më e lartë, ndërsa liria e veprimit mbetet e plotë.

Opsioni i dytë është pezullimi i aktivitetit dhe kalimi në regjistrin pasiv. Deklaratat dhe kontributet ndalen. Njëkohësisht ndalet edhe e drejta e kryerjes së transaksioneve.

Opsioni i tretë është çregjistrimi. Detyrimet mbyllen përfundimisht, por numri i identifikimit nuk ripërdoret, prandaj rihapja kërkon regjistrim të re.

Kostoja e një periudhe pa aktivitet me biznesin aktiv

Për ta bërë krahasimin të matshëm, po e llogaritim mbi një rast tipik. Bar kafe i regjistruar si person fizik, me një të vetëpunësuar, që ushtron aktivitet nga qershori deri në shtator. Shifrat janë të rrumbullakosura dhe bazohen te normat në fuqi për 2026.

Llogaritja e kontributeve

Sigurimet shoqërore llogariten mbi pagën minimale në shkallë vendi, 50,000 lekë, me normë 23.00%. Rezultati është 11,500 lekë në muaj.

Sigurimi shëndetësor për të vetëpunësuarin llogaritet mbi dyfishin e pagës minimale, pra mbi 100,000 lekë, me normë 3.40%. Rezultati është 3,400 lekë në muaj.

Totali mujor është 14,900 lekë, ose 119,200 lekë për tetë muaj. Kjo shumë paguhet edhe pa qarkullim, sepse baza e llogaritjes është paga minimale. Udhëzimi nr. 23, datë 9.12.2014, pika 4.7, përcakton se përjashtim bëjnë vetëm subjektet që kanë kaluar në regjistrin pasiv.

Lexo më shumë: Deklarata e statusit dhe kontributet e të vetëpunësuarit

Deklarimet dhe sanksionet për mosdorëzim

Tri deklarime vazhdojnë të kërkohen edhe pa aktivitet. Deklarata e tatimit mbi vlerën e shtuar dorëzohet jo më vonë se 14 ditë pas përfundimit të periudhës tatimore. Librat e shitjes dhe të blerjes mbyllen pa aktivitet deri më datë 10, dhe sistemi i fiskalizimit i mbyll automatikisht më datë 11, me mundësi korrigjimi deri më datë 14. Listëpagesa dorëzohet jo më vonë se data 20 e muajit pasardhës, edhe pa punonjës.

Për tetë muaj, kjo përbën njëzet e katër dorëzime pa aktivitet. Mosdorëzimi i një deklarate në afat dënohet me 10,000 lekë për tatimpaguesin e tatimit mbi fitimin dhe me 5,000 lekë për çdo tatimpagues tjetër. Gjoba vendoset një herë për deklaratë, pavarësisht kohëzgjatjes së vonesës.

Kësti i paradhënies së tatimit mbi fitimin ndjek një logjikë të veçantë. Llogaritet mbi tatimin e periudhave paraardhëse, jo mbi aktivitetin e vitit në vazhdim, dhe kësti i tremujorit të tretë bie në fund të shtatorit. Ligji parashikon mundësinë e kërkesës për rishikim të parapagimeve kur qarkullimi bie, dhe kërkesa paraqitet pranë drejtorisë rajonale tatimore.

Lexo më shumë: Si llogariten parapagimet e tatimit

Kalimi në regjistrin pasiv. Procedura dhe kufizimet

Kalimi në regjistrin pasiv rregullohet nga ligji nr. 9920, datë 19.5.2008 “Për procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë”, i ndryshuar, neni 44. Pika 1 parashikon tri rrethana. Kur tatimpaguesi nuk ushtron veprimtari për 12 muaj të njëpasnjëshëm. Kur nuk dorëzon deklaratën për 12 muaj të njëpasnjëshëm. Ose kur deklaron pezullimin e veprimtarisë pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit dhe paguan të gjitha detyrimet tatimore.

Rrethana e tretë është ajo e zbatueshme për biznesin sezonal. Aplikimi kryhet elektronikisht në portalin e-Albania, me shërbimin “Aplikim për njoftim për pushimin e përkohshëm të aktivitetit“. Riaktivizimi bëhet me shërbimin “Kërkesë për aktivizim aktiviteti“. Tarifat dhe afatet e këtyre dy shërbimeve lexohen te karta përkatëse e shërbimit në e-Albania në momentin e aplikimit.

Një sqarim ka rëndësi përpara aplikimit. Teksti i ligjit nuk përcakton afat minimal 12 mujor për rrethanën e tretë. Ndërkohë administrata tatimore e paraqet statusin pasiv si zgjidhje për ndërprerje mbi 12 muaj ose pa afat. Kur riaktivizimi parashikohet brenda të njëjtit vit, çështja duhet verifikuar paraprakisht me drejtorinë rajonale tatimore.

Gjatë periudhës pasive, pika 2 e nenit 44 parashikon se tatimpaguesi nuk paraqet deklarata periodike tatimore dhe ndaj tij nuk llogariten gjoba për mosdeklarim. Pika 4 parashikon se transferimi nuk eliminon detyrimet tatimore të krijuara më parë dhe nuk pengon mbledhjen e tyre. Pika 5 parashikon kalimin automatik në regjistrin aktiv kur tatimpaguesi rifillon veprimtarinë.

Ndalimi i transaksioneve dhe pasojat për palët

Neni 44, pika 7, përcakton se çdo transaksion i kryer nga një tatimpagues në regjistrin pasiv konsiderohet shkelje administrative. Pasojat ndahen sipas rolit në transaksion.

Shitësi që ndodhet në regjistrin pasiv i nënshtrohet vlerësimit tatimor dhe dënimit. Blerësi që merr faturë nga një subjekt pasiv humbet të drejtën e zbritjes së tatimit mbi vlerën e shtuar dhe njohjen e shpenzimit. Shitësi aktiv që fatura një subjekt pasiv i nënshtrohet dënimit sipas së njëjtës dispozitë.

Për këtë arsye Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve publikon listën e subjekteve pasive dhe i kërkon tatimpaguesve ta konsultojnë përpara kryerjes së transaksioneve. Në praktikë, furnitorët e verifikojnë listën dhe nuk lëshojnë faturë ndaj një subjekti pasiv.

Në parim një biznes në status pasiv nuk mund të lëshojë fatura tatimore të fiskalizuara.

Administrata ka trajtuar veçmas disa kategori shërbimesh, ndër të tjera energjinë, ujin, telekomunikacionin, sigurimet dhe qiranë financiare. Qiraja e ambientit nga një pronar privat, mirëmbajtja e pajisjeve dhe blerja e inventarit nuk përfshihen automatikisht. Formulimi zyrtar duhet verifikuar përpara vendimit.

Certifikata elektronike e fiskalizimit

Certifikata elektronike e fiskalizimit ka afat vlefshmërie, dhe rinovimi duhet të nisë të paktën 30 ditë përpara përfundimit të afatit, me të njëjtën procedurë si aplikimi i parë.

Gjatë periudhës pa aktivitet skadenca kalon pa u vënë re, sepse nuk lëshohen fatura. Pasoja shfaqet në momentin e rihapjes. Prandaj data e skadencës verifikohet përpara mbylljes së sezonit.

Lexo më shumë: Fiskalizimi. Si kryhet aplikimi për certifikatën elektronike

Zbatimi sipas rastit

Zgjedhja e rrugës varet nga aktiviteti i parashikuar gjatë periudhës pa punë, jo nga madhësia e biznesit. Tri rastet e mëposhtme ilustrojnë tri përfundime të ndryshme.

Rasti i parë. Biznes që ndërpret plotësisht aktivitetin

Bar plazhi, person fizik, një i vetëpunësuar, pa punonjës gjatë periudhës pa aktivitet. Pajisjet magazinohen. Qiraja e hapësirës faturohet dhe paguhet brenda sezonit. Inventari blihet në maj, pas riaktivizimit.

Pezullimi është i zbatueshëm. Gjatë periudhës pasive nuk kryhet asnjë transaksion, prandaj kufizimi i nenit 44 nuk krijon problem. Kursimi është rreth 119,000 lekë kontribute dhe njëzet e katër dorëzime më pak. Verifikimet e nevojshme mbeten dy, skadenca e certifikatës dhe konfirmimi paraprak me drejtorinë rajonale.

Rasti i dytë. Biznes që pranon paradhënie gjatë periudhës pa aktivitet

Hotel i regjistruar si shoqëri me përgjegjësi të kufizuar, që pranon rezervime me paradhënie nga janari për sezonin e verës. Qiraja e godinës është kontratë 12 mujore me faturim mujor. Sistemi i rezervimeve paguhet me abonim vjetor.

Pezullimi nuk është i zbatueshëm. Paradhënia e rezervimit përbën të ardhur të biznesit dhe kërkon faturë, pra transaksion. Shoqëria qëndron aktive, dhe vëmendja kalon te dy çështje. E para, kërkesa për rishikim të kësteve të paradhënies, sepse pas sezonit qarkullimi bie. E dyta, dorëzimi i deklaratave mujore gjatë periudhës pa aktivitet.

Rasti i tretë. Biznes që kryen blerje jashtë sezonit

Stacion plazhi që merr me qira hapësirë publike me tarifë vjetore nga bashkia, dhe porosit inventarin në shkurt për arsye çmimi.

Pezullimi nuk është i zbatueshëm. Blerja e inventarit kërkon faturë nga furnitori në emër të biznesit, pra përbën transaksion. Nëse subjekti ndodhet në regjistrin pasiv, furnitori që verifikon listën nuk e lëshon faturën, ose e lëshon dhe humbet njohjen e shpenzimit. Zgjidhjet e mundshme janë qëndrimi aktiv, ose zhvendosja e blerjes brenda sezonit.

Lexo edhe: Mbyllja e gjashtëmujorit 2026. Çfarë duhet të kontrollojë biznesi yt tani

Çregjistrimi dhe pasojat për rihapjen

Çregjistrimi rregullohet nga ligji nr. 9723, datë 3.5.2007 “Për regjistrimin e biznesit”, i ndryshuar. Sipas nenit 45 të ligjit nr. 9920, çregjistrimi tatimor kryhet vetëm pas çregjistrimit në Qendrën Kombëtare të Biznesit.

Për personin fizik, aplikimi kryhet elektronikisht dhe administrata tatimore verifikon situatën tatimore përpara çregjistrimit. Sipas informacionit të publikuar nga Qendra Kombëtare e Biznesit, kontrolli tatimor nuk zgjat më shumë se 30 ditë pune. Çregjistrimi nuk kryhet kur rezultojnë detyrime tatimore të papaguara.

Për shoqërinë me përgjegjësi të kufizuar, procedura kalon nëpër likuidim, sipas ligjit nr. 9901, datë 14.4.2008 “Për tregtarët dhe shoqëritë tregtare”, i ndryshuar. Kërkohet vendim i asamblesë së ortakëve për prishjen e shoqërisë dhe për emërimin e likuiduesit. Likuiduesi nuk shpërndan aktivet e mbetura përpara përfundimit të afatit të pretendimeve të kreditorëve.

Pasoja kryesore shfaqet në rihapje. Numri i identifikimit nuk ripërdoret, prandaj hapja e re kalon nëpër regjistrim fillestar me numër identifikimi të re. Emri i subjektit të çregjistruar mbetet i zënë për 6 muaj. Licencat dhe marrëdhëniet e lidhura me numrin e mëparshëm nuk transferohen.

Lexo më shumë: Çregjistrimi i personit fizik, procedura dhe afatet

Lexo edhe: Çregjistrimi i shoqërisë me përgjegjësi të kufizuar

Detyrimet ndaj punonjësve sezonalë

Kodi i Punës nuk parashikon regjim të veçantë për punën sezonale. Sezonaliteti trajtohet si arsye objektive për kontratën me kohëzgjatje të caktuar. Neni 140, pika 2, kërkon që kjo arsye të justifikohet, dhe justifikimi shprehet në tekstin e kontratës.

Kontrata me kohëzgjatje të caktuar përfundon në fund të kohës së parashikuar, pa zgjidhje paraprake dhe pa afatet e njoftimit që zbatohen për kontratat me kohëzgjatje të pacaktuar. Kur punëdhënësi e ndërpret marrëdhënien përpara datës së afatit, zbatohet procedura e nenit 144.

Pas datës së largimit mbeten tri detyrime.

1. Deklarimi i largimit. Punonjësi deklarohet të paktën një ditë kalendarike përpara fillimit të punës, dhe largimi deklarohet brenda 10 ditëve kalendarike, me formularin E-SIG 027/a.

2. Kompensimi i pushimeve të pamarra. Neni 94 lejon zëvendësimin me pagesë vetëm kur marrëdhënia e punës ka përfunduar. Kohëzgjatja bazë është 22 ditë pune sipas nenit 92, pika 2, i ndryshuar me ligjin nr. 91/2024, e llogaritur në përpjesëtim për punëmarrësin që nuk ka plotësuar një vit pune. Për katër muaj pune, rezultati është rreth 7.3 ditë.

3. Arkivimi i dokumentacionit. Kontratat, regjistri i punonjësve dhe listëpagesat mbeten të kërkueshme në një inspektim të kryer pas mbylljes së sezonit.

Sanksionet për punonjësin e padeklaruar vendosen nga dy organe të ndryshme. Inspektorati Shtetëror i Punës vendos gjobë sipas nenit 202 të Kodit të Punës, ku masat shprehen si shumëfish i pagës minimale mujore. Administrata tatimore vendos gjobë sipas ligjit nr. 9920. Bazat ligjore dhe organet kompetente janë të ndara.

Lexo më shumë: Përfundimi i marrëdhënies së punës, hapat dhe afatet

Verifikimet përpara vendimit

Pesë verifikime përcaktojnë rrugën e zbatueshme.

1. A parashikohet lëshimi ose marrja e faturave në emër të biznesit gjatë periudhës pa aktivitet? Përgjigjja pozitive e përjashton pezullimin.

2. Sa është kostoja e periudhës pa aktivitet me biznesin aktiv, duke përfshirë kontributet mbi pagën minimale?

3. Kur skadon certifikata elektronike e fiskalizimit?

4. A janë deklaruar largimet e punonjësve brenda 10 ditëve, dhe a është llogaritur kompensimi i pushimeve të pamarra?

5. Si trajtohet biznesi sezonal në paketën fiskale të bashkisë përkatëse? Taksat dhe tarifat vendore vendosen me vendim të këshillit bashkiak dhe ndryshojnë nga një bashki në tjetrën.

Vendimi merret përpara mbylljes së sezonit, ndërsa pasojat shfaqen në rihapje. Kostoja e verifikimit matet në një orë punë. Kostoja e një pezullimi të pazbatueshëm, ose e një periudhe aktive të pallogaritur, matet në dhjetëra mijëra lekë.

Pyetje të shpeshta

A mund të pezullohet aktiviteti vetëm për tetë muaj?

Aplikimi për pushim të përkohshëm pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit nuk kërkon afat minimal të shprehur në tekstin e ligjit. Administrata tatimore e paraqet statusin pasiv si zgjidhje për ndërprerje mbi 12 muaj ose pa afat. Kur riaktivizimi parashikohet brenda vitit, çështja verifikohet paraprakisht me drejtorinë rajonale tatimore.

A mund të lëshohen fatura gjatë statusit pasiv?

Nuk mund të lëshohen. Çdo transaksion i kryer nga subjekti në regjistrin pasiv konsiderohet shkelje administrative sipas nenit 44, pika 7. Shitësi pasiv i nënshtrohet vlerësimit tatimor, ndërsa blerësi humbet zbritjen e tatimit mbi vlerën e shtuar dhe njohjen e shpenzimit. Teknikisht është e pamundur lëshimi dhe pranimi i faturave për një biznes në status pasiv.

A mund të pranohen paradhënie rezervimi gjatë statusit pasiv?

Nuk mund të pranohen. Paradhënia përbën të ardhur të biznesit dhe kërkon faturë, pra transaksion. Biznesi që pranon rezervime jashtë sezonit qëndron i regjistruar aktiv.

Ndalen deklaratat dhe kontributet gjatë statusit pasiv?

Ndalen të dyja. Neni 44, pika 2, parashikon se tatimpaguesi në regjistrin pasiv nuk paraqet deklarata periodike dhe nuk dënohet për mosdeklarim. Udhëzimi nr. 23, pika 4.7, e përjashton nga llogaritja e kontributeve.

Çfarë ndodh me detyrimet e krijuara përpara pezullimit?

Mbeten. Neni 44, pika 4, parashikon se kalimi në regjistrin pasiv nuk eliminon detyrimin tatimor ekzistues dhe nuk pengon vlerësimin ose mbledhjen e tij. Kalimi në pasiv kushtëzohet me pagimin e detyrimeve tatimore.

Pas çregjistrimit, ruhet numri i identifikimit?

Nuk ruhet. Hapja pas çregjistrimit kalon nëpër regjistrim fillestar, dhe subjekti pajiset me numër identifikimi të re. Emri i subjektit të çregjistruar mbetet i zënë për 6 muaj.