Kontabiliteti i klinikës. Pse licenca nuk e përjashton automatikisht nga TVSH

Kontabiliteti i klinikës ka një veçori që nuk e ka asnjë veprimtari tjetër që kemi trajtuar. Këtu rregulli tatimor varet nga një dokument që e lëshon një ministri tjetër. Nëse licenca nuk është në rregull, përjashtimi nga TVSH bie, dhe bashkë me të bie edhe llogaritja e gjithë vitit.

Ky udhëzues ndjek një klinikë private, një kabinet mjekësor ose një kabinet stomatologjik nga dita kur ende nuk ka NIPT, deri te mbyllja e vitit. Ai mbulon formën ligjore, licencat, fiskalizimin, TVSH-në, kontabilitetin e pajisjeve, marrëdhënien me mjekun e jashtëm, afatet dhe kontrollin.

Gabimi që hasim më shpesh është ngatërrimi i dy testeve. Pronari mendon se meqë veprimtaria është e licencuar si shëndetësore, çdo shërbim që lëshon është i përjashtuar nga TVSH. Nuk është ashtu, dhe ndryshimi kushton pikërisht te qendrat që ofrojnë njëkohësisht trajtim dhe estetikë.

Lexo edhe: Kontabiliteti i restorantit dhe barit

Person fizik apo shpk, dhe kodi që deklarohet te QKB

Mjeku që punon vetëm, pa staf dhe pa ambient të madh, regjistrohet zakonisht si person fizik. Regjistrimi kryhet brenda një dite dhe pa pagesë, por përgjegjësia shkon deri te pasuria personale.

Klinika me disa mjekë, me pajisje të shtrenjta ose me ortakë kërkon shoqëri me përgjegjësi të kufizuar. Arsyeja këtu nuk është vetëm tatimore. Në shëndetësi rreziku i përgjegjësisë profesionale është real, dhe ndarja e pasurisë së veprimtarisë nga ajo personale është mbrojtja e parë.

Kodi i veprimtarisë deklarohet te QKB dhe duhet të përputhë me atë që bëhet realisht. Sipas nomenklaturës NVE, seksioni Q, klasa 86.21 mbulon aktivitetet e mjekëve të përgjithshëm, klasa 86.22 ato të mjekëve të specializuar, klasa 86.23 aktivitetet e dentistëve dhe klasa 86.90 aktivitetet e tjera të shëndetit, ku bien edhe shërbimet paramjekësore.

Kodi ka pasojë praktike që shihet vetëm më vonë. Ai ndjek subjektin te analiza e riskut dhe te inspektimi, dhe një qendër që kryen trajtime estetike me kod të regjistruar si praktikë dentare paraqitet si veprimtari tjetër nga ç’është.

Licenca, dokumentet dhe kushtet e ambientit

Veprimtaria shëndetësore private nuk hapet me regjistrimin te QKB. Ajo licencohet. Licencat renditen te Vendimi i Këshillit të Ministrave nr. 538, datë 26.5.2009, i ndryshuar, te kategoria II.6 “Shërbime mjekësore parësore, spitalore ose të stomatologjisë”.

Nënkategoria II.6.A mbulon shërbimet mjekësore parësore dhe stomatologjike, pra kabinetet sipas specialiteteve, klinikat dhe kabinetet stomatologjike, qendrat mjekësore me disa specialitete dhe shërbime të tjera shëndetësore. Nënkategoria II.6.B mbulon shërbimet spitalore. Farmacia dhe agjencia farmaceutike nuk bien këtu, ato licencohen te nënkategoria II.7.A.1.

Cilat dokumente kërkohen para hapjes

Formularët e vetëdeklarimit dhe dokumentet shoqëruese janë miratuar me Urdhrin nr. 640, datë 14.11.2008, të Ministrisë së Shëndetësisë. Lista ndryshon sipas llojit të veprimtarisë, por bërthama është e njëjtë.

1. Autorizimi profesional nga Urdhri i Mjekut, dhe për infermierët sertifikata te urdhri përkatës.
2. Diploma dhe dëshmia e specializimit, e njohur në Shqipëri kur është marrë jashtë vendit.
3. Kontratat e punës për çdo person që punon në ambient, jo vetëm për mjekët.
4. Leja higjieno-sanitare për ambientin.
5. Plani dhe planimetria e ambientit.
6. Licenca për rrezatimin jonizues, kur ka aparaturë imazherie.
7. Zgjidhja e përpunimit të mbetjeve spitalore, sipas rregulloreve përkatëse.
8. Mandati i pagesës 5,000 lekë, që shoqëron vetëdeklarimin.

Për kabinetin stomatologjik kërkohet edhe verifikimi nga inspektoriati stomatologjik. Rinovimi kërkohet 30 ditë përpara afatit të maturimit të licencës, pra nuk pritet dita e fundit.

Kushtet minimale të ambientit

Këto janë shifra që vendosen para se të nënshkruhet kontrata e qirasë, sepse një ambient që nuk i plotëson nuk licencohet dhe qiraja ecën ndërkohë.

Për klinikën dhe qendrën diagnostike kërkohet recepsioni dhe ambientet sipas shërbimeve, ku analizat klinike kërkojnë 30 m² dhe ato mikrobiologjike 15 m². Kabineti mjekësor kërkon ambient pritjeje, ambient vizitash dhe ambient imazherie kur ka.

TVSH, kufiri mes shërbimit shëndetësor dhe atij estetik

Përjashtimi rregullohet nga neni 51 i ligjit nr. 92/2014, “Për tatimin mbi vlerën e shtuar”, i ndryshuar. Katër shkronja na interesojnë drejtpërdrejt.

Shkronja c përjashton furnizimin e shërbimeve shëndetësore që kanë për qëllim mbrojtjen e shëndetit, përfshirë parandalimin, diagnozën, trajtimin, kurimin dhe rehabilitimin, nga institucione shëndetësore publike ose private të njohura nga autoriteti kompetent shëndetësor. Shkronja ç përjashton shërbimet e ofruara për qëllime të kujdesit për shëndetin në kuadër të ushtrimit të profesionit mjekësor ose paramjekësor të licencuar. Shkronja dh e mbulon shprehimisht dosjen dentare, stomatologët dhe laborantët dentarë. Shkronja b përjashton furnizimin e barnave dhe të pajisjeve mjekësore të implantueshme.

Pra përjashtimi nuk varet nga emri i veprimtarisë. Ai kërkon dy kushte që plotësohen bashkë.

Ligji nuk përmban listë shërbimesh estetike dhe nuk e përdor fjalën estetikë te neni 51. Prandaj nuk thuhet se estetika tatohet gjithmonë me TVSH. Thuhet diçka më e saktë dhe më e dobishme: një shërbim pa qëllim parandalimi, diagnoze, trajtimi, kurimi ose rehabilitimi nuk e plotëson kushtin e parë.

Kur klinika ka të dyja llojet e furnizimeve

Ky është rasti më i zakonshëm te qendrat që bëjnë njëkohësisht trajtim dhe estetikë. Atëherë klinika ka furnizime të përjashtuara dhe furnizime të tatueshme brenda të njëjtit NIPT, dhe TVSH-ja e blerjeve nuk zbritet e plotë. Zbritet sipas raportit pro rata, të cilin e shpjegon faqja jonë e përjashtimeve nga TVSH.

Pasoja praktike është që ndarja e të ardhurave sipas llojit të shërbimit duhet bërë që në faturë, jo në fund të vitit. Nëse sistemi i faturimit nuk i ndan, raporti pro rata rindërtohet me dorë, dhe kjo është pikërisht puna që kushton kur vjen kontrolli.

Pragu i regjistrimit dhe tatimi mbi fitimin

Regjistrimi në TVSH bëhet i detyrueshëm kur qarkullimi vjetor kalon 10,000,000 lekë, me kërkesë brenda 15 ditëve nga kalimi i pragut, sipas nenit 117 të ligjit nr. 92/2014 dhe VKM nr. 953/2014. Hollësitë janë te faqja e regjistrimit dhe çregjistrimit.

Te tatimi mbi fitimin, deri më 31 dhjetor 2029 të ardhurat bruto vjetore deri në 14,000,000 lekë tatohen me 0%, sipas nenit 69 të ligjit nr. 29/2023. Kushtet e plota i mban faqja e regjimit zero. Mbi këtë prag vlen norma 15%, dhe për personin fizik tregtar 23% vetëm mbi tepricën mbi 14,000,000 lekë fitim të tatueshëm.

Fiskalizimi, arka dhe pagesat e pacientit

Çdo shërbim shoqërohet me faturë, edhe kur pacienti është individ dhe nuk e kërkon. Kjo është pika ku klinikat e vogla ngecin më shpesh, sepse pagesa merret në dorë dhe fatura lëshohet më vonë, ose nuk lëshohet fare. Rregullat dhe hapat janë te faqja e fiskalizimit dhe faturimit.

Fatura e përjashtuar nga TVSH lëshohet gjithsesi, thjesht pa TVSH dhe me arsyen e përjashtimit. Mungesa e faturës nuk është kursim, është shkelje e veçantë nga ajo e tatimit.

Terminali POS bëhet i detyrueshëm për të gjithë subjektet e mbetura deri më 31 dhjetor 2026, sipas nenit 59/3 të ligjit nr. 9920/2008, të shtuar me ligjin nr. 79/2025. Afati dhe përjashtimet janë te blogu ynë i POS-it të detyrueshëm. Për një klinikë ku pjesa më e madhe e pagesave vjen nga individë, ky afat nuk shtyhet me marrëveshje.

Kontabiliteti i klinikës te pajisjet dhe materialet

Klinika është veprimtari me investim të rëndë në fillim dhe me konsum të vazhdueshëm më pas. Të dyja trajtohen ndryshe.

Pajisja mjekësore, njësia dentare, aparati i imazherisë dhe mobilimi i ambientit janë aktive afatgjata. Ato nuk njihen si shpenzim i vitit, njihen me amortizim gjatë jetës së tyre, sipas rregullave që i mban faqja e shpenzimeve të zbritshme. Ky është gabimi i parë i vitit të parë, kur pronari pret të zbresë të gjithë vlerën e pajisjes dhe gjen një fitim shumë më të lartë se ç’priste.

Kur pajisja merret me këste ose me qira financiare, trajtimi kontabël ndryshon nga qiraja e thjeshtë, dhe ndryshimi prek si bilancin ashtu edhe shpenzimin e njohur. Kontrata lexohet përpara se të regjistrohet, jo pasi të jetë hedhur si faturë e zakonshme.

Materialet konsumuese, anestetikët, dorezat, materialet mbushëse dhe ato njëpërdorimshe, janë inventar. Ato hyjnë si blerje dhe dalin si konsum, dhe diferenca mes blerjes dhe konsumit është gjendja. Një klinikë që blen rregullisht dhe nuk mban inventar paraqet kosto më të lartë se realja në një vit dhe më të ulët në tjetrin.

Mjeku i jashtëm, kontratë shërbimi apo punësim

Kjo është pyetja më e shpeshtë e një klinike që rritet. Specialisti vjen dy ditë në javë dhe paguhet me përqindje, dhe pyetja është nëse ai është punonjës apo ofrues shërbimi.

Dallimi nuk vendoset nga emri i kontratës. Ai vendoset nga mënyra si kryhet puna, pra nga varësia, orari, mjetet dhe udhëzimet. Kriteret janë te faqja e kontratës së shërbimit.

Ka edhe një rrezik të dytë, që bie mbi vetë mjekun. Kur i vetëpunësuari merr mbi 80% të të ardhurave nga një klient i vetëm, ose mbi 90% nga më pak se tre klientë, ai rikualifikohet si i punësuar, sipas nenit 12 të ligjit nr. 29/2023 dhe Udhëzimit nr. 26/2023. Për një specialist që punon vetëm me një klinikë, kjo nuk është hipotezë. Rregulli i plotë është te faqja e riklasifikimit të të vetëpunësuarit.

Për personelin që punësohet, infermierët, asistentët dhe recepsioni, deklarimi bëhet përpara ditës së parë të punës, dhe kontrata nënshkruhet përpara fillimit. Hapat janë te udhëzuesi ynë i punësimit të parë.

Lexo edhe: Pagat indikative për sektorin mjekësor dhe estetik

Pagat indikative janë pikënisja që përdor administrata tatimore kur krahason pagat e deklaruara me mesataren e sektorit. Ato nuk janë pagë minimale e detyrueshme për profesionin, por një pagë e deklaruar dukshëm nën to është pyetja e parë që bëhet në kontroll.

Afatet e vitit për një klinikë

Kontrolli dhe gjobat te një klinikë

Klinika kontrollohet nga tri drejtime. Administrata tatimore për faturën, deklarimet dhe pagat. Inspektimi shëndetësor për licencën, ambientin dhe kushtet higjieno-sanitare. Inspektorati i Punës për marrëdhënien e punës.

Njoftimi për kontroll të plotë tatimor jepet 30 ditë përpara dhe për vizitë fiskale 10 ditë përpara, sipas nenit 81 të ligjit nr. 9920/2008. Verifikimet në vend kryhen pa njoftim, sipas nenit 81/1. Kur korrigjimi bëhet brenda 30 ditëve nga njoftimi i kontrollit, gjoba zbatohet në masën 50%, sipas nenit 81.

Tabela mban sanksionet që prekin punën e përditshme të një klinike. Burimi i vetëm i shifrave të gjobave për gjithë sajtin tonë është faqja e gjobave dhe kamatëvonesës.

Mbi këto llogaritet kamatëvonesa, 7.8% në vit që nga 11 prilli 2026. Gjobat për një detyrim të vetëm nuk kalojnë 100% të detyrimit, sipas nenit 111, pika 5, ndërsa kamatëvonesa llogaritet veçmas.

Për sanksionet e inspektimit shëndetësor nuk japim shifra. Nuk i kemi të verifikuara me nen, dhe pa nenin përkatës asnjë shumë nuk hyn te ky tekst.

Kontabiliteti i klinikës në praktikë, tri hapa për sot

Tri hapat që ia vlen t’i bëni sot, secili brenda një ore.

1. Hapni listën e shërbimeve që faturoni dhe ndajini në dy kolona, ato me qëllim shëndetësor dhe ato pa të. Nëse kolona e dytë nuk është bosh, ju keni furnizime të tatueshme dhe ju duhet raporti pro rata.
2. Kontrolloni datën e maturimit të licencës dhe shënojeni 30 ditë më parë në kalendar. Afati i rinovimit është 30 ditë para maturimit dhe koha e shqyrtimit nuk varet nga ju.
3. Shikoni kontratat e mjekëve të jashtëm. Nëse ndonjëri merr mbi 80% të të ardhurave të veta nga klinika juaj, dosja e tij duhet parë përpara se ta shohë administrata.

Pyetje të shpeshta

A përjashtohet nga TVSH çdo shërbim i një klinike të licencuar?

Jo. Përjashtimi i nenit 51 të ligjit nr. 92/2014 kërkon dy kushte bashkë, qëllimin shëndetësor dhe ofruesin e licencuar. Licenca plotëson kushtin e dytë, jo të parin.

Si trajtohet një qendër që bën trajtime dhe estetikë bashkë?

Ajo ka furnizime të përjashtuara dhe të tatueshme brenda të njëjtit NIPT. TVSH-ja e blerjeve zbritet sipas raportit pro rata, dhe ndarja bëhet që në faturë.

Sa është sipërfaqja minimale për një kabinet dentar?

Sipas Urdhrit nr. 640, datë 14.11.2008, ambienti i pritjes jo më pak se 6 m², ambienti i punës jo më pak se 12 m² dhe lartësia e dhomës jo më pak se 2.8 m.

A mund ta zbres të gjithë vlerën e njësisë dentare në vitin e blerjes?

Jo. Ajo është aktiv afatgjatë dhe njihet me amortizim gjatë jetës së saj. Zbritja e plotë në vitin e parë është gabimi më i shpeshtë i vitit të parë të një klinike.

Mjeku që vjen dy ditë në javë, a duhet punësuar?

Varet nga mënyra si kryhet puna, jo nga emri i kontratës. Nëse ai merr mbi 80% të të ardhurave nga një klient i vetëm, rikualifikohet si i punësuar sipas nenit 12 të ligjit nr. 29/2023.

A licencohet farmacia bashkë me klinikën?

Jo. Farmacia dhe agjencia farmaceutike licencohen te nënkategoria II.7.A.1, ndërsa klinika dhe kabineti te II.6.A. Janë dy licenca të ndara, edhe kur ndodhen në të njëjtin ambient.

Kur duhet të regjistrohem në TVSH si klinikë?

Kur qarkullimi vjetor kalon 10,000,000 lekë, me kërkesë brenda 15 ditëve nga kalimi i pragut. Nëse të gjitha furnizimet tuaja janë të përjashtuara, regjistrimi nuk sjell të drejtë zbritjeje.

Baza ligjore

• Ligji nr. 92/2014 “Për tatimin mbi vlerën e shtuar”, i ndryshuar, neni 51 shkronjat b, c, ç dhe dh për përjashtimin, dhe neni 117 për pragun e regjistrimit.
• Ligji nr. 29/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat”, neni 12 për rikualifikimin, neni 24 për normat, neni 69 për regjimin zero deri më 31 dhjetor 2029.
• Ligji nr. 9920/2008 “Për procedurat tatimore”, neni 59/3 për POS-in, neni 81 për njoftimin dhe zbritjen e gjobës, nenet 113 deri 119 për sanksionet.
• Ligji nr. 9723/2007 “Për regjistrimin e biznesit”, i ndryshuar me ligjin nr. 7/2022, për gjobën 60,000 lekë në rast mosdepozitimi të pasqyrave.
• VKM nr. 538, datë 26.5.2009, kategoria II.6 për shërbimet mjekësore dhe stomatologjike, kategoria II.7 për farmacitë.
• Urdhri nr. 640, datë 14.11.2008, i Ministrisë së Shëndetësisë, formularët e vetëdeklarimit, për dokumentet, kushtet e ambientit dhe mandatin 5,000 lekë.

Shënim mbi kufijtë e këtij teksti. Teksti i konsoliduar i nenit 51 që kemi lexuar mban ndryshimet deri në vitin 2017, dhe nuk u gjet ndryshim i mëvonshëm i tij. Autoriteti që merr vendimin përfundimtar për licencën nuk emërtohet këtu si i vetëm, sepse aplikimi kalon përmes QKB-së ndërsa formularët miratohen nga ministria përgjegjëse. Sanksionet e inspektimit shëndetësor nuk jepen me shifër, sepse nuk i kemi të verifikuara me nen.

Lexo edhe: Si punësoj punonjësin e parë, nga kontrata te listëpagesa

Lexo edhe: A është biznesi juaj gati për një kontroll tatimor