Pushimi kolektiv nga puna nis kur brenda 90 ditëve largohen të paktën 10 punëmarrës në ndërmarrjet deri në 100 punonjës, 15 në ato me 100 deri 200 punonjës dhe 20 në ato me mbi 200 punonjës, për arsye që nuk lidhen me punëmarrësin. Në këtë rast procedura e zakonshme e largimit zëvendësohet me njoftim, konsultime jo më pak se 30 ditë dhe njoftim të ministrisë përgjegjëse për punën.
Kjo faqe tregon kur lind detyrimi, çfarë përmban njoftimi, si zhvillohen konsultimet, cilat janë afatet dhe sa kushton mosrespektimi i procedurës.
Lexo edhe: Përfundimi i marrëdhënies së punës, udhëzuesi i plotë
Neni 148, pika 1, kërkon që të plotësohen tri elemente njëkohësisht. Largimet të vijnë nga punëdhënësi, arsyeja të mos lidhet me punëmarrësin, dhe numri të kapë pragun brenda 90 ditëve.
| Madhësia e ndërmarrjes | Pragu brenda 90 ditëve |
|---|---|
| Deri në 100 punonjës | Të paktën 10 punëmarrës |
| Mbi 100 deri në 200 punonjës | Të paktën 15 punëmarrës |
| Mbi 200 punonjës | Të paktën 20 punëmarrës |
Pushimi kolektiv nuk kërkon që largimet të ndodhin njëherësh. Periudha prej 90 ditësh është ajo që kalon pa u vënë re. Mjafton që largimet të bien brenda së njëjtës dritare kohore dhe pragu të kapet.
Kujdes: Arsyeja duhet të mos lidhet me punëmarrësin. Riorganizimi, mbyllja e një njësie ose rënia e volumit të punës hyjnë këtu. Largimet për sjellje ose për aftësi nuk numërohen në këtë prag, sepse ato lidhen drejtpërdrejt me personin.
Lexo edhe: Procedura e largimit për rastet individuale
Neni 148, pika 2, cakton kujt i drejtohet njoftimi dhe çfarë duhet të përmbajë ai.
Njoftimi i drejtohet me shkrim organizatës sindikale të njohur si përfaqësuese e punëmarrësve. Kur ajo nuk ekziston, punëdhënësi i njofton vetë punëmarrësit nëpërmjet afishimit në mënyrë të dukshme në vendin e punës. Një kopje e njoftimit i dorëzohet ministrisë përgjegjëse për punën.
Këto janë elemente minimale. Njoftimi që nuk i përmban të katërta nuk e nis afatin e konsultimeve.
Neni 148, pika 3, e bën konsultimin një fazë të detyrueshme, jo një formalitet.
Punëdhënësi zhvillon këshillime me organizatën sindikale përfaqësuese, me qëllim arritjen e një marrëveshjeje. Në mungesë të saj, ai u jep punëmarrësve mundësinë të marrin pjesë në këshillime.
Objekti i këshillimeve është i përcaktuar. Masat për të shmangur ose pakësuar pushimet dhe masat për të zbutur pasojat e tyre. Periudha është jo më pak se 30 ditë nga data e njoftimit, përveç kur vetë punëdhënësi pranon një kohëzgjatje më të gjatë.
Pas përfundimit të këshillimeve, punëdhënësi njofton me shkrim ministrinë përgjegjëse për punën dhe i dërgon një kopje palës së interesuar. Kur palët nuk kanë rënë dakord, ministria i ndihmon të arrijnë marrëveshje brenda 30 ditëve nga ky njoftim.
Neni 148, pika 4, e mbyll me një fjali që largon çdo keqkuptim. Ministria përgjegjëse për punën nuk mund t’i ndalojë pushimet kolektive. Roli i saj është ndihmës, jo autorizues.
Kjo është pjesa ku bizneset gabojnë më shpesh, sepse afati i njoftimit individual nuk fillon aty ku mendohet.
| Faza | Afati | Neni |
|---|---|---|
| Njoftimi i sindikatës ose afishimi, kopje ministrisë | Në fillim të procesit | 148, pika 2 |
| Këshillimet | Jo më pak se 30 ditë nga njoftimi | 148, pika 3 |
| Njoftimi i ministrisë për përfundimin e këshillimeve | Pas mbylljes së këshillimeve | 148, pika 4 |
| Ndërhyrja ndihmëse e ministrisë, kur nuk ka marrëveshje | Brenda 30 ditëve | 148, pika 4 |
| Njoftimi individual i punëmarrësve | Pas mbylljes së fazave të mësipërme | 148, pika 5 |
| Afati i njoftimit sipas vjetërsisë | 2 javë deri 3 muaj | 143, pika 1 |
Pra afati individual i njoftimit nis vetëm pasi mbyllet faza kolektive. Kur nuk ka marrëveshje dhe ndërhyn ministria, ai nis pas periudhës 30 ditore të pikës 4.
Lexo edhe: Afatet e njoftimit sipas viteve të punës
Neni 144, pika 6, e përjashton shprehimisht procedurën e takimit 72 orësh për rastet e pushimit kolektiv. Kjo nuk do të thotë se punëmarrësi mbetet pa asgjë me shkrim.
Arsyet me shkrim gjithsesi i jepen punëmarrësit, sipas afateve të përcaktuara në pikën 5 të nenit 148. Ndryshon rruga, jo detyrimi për t’i shpjeguar arsyet.
Neni 148, pika 6, është ndër sanksionet më të rënda të gjithë Kodit për një procedurë të vetme.
| Zëri | Masa | Neni |
|---|---|---|
| Mosrespektimi i procedurës kolektive | Dëmshpërblim deri në gjashtë muaj pagë | 148, pika 6 |
| Paga e afatit të njoftimit | Sipas viteve të punës | 143, pika 1 |
| Shpërblimi i vjetërsisë | 15 ditë pagë për çdo vit të plotë | 145, pika 2 |
| Pushimet e pamarra | Pagesa e ditëve të mbetura | 94, pika 5 |
Dëmshpërblimi prej gjashtë muajsh i shtohet pagës së afatit të njoftimit ose dëmshpërblimit për mosrespektimin e atij afati. Ai llogaritet për secilin punëmarrës, prandaj në një pushim me 15 persona shuma shumëfishohet menjëherë.
Lexo edhe: Shpërblimi i vjetërsisë dhe llogaria e fundit
Neni 148, pika 7, vendos një detyrim që vazhdon edhe pas largimit. Punëdhënësi duhet t’u japë përparësi në rimarrjen në punë punëmarrësve të pushuar për arsye që nuk lidhen me ta, nëse punëson persona me kualifikim të krahasueshëm.
Në praktikë kjo do të thotë se lista e të pushuarve duhet të ruhet dhe të konsultohet përpara çdo punësimi të ri në të njëjtat pozicione. Kjo është pjesa që harrohet gjashtë muaj më vonë, kur biznesi rimerr veten.
Ky model është përgatitur nga AlProfit Consult mbi bazën e nenit 148, pika 2. Ai mbulon njoftimin fillestar, që i dërgohet edhe ministrisë përgjegjëse për punën.
NJOFTIM PËR PUSHIM KOLEKTIV NGA PUNA
Nga: emri i shoqërisë, NUIS, adresa
Drejtuar: organizatës sindikale përfaqësuese, ose afishuar në vendin e punës
Kopje: ministrisë përgjegjëse për punën
Data e njoftimit
1. Arsyet e pushimit nga puna
Përshkruani arsyet ekonomike, teknologjike ose organizative që nuk lidhen me punëmarrësit.
2. Numri i punëmarrësve që do të pushohen
Numri dhe pozicionet e prekura.
3. Numri i punëmarrësve të punësuar normalisht
Numri total i punonjësve të subjektit.
4. Koha e parashikuar e kryerjes së pushimeve
Periudha nga data deri te data.
Në zbatim të nenit 148, pika 3, të Kodit të Punës, ju ftojmë në këshillime me qëllim shmangien ose pakësimin e pushimeve dhe zbutjen e pasojave të tyre. Këshillimet do të zhvillohen për një periudhë jo më pak se 30 ditë, duke filluar nga data e këtij njoftimi.
Nënshkrimi i përfaqësuesit ligjor
Data dhe vula
Lexo edhe: Modele dhe formularë të gatshëm për punësimin
Numri i punonjësve në çdo moment del nga listëpagesa, prandaj pragu i nenit 148 kontrollohet më së miri aty ku mbahet evidenca mujore e pagave dhe e deklarimeve.
Të paktën 10 punëmarrës brenda 90 ditëve për ndërmarrjet deri në 100 punonjës, 15 për ato me 100 deri 200 punonjës dhe 20 për ato me mbi 200 punonjës.
Jo. Neni 148 kërkon arsye që nuk lidhen me punëmarrësin, si riorganizimi ose rënia e volumit të punës.
Organizata sindikale përfaqësuese, ose, në mungesë të saj, vetë punëmarrësit me afishim të dukshëm. Një kopje i dorëzohet ministrisë përgjegjëse për punën.
Jo më pak se 30 ditë nga data e njoftimit, përveç kur punëdhënësi pranon një kohëzgjatje më të madhe.
Jo. Neni 148, pika 4, e thotë shprehimisht. Ministria ndihmon në arritjen e marrëveshjes, por nuk i ndalon pushimet.
Pas përfundimit të fazës kolektive, dhe kur ndërhyn ministria, pas periudhës 30 ditore të pikës 4. Pastaj zbatohen afatet e nenit 143.
Dëmshpërblim deri në gjashtë muaj pagë për secilin punëmarrës, që i shtohet pagës së afatit të njoftimit.
Po. Punëdhënësi u jep përparësi të pushuarve kur punëson persona me kualifikim të krahasueshëm, sipas nenit 148, pika 7.
