Mbajtjet nga paga janë të kufizuara me ligj. Pa pëlqimin e punonjësit, punëdhënësi mban vetëm tatimin mbi të ardhurat dhe kontributet e sigurimeve shoqërore e shëndetësore. Kuotizacionet sindikale kërkojnë autorizim me shkrim, të revokueshëm në çdo kohë. Gjobat ndalohen, me përjashtim të atyre të parashikuara në kontratë kolektive, dhe asnjë mbajtje nuk mund të prekë pagën e paprekshme.
Kjo faqe tregon çfarë lejohet të mbahet, çfarë ndalohet, si trajtohet dëmi i shkaktuar nga punonjësi dhe çfarë duhet të dokumentohet.
Lexo edhe: Paga dhe kontributet, udhëzuesi i plotë
Neni 117 i Kodit të Punës e ndan çështjen në dy pika të shkurtra dhe të prera.
| Mbajtja | Kushti | Neni |
|---|---|---|
| Tatimi mbi të ardhurat nga paga | Detyrim ligjor, pa pëlqim | 117, pika 1 |
| Kontributet shoqërore dhe shëndetësore | Detyrim ligjor, pa pëlqim | 117, pika 1 |
| Mbajtje të parashikuara në kontratë | Kur burojnë nga ligji, akti nënligjor ose kontrata | 117, pika 1 |
| Kuotizacioni sindikal | Vetëm me autorizim me shkrim, i revokueshëm | 117, pika 2 |
| Paradhënia e dhënë më parë | Zbritet në ditën e pagesës | 116, pika 3 |
Jashtë kësaj liste, çdo mbajtje kërkon ose bazë të veçantë ligjore, ose vendim gjykate, ose pëlqim të shprehur me shkrim nga punonjësi.
Lexo edhe: Tatimi mbi pagën dhe fashat në fuqi
Kodi i quan të pavlefshme disa praktika që në terren janë ende të zakonshme.
Kujdes: Vonesa, telefonata private ose dëmtimi i një pajisjeje nuk janë baza për të mbajtur para nga paga. Këto trajtohen me masa disiplinore sipas rregullores së brendshme, jo me zbritje nga listëpagesa. Zbritja pa bazë kthehet e plotë dhe në një kontroll shihet si mbajtje e paligjshme.
Lexo edhe: Rregullorja e brendshme dhe masat disiplinore
Ky është rasti ku gabohet më shpesh, sepse ekziston vërtet një përgjegjësi, por ajo nuk realizohet me zbritje nga paga.
Neni 27 e njeh përgjegjësinë e punonjësit për dëmin e shkaktuar me dashje ose nga pakujdesia. Në të njëjtin nen ka edhe kufij të qartë. Dëmi që lidhet në mënyrë të qenësishme me kryerjen e punës përballohet nga punëdhënësi. Gjykata mund ta shkarkojë punonjësin plotësisht ose pjesërisht kur ka vepruar me pakujdesi të lehtë, kur edhe punëdhënësi ka bërë gabim në organizimin dhe kontrollin e punës, ose kur çdëmtimi i plotë nuk përballohet nga të ardhurat e tij.
Neni 122, pika 2, lejon që punëdhënësi ta kompensojë pagën me një kredi ndaj punonjësit, por vetëm nëse nuk preket paga e paprekshme. Përjashtim bëjnë detyrimet që rrjedhin nga një dëm i shkaktuar qëllimisht, të cilat kompensohen pa kufizim.
Në praktikë kjo do të thotë se një dëm i debatueshëm nuk zbritet njëanshëm nga paga e muajit. Ai ose pranohet me shkrim nga punonjësi, ose kërkohet në rrugë gjyqësore.
Neni 123 vendos një kufi mbi të gjitha mbajtjet. Paga konsiderohet e paprekshme në masën që është e nevojshme për jetesën e punonjësit dhe të familjes së tij.
Kufirin e cakton gjykata rast pas rasti, duke marrë parasysh shpenzimet për ushqim, qira dhe veshje, si dhe detyrimet fiskale dhe kontributet. Kur gjykata nuk arrin t’i vlerësojë të gjitha elementet, paga e paprekshme është e barabartë me pagën minimale në shkallë vendi.
Neni 118, pika 1/1, kërkon që punëdhënësi t’i vërë punonjësit në dispozicion, para ose menjëherë pas pagesës, evidencën me të gjitha elementet e pagës, shtesat e përfituara dhe ndalimet e mbajtura.
Neni 119 e plotëson. Për çdo pagë jepet përllogaritja me shumën, bazat e llogaritjes kur ato janë të ndryshueshme, dhe të gjitha zbritjet prej saj. Kur paga nuk është llogaritur në kohë, punonjësi ka të drejtë të kërkojë informacionin dhe, sipas rastit, konsultimin e dokumentacionit përkatës.
Paga jepet vetëm nëpërmjet sistemit bankar, sipas nenit 118, pika 1. Kjo do të thotë se çdo mbajtje lë gjurmë të dyfishtë, në fletëpagesë dhe në transfertë. Raportin midis pagës bruto, mbajtjeve dhe shumës neto e shihni shpejt te kalkulatori i pagës.
Lexo edhe: Fletëpagesa, përmbajtja dhe afatet e pagesës
Neni 116 kërkon pagesë çdo dy javë kur paga llogaritet me orë, ditë ose javë, dhe në fund të çdo muaji kur llogaritet me muaj, përveç kur është rënë dakord ndryshe me shkrim.
Neni 120 cakton pasojën. Për pagesën me vonesë, interesi vjetor është jo më pak se 10 për qind e shumës së papaguar dhe në çdo rast jo më pak se 150 për qind e inflacionit gjatë periudhës së vonesës.
Ky model është përgatitur nga AlProfit Consult për rastet ku ligji kërkon pëlqim me shkrim, si kuotizacioni sindikal ose një shumë e pranuar vullnetarisht nga punonjësi.
AUTORIZIM PËR MBAJTJE NGA PAGA
Unë, i nënshkruari, emri dhe mbiemri, me detyrë pozicioni i punës, pranë subjektit emri i shoqërisë, NUIS,
autorizoj punëdhënësin të mbajë nga paga ime mujore shumën prej shuma me shifra dhe me fjalë LEK, për qëllimin përshkruani qëllimin, duke filluar nga muaji muaji dhe viti dhe deri në muajin muaji dhe viti.
Deklaroj se jam njohur me faktin se ky autorizim jepet vullnetarisht, se mund ta revokoj në çdo kohë me njoftim me shkrim drejtuar punëdhënësit, dhe se revokimi ka efekt për listëpagesën e muajit pasardhës.
Deklaroj gjithashtu se kjo mbajtje nuk zëvendëson dhe nuk përfshin tatimin mbi të ardhurat dhe kontributet e detyrueshme.
Vendi dhe data
Nënshkrimi i punëmarrësit
Nënshkrimi i punëdhënësit
Autorizimi ruhet në dosjen e punonjësit dhe shuma pasqyrohet veçmas në fletëpagesë.
Lexo edhe: Modele dhe formularë të gatshëm për punësimin
Neni 202, pika 2, i Kodit përfshin edhe nenet 116 dhe 119. Pra pagesa jo e rregullt e pagës dhe mungesa e përllogaritjes së dhënë punonjësit dënohen me gjobë deri në 30 fishin e pagës minimale mujore, pra deri në 1,500,000 LEK me pagën minimale 50,000 LEK.
Për nenet 117, 122 dhe 123 neni 202 nuk parashikon gjobë të drejtpërdrejtë. Pasoja atje është civile. Shuma e mbajtur pa bazë kthehet e plotë, klauzola përkatëse është e pavlefshme që në fillim, dhe afati i kërkimit është tre vjet sipas nenit 203.
Lexo edhe: Gjobat e Inspektoratit dhe si ankimohen
Çdo mbajtje ndikon edhe deklarimin, sepse baza e kontributeve mbetet paga bruto dhe jo shuma neto e paguar. Kjo duhet të pasqyrohet saktë në deklarimin mujor të punonjësve dhe pagave.
Vetëm tatimin mbi të ardhurat dhe kontributet e sigurimeve shoqërore e shëndetësore, si dhe mbajtjet e parashikuara shprehimisht me ligj, akt nënligjor ose kontratë, sipas nenit 117, pika 1.
Jo. Neni 122, pika 3, i ndalon gjobat nga punëdhënësi, me përjashtim të atyre të parashikuara në kontratë kolektive. Vonesat trajtohen me masa disiplinore.
Jo drejtpërdrejt. Përgjegjësia ekziston sipas nenit 27, por kompensimi me pagën lejohet vetëm brenda kufijve të nenit 122 dhe pa prekur pagën e paprekshme. Ose pranohet me shkrim, ose kërkohet në gjykatë.
Pjesa e pagës e nevojshme për jetesën e punonjësit dhe të familjes së tij. Kufirin e cakton gjykata dhe, kur nuk arrin ta vlerësojë, ai barazohet me pagën minimale në shkallë vendi.
Po. Nenet 118, pika 1/1, dhe 119 kërkojnë që punonjësi të marrë evidencë me të gjitha elementet e pagës, shtesat dhe ndalimet e mbajtura.
Po. Neni 116, pika 3, e lejon zbritjen e paradhënieve në ditën e pagesës, gjithnjë brenda kufirit të pagës së paprekshme.
Interesi vjetor është jo më pak se 10 për qind e shumës së papaguar dhe në çdo rast jo më pak se 150 për qind e inflacionit të periudhës, sipas nenit 120.
Brenda tre vjetëve nga dita kur lind e drejta, sipas nenit 203 të Kodit të Punës.
