Kontratë shërbimi apo kontratë pune nuk vendoset nga titulli i dokumentit. Neni 12 i Kodit të Punës e përcakton marrëdhënien e punës si atë ku puna ofrohet në kuadër të organizimit dhe të urdhrave të një personi tjetër, kundrejt shpërblimit. Kur marrëdhënia nuk është qartësisht e përcaktuar, natyrën e saj të vërtetë e cakton gjykata kompetente mbi bazën e fakteve.
Kjo faqe tregon kriteret që i dallojnë të dyja, sinjalet që tërheqin vëmendjen e kontrollit dhe si shkruhet një kontratë shërbimi që qëndron.
Lexo edhe: Kufijtë e marrëdhënies së punës, udhëzuesi i plotë
Të dyja rregullohen nga ligje të ndryshme. Kontrata e punës nga Kodi i Punës, kontrata e shërbimit nga Kodi Civil. Prej kësaj rrjedh gjithçka tjetër.
| Kriteri | Kontratë pune | Kontratë shërbimi |
|---|---|---|
| Objekti | Vënia në dispozicion e punës | Kryerja e një rezultati të caktuar |
| Varësia | Puna kryhet sipas urdhrave dhe organizimit të punëdhënësit | Ofruesi vendos vetë si e kryen |
| Orari | I caktuar nga punëdhënësi | I lirë, i lidhur me afatin e dorëzimit |
| Vendi | Zakonisht ambienti i punëdhënësit | I zgjedhur nga ofruesi |
| Mjetet | I siguron punëdhënësi | I siguron ofruesi |
| Rreziku ekonomik | E mban punëdhënësi | E mban ofruesi |
| Pagesa | Pagë periodike, me kontribute e tatim në burim | Faturë për shërbimin e kryer |
| Ekskluziviteti | Zakonisht një punëdhënës | Disa klientë |
Asnjë kriter i vetëm nuk e zgjidh çështjen. Vendos tabloja e përgjithshme, dhe kriteri që peshon më shumë është varësia.
Lexo edhe: Elementet e detyrueshme të kontratës së punës
Këto janë elementet që në praktikë e tërheqin më shpejt vëmendjen e një kontrolli.
Kujdes: Rreziku nuk qëndron te fakti që dikush punon me faturë. Ai qëndron te kombinimi. Një ofrues me një klient të vetëm, me orar fiks, në ambientin e klientit dhe me pajisjet e tij, është praktikisht një punonjës, pavarësisht se çfarë shkruan në kontratë.
Kur natyra e vërtetë përcaktohet si marrëdhënie pune, pasojat vijnë njëherësh nga dy anë.
| Ana | Pasoja |
|---|---|
| E drejta e punës | Zbatohen të gjitha detyrimet e Kodit, nga kontrata dhe orari te pushimet dhe afatet e njoftimit |
| Sanksionet e Kodit | Shkeljet e neneve përkatëse dënohen sipas nenit 202 |
| Kontributet | Lindin detyrimet për periudhën e kaluar, sipas legjislacionit tatimor |
| Pretendimet e personit | Pushimet e pamarra, shtesat dhe, sipas rastit, shpërblimi i vjetërsisë |
| Parashkrimi | Tre vjet nga lindja e së drejtës, sipas nenit 203 |
Afati tre vjeçar është pjesa që nënvlerësohet më shpesh. Një bashkëpunim i mbyllur sot mund të kundërshtohet edhe tre vjet më vonë.
Lexo edhe: I vetëpunësuari dhe riklasifikimi i marrëdhënies
Ka raste ku ajo është forma e saktë dhe nuk paraqet asnjë rrezik.
Elementi i përbashkët është i njëjtë në të katërt. Ofruesi vendos vetë si e kryen punën dhe mban vetë rrezikun e rezultatit. Një rast më vete është administratori i shoqërisë, i cili nuk hyn as te njëra formë as te tjetra pa u analizuar veçmas.
Këto klauzola janë përgatitur nga AlProfit Consult. Ato nuk e ndryshojnë natyrën e marrëdhënies, por e pasqyrojnë saktë atë kur marrëdhënia është vërtet shërbim.
OBJEKTI
Ofruesi merr përsipër të kryejë përshkruani rezultatin konkret, jo veprimtarinë e përgjithshme, brenda afatit dhe sipas specifikimeve teknike bashkëlidhur.
PAVARËSIA NË KRYERJE
Ofruesi e organizon vetë mënyrën, kohën dhe vendin e kryerjes së shërbimit. Ai nuk i nënshtrohet orarit, urdhrave të përditshëm ose organizimit të brendshëm të porositësit.
MJETET
Ofruesi përdor mjetet, pajisjet dhe programet e veta. Kur për arsye teknike përdoren mjete të porositësit, kjo shënohet shprehimisht dhe kufizohet vetëm te ato.
AFATET DHE DORËZIMI
Shërbimi dorëzohet brenda datës dhe pranohet me procesverbal ose me konfirmim me shkrim. Pagesa kryhet mbi bazën e dorëzimit, jo mbi bazën e kohës së kaluar.
PAGESA
Çmimi është shuma me shifra dhe me fjalë, i faturuar sipas legjislacionit tatimor në fuqi. Ai nuk përmban elemente page, shtesa ose përfitime të tjera të Kodit të Punës.
MOSEKSKLUZIVITETI
Ofruesi ka të drejtë të kryejë shërbime edhe për persona të tjerë gjatë vlefshmërisë së kësaj kontrate.
PËRGJEGJËSIA
Ofruesi përgjigjet për cilësinë dhe konformitetin e rezultatit të dorëzuar dhe mban vetë rrezikun e mospërmbushjes.
NATYRA E MARRËDHËNIES
Kjo kontratë nuk krijon marrëdhënie pune midis palëve dhe nuk rregullohet nga Kodi i Punës.
Klauzola e fundit është e nevojshme, por jo e mjaftueshme. Nëse faktet tregojnë varësi, ajo nuk e mbron marrëdhënien.
Lexo edhe: Modele dhe formularë të gatshëm për punësimin
Dy format kanë kosto dhe detyrime të ndryshme deklarimi.
Te kontrata e punës, punëdhënësi mban tatimin mbi të ardhurat dhe kontributet, lëshon fletëpagesë dhe deklaron listëpagesën çdo muaj. Te kontrata e shërbimit, ofruesi lëshon faturë dhe përgjigjet vetë për detyrimet e tij tatimore, sipas regjimit ku bën pjesë.
Zgjedhja nuk bëhet mbi bazën e kostos. Ajo bëhet mbi bazën e formës reale të bashkëpunimit, sepse forma e gabuar kthehet me detyrime prapa në kohë.
Lexo edhe: Regjimi dhe normat e të vetëpunësuarit
Varësia. Te kontrata e punës puna ofrohet në kuadër të organizimit dhe të urdhrave të punëdhënësit, sipas nenit 12. Te kontrata e shërbimit ofruesi vendos vetë si e kryen punën.
Kur marrëdhënia nuk është qartësisht e përcaktuar, gjykata kompetente e cakton natyrën e saj të vërtetë mbi bazën e fakteve, sipas nenit 12.
Jo. Ajo është e dobishme, por nëse faktet tregojnë varësi, orar dhe mjete të porositësit, klauzola nuk e mbron marrëdhënien.
Mundet, por ekskluziviteti afatgjatë është një nga sinjalet më të forta të një marrëdhënieje pune, veçanërisht i kombinuar me orar dhe mjete të porositësit.
Zbatohen detyrimet e Kodit të Punës, lindin kontributet për periudhën e kaluar dhe personi mund të kërkojë pushimet, shtesat dhe, sipas rastit, shpërblimin e vjetërsisë.
Brenda tre vjetëve nga lindja e së drejtës, sipas nenit 203 të Kodit të Punës.
Jo domosdoshmërisht. Puna nga distanca mund të jetë edhe marrëdhënie pune, sipas nenit 15 për punën në shtëpi dhe telepunën. Vendos varësia, jo vendi.
Kjo nuk është pyetja e duhur. Forma zgjidhet sipas natyrës reale të bashkëpunimit, sepse forma e gabuar kthehet me detyrime prapa në kohë dhe me sanksione.
