Sinjalizimi është e drejta e punonjësit për të denoncuar shkelje për të cilat ka dijeni, dhe njëkohësisht një detyrim organizativ për punëdhënësin. Kodi i Punës e njeh këtë të drejtë te neni 26, pika 5, dhe e mbron sinjalizuesin te neni 32, pika 6. Ligji i posaçëm për sinjalizimin, nr. 96/2025, i kërkon subjekteve private me mbi 50 punonjës të ngrenë një njësi përgjegjëse dhe ndalon çdo veprim hakmarrës.
Kjo faqe tregon çfarë mbulon sinjalizimi, kush detyrohet të ngrejë njësinë, si mbrohet sinjalizuesi dhe çfarë duhet të ketë një procedurë e brendshme.
Lexo edhe: Konfliktet dhe mbrojtja në punë, udhëzuesi i plotë
Kodi e prek këtë temë në dy nene të ndryshme, dhe të dyja janë të drejtpërdrejta.
| Rregulli | Përmbajtja | Neni |
|---|---|---|
| E drejta për të denoncuar | Punëmarrësi mund të denoncojë në organet kompetente veprat penale dhe shkeljet e legjislacionit të punës ose të kontratës për të cilat ka dijeni | 26, pika 5 |
| Detyrimi për të sinjalizuar | Kush identifikon ose merr informacion për cenim të të drejtave sipas nenit 32 duhet të sinjalizojë menjëherë punëdhënësin ose strukturat përkatëse | 32, pika 4 |
| Ndalimi i hakmarrjes | Sinjalizuesi ose ai që ankohet nuk penalizohet, nuk largohet nga puna dhe nuk diskriminohet për këtë arsye | 32, pika 6 |
Neni 26, pika 5, është një e drejtë e punëmarrësit dhe qëndron pikërisht në kreun e detyrimeve të tij. Kjo do të thotë se denoncimi i një shkeljeje nuk mund të trajtohet si shkelje e besnikërisë ndaj punëdhënësit.
Përveç Kodit, ekziston një ligj i veçantë. Ligji nr. 96/2025, datë 18.12.2025, i cili shfuqizoi ligjin nr. 60/2016 për sinjalizimin dhe mbrojtjen e sinjalizuesve.
Prej tij rrjedhin dy detyrime që prekin drejtpërdrejt bizneset e mesme dhe të mëdha.
Kujdes: Procedurat konkrete, afatet e trajtimit të sinjalizimit dhe sanksionet e ligjit nr. 96/2025 verifikohen te teksti i tij i botuar, sepse ai është i ri dhe aktet nënligjore në zbatim të tij mund të jenë ende në përditësim. Kjo faqe jep kuadrin, jo afatet e detajuara.
Pragu është numri i punonjësve, jo xhiroja dhe as sektori.
| Subjekti | Detyrimi |
|---|---|
| Subjekt privat me mbi 50 punonjës | Ngre njësinë përgjegjëse për sinjalizimin |
| Subjekt privat me 50 punonjës ose më pak | Nuk ka detyrimin e njësisë, por mbeten të zbatueshme nenet 26 dhe 32 të Kodit |
Edhe pa njësi formale, çdo punëdhënës mbetet i detyruar të pranojë sinjalizimet për cenimet e nenit 32 dhe të mos hakmerret ndaj personit që i bën ato.
Lexo edhe: Diskriminimi dhe ngacmimi në punë
Mbrojtja vjen nga dy anë njëkohësisht dhe përforcohet nga barra e provës.
Kombinimi i tyre e bën largimin e një sinjalizuesi një nga vendimet më të rrezikshme që mund të marrë një punëdhënës, sepse ai duhet të provojë vetë se shkaku ishte tjetër.
Lexo edhe: Procedura e largimit dhe barra e provës
Ky është minimumi funksional që ndërtojmë për klientët tanë, i mbështetur te logjika e neneve 26 dhe 32 dhe te kërkesa e ligjit për një njësi përgjegjëse.
1. Kanali i pranimit. Një adresë e dedikuar, një kuti fizike ose një formular, i njohur për të gjithë punonjësit.
2. Personi ose njësia përgjegjëse, me emër dhe zëvendësues, e ndarë nga vija e drejtpërdrejtë e raportimit.
3. Konfirmimi i marrjes së sinjalizimit, me datë dhe numër protokolli.
4. Ruajtja e identitetit të sinjalizuesit dhe akses i kufizuar vetëm te personat e nevojshëm.
5. Afati i brendshëm i shqyrtimit dhe informimi i sinjalizuesit për ecurinë.
6. Regjistri i sinjalizimeve, me datat, veprimet e kryera dhe rezultatin.
7. Ndalimi i shprehur i veprimeve hakmarrëse, i afishuar bashkë me dispozitat e nenit 32.
Trajtimi i të dhënave në këtë procedurë hyn nën ligjin për mbrojtjen e të dhënave personale, prandaj mblidhen vetëm të dhënat e nevojshme dhe ruhen për aq kohë sa nevojiten.
Lexo edhe: Rregullorja e brendshme dhe procedurat e detyrueshme
Ky dallim e mban procedurën të përdorshme dhe e mbron atë nga keqpërdorimi.
| Elementi | Sinjalizim | Ankesë individuale |
|---|---|---|
| Objekti | Shkelje ligjore ose rrezik për interesin e përgjithshëm | E drejta personale e vetë punonjësit |
| Kush e bën | Kushdo që ka dijeni | Personi i prekur |
| Rruga | Njësia përgjegjëse ose organet kompetente | Punëdhënësi, inspektorati ose gjykata |
| Rezultati | Ndalimi i shkeljes dhe masat korrigjuese | Rivendosja e së drejtës së cenuar |
Të dyja mbrohen nga hakmarrja, por ndjekin logjika të ndryshme dhe nuk duhet të përzihen në të njëjtin kanal.
Denoncimi i një shkeljeje për të cilën personi ka dijeni. Kodi i Punës e njeh si të drejtë të punëmarrësit te neni 26, pika 5.
Subjektet private me mbi 50 punonjës, sipas ligjit nr. 96/2025 për sinjalizimin.
Po. Neni 32, pika 6, ndalon penalizimin, largimin nga puna dhe diskriminimin e tij, ndërsa ligji i posaçëm ndalon veprimet hakmarrëse.
Punëdhënësi. Kjo është logjika e njëjtë me atë të nenit 9, pika 10, dhe të nenit 105/a, pika 2, të Kodit.
Po. Trajtimi i të dhënave kufizohet te personat e nevojshëm dhe ndjek ligjin për mbrojtjen e të dhënave personale.
Detyrimi i njësisë jo, por nenet 26 dhe 32 të Kodit zbatohen për çdo punëdhënës, pavarësisht numrit të punonjësve.
Po. Neni 26, pika 5, i njeh punëmarrësit të drejtën të denoncojë drejtpërdrejt në organet kompetente.
Te teksti i botuar i ligjit nr. 96/2025 dhe te aktet nënligjore në zbatim të tij, sepse ai është i ri dhe zbatimi po konsolidohet.
