Periudha e provës është koha e parë e punës gjatë së cilës secila palë mund ta zgjidhë kontratën me një njoftim prej vetëm 5 ditësh. Kodi i Punës e cakton atë si tre muajt e parë, dhe ajo mund të shkurtohet ose të hiqet me marrëveshje me shkrim. Gjatë provës nuk zbatohet procedura e largimit me takim paraprak, sepse ajo nis vetëm pas mbarimit të provës.
Kjo faqe tregon sa zgjat prova sipas llojit të kontratës, kur ajo nuk mund të vendoset fare dhe çfarë mbetet e detyrueshme edhe gjatë saj.
Lexo edhe: Kontrata e punës, udhëzuesi i plotë
Neni 142 e cakton qartë. Konsiderohet kohë prove tre muajt e parë të punës. Ky është rregulli për kontratën me kohë të pacaktuar dhe zbatohet edhe kur palët nuk shkruajnë asgjë.
| Lloji i kontratës | Kohëzgjatja e provës | Neni |
|---|---|---|
| Kohë e pacaktuar | Tre muajt e parë, edhe pa u shkruar | 142 |
| Afat i caktuar | Deri tre muaj, vetëm nëse shkruhet | 150 |
Neni 150 kërkon që palët ta parashikojnë me shkrim periudhën e provës dhe ajo të mos kalojë tre muaj. Kjo është ndryshimi kryesor midis dy llojeve. Te kontrata e pacaktuar prova vjen nga ligji, te kontrata me afat vjen vetëm nga kontrata.
Neni 142, pika 2, lejon që koha e provës të reduktohet ose të hiqet me marrëveshje me shkrim ose me kontratë kolektive. Nuk mund të zgjatet përtej tre muajve.
Lexo edhe: Dymbëdhjetë elementet që duhet të përmbajë çdo kontratë
Ka një rast të vetëm, por ai haset shpesh. Prova nuk vendoset kur midis të njëjtave palë ka qenë lidhur më parë një kontratë pune që kishte si objekt kryerjen e së njëjtës punë.
Një punonjës punoi gjashtë muaj me kontratë sezonale në pozicionin e kamerierit. Vitin tjetër u rikthye në të njëjtin pozicion me kontratë të re. Periudha e provës nuk mund të vendoset, sepse objekti i punës është i njëjti. Nëse punëdhënësi e largon brenda tre muajve duke u mbështetur te prova, largimi mbetet i kontestueshëm.
I njëjti rregull vlen kur punonjësi kalon nga një kontratë me afat në një kontratë të pacaktuar për të njëjtën punë, ose kur rikthehet pas një ndërprerjeje të shkurtër.
Neni 142, pika 3, e thotë hapur. Gjatë kohës së marrjes në provë, secila nga palët mund të zgjidhë kontratën duke i njoftuar vendimin palës tjetër të paktën 5 ditë përpara.
Afati vlen njësoj për punëdhënësin dhe për punëmarrësin. Nuk ka afat më të gjatë për njërën palë dhe më të shkurtër për tjetrën.
Ligji nuk e thotë shprehimisht, por barra e provës bie mbi atë që pretendon se ka njoftuar. Një njoftim me gojë nuk provohet, prandaj në praktikë ai jepet gjithmonë me shkrim dhe me nënshkrim marrjeje.
Kodi nuk parashikon pezullim të kohës së provës gjatë paaftësisë së përkohshme. Nëse punonjësi mungon dy javë me raport, prova mbaron gjithsesi në ditën e nëntëdhjetë. Kur punëdhënësi do ta vlerësojë atë realisht, mundësia e vetme është shkurtimi i vendimit, jo zgjatja e provës.
Lexo edhe: Afatet e njoftimit pas mbarimit të provës
Kjo është arsyeja pse periudha e provës ka vlerë reale për punëdhënësin, dhe pse mungesa e saj kushton.
Neni 144 e nis procedurën me fjalët pas kohës së marrjes në provë. Pra takimi paraprak me njoftim 72 orë përpara, parashtrimi i arsyeve dhe vendimi me shkrim brenda 48 orëve deri një javë nuk zbatohen gjatë provës.
Po ashtu, neni 143 i cakton afatet e graduara të njoftimit vetëm pas kohës së marrjes në provë. Prandaj gjatë provës afati mbetet 5 ditë, pavarësisht se sa ka zgjatur marrëdhënia deri atëherë.
Kujdes: Mospërmendja e provës në kontratë nuk e heq atë te kontrata me kohë të pacaktuar, sepse aty vjen nga ligji. Te kontrata me afat të caktuar e heq plotësisht. Në atë rast largimi brenda tre muajve ndjek procedurën e plotë të nenit 144, dhe mosrespektimi i saj kushton dy muaj pagë.
Prova lehtëson zgjidhjen e kontratës. Ajo nuk pezullon asnjë detyrim tjetër.
Largimi gjatë provës nuk mund të mbështetet në një shkak të ndaluar. Neni 146 e konsideron zgjidhjen pa shkaqe të arsyeshme kur ajo bëhet për motive diskriminuese, për anëtarësim në sindikatë ose sepse punonjësi ka përmbushur një detyrim ligjor.
Lexo edhe: Kontributet dhe tavani i pagës nga janari 2026
Nuk kërkohet asnjë veprim. Marrëdhënia vazhdon vetvetiu dhe kontrata hyn në regjimin e zakonshëm.
Te kontrata me afat të caktuar, neni 150 shton një sqarim. Nëse kontrata nuk zgjidhet gjatë provës, ajo kohë përfshihet në kohëzgjatjen e kontratës. Pra prova nuk e zgjat afatin e rënë dakord.
Nga dita e nëntëdhjetë e parë ndryshojnë dy gjëra. Afati i njoftimit bëhet dy javë deri tre muaj sipas viteve të punës, dhe largimi kërkon takimin paraprak të nenit 144.
Tre muajt e parë të punës, sipas nenit 142. Ajo mund të shkurtohet ose të hiqet me marrëveshje me shkrim, por nuk mund të zgjatet përtej tre muajve.
Te kontrata me kohë të pacaktuar ajo vjen nga ligji edhe pa u shkruar. Te kontrata me afat të caktuar duhet parashikuar me shkrim, përndryshe nuk ekziston.
Pesë ditë, i njëjtë për punëdhënësin dhe për punëmarrësin, sipas nenit 142, pika 3.
Po. Procedura e nenit 144 nis vetëm pas kohës së marrjes në provë. Megjithatë njoftimi pesë ditor mbetet i detyrueshëm.
Jo, kur kontrata e mëparshme kishte si objekt kryerjen e së njëjtës punë.
Kodi nuk parashikon pezullim. Prova mbaron në afatin e vet, pavarësisht mungesave.
Po, që nga dita e parë e punës dhe mbi pagën reale. Prova nuk ndryshon asnjë detyrim deklarimi ose pagese.
Jo. Shpërblimi i vjetërsisë kërkon që marrëdhënia të ketë zgjatur jo më pak se tre vjet, sipas nenit 145.
Lexo edhe: Llojet e kontratave dhe kur afati kthehet në të pacaktuar
