Detyrimet e punëdhënësit për sigurinë në punë nisin para se punonjësi i parë të hyjë në ambient. Kodi i Punës kërkon rregulla të qarta të sigurimit teknik, higjienë dhe sinjalistikë në vendin e punës, dokumentin e vlerësimit të riskut për çdo vend pune, informim dhe kualifikim të punonjësve që në marrjen në punë, dhe vizita mjekësore periodike me shpenzimet e punëdhënësit kur puna paraqet rreziqe të veçanta.
Kjo faqe tregon secilin detyrim, nenin ku bazohet, dokumentin që e provon dhe gjobën përkatëse.
Lexo edhe: Siguria dhe shëndeti në punë, udhëzuesi i plotë
Kreu i Kodit për sigurimin dhe mbrojtjen e shëndetit i vendos në gjashtë nene të njëpasnjëshme.
| Detyrimi | Përmbajtja | Neni |
|---|---|---|
| Rregullat e sigurimit teknik | Përcaktohen qartë për të parandaluar aksidentet dhe sëmundjet profesionale | 39, pika 1 |
| Higjiena dhe masat mbrojtëse | Pas konsultimit me punonjësit, kundër rreziqeve të veçanta | 40, pika 1 |
| Sinjalistika | Sinjale të dallueshme qartë në çdo vend pune me rrezik | 40, pika 1 |
| Vizitat mjekësore | Periodike, para marrjes në punë dhe gjatë saj, me shpenzimet e punëdhënësit | 40, pika 2 |
| Autorizimi paraprak | Leje nga inspektori i punës para vënies në punë | 41, pika 1 |
| Dokumentet në ndërmarrje | Vlerësimi i riskut, plani i vendeve, lista e lëndëve, deklaratat e aksidenteve | 42 |
| Informimi dhe kualifikimi | Për rreziqet e punës, që në marrjen në punë dhe sa herë ndryshojnë kushtet | 43 |
Secili prej tyre ka një provë materiale. Pa atë provë, detyrimi konsiderohet i pazbatuar edhe kur në praktikë është kryer.
Neni 39 shkon përtej parandalimit dhe cakton kush e paguan dëmin kur diçka shkon keq.
Kur aksidenti ose sëmundja profesionale është pasojë e fajësisë së rëndë të punëdhënësit, ai paguan diferencën midis dëmit dhe shpërblimit që punonjësi merr nga sigurimet shoqërore. Kjo është pika 2 e nenit 39.
Pika 3 është më e rënda. Kur punëdhënësi nuk e ka regjistruar punonjësin në sigurimet shoqërore, ai përballon të gjitha shpenzimet që punonjësi ka bërë si rezultat i aksidentit ose sëmundjes profesionale, si dhe të gjitha dëmet që rrjedhin nga mosregjistrimi.
Kujdes: Këtu nuk ka tavan dhe nuk ka sigurim që e mbulon. Një punonjës i padeklaruar që pëson aksident e kthen të gjithë koston te punëdhënësi, nga shpenzimet mjekësore te humbja e të ardhurave. Kjo është arsyeja pse deklarimi para fillimit të punës nuk është çështje tatimore, por çështje sigurie.
Lexo edhe: Deklarimi i punonjësit dhe afatet
Neni 40 e ndan në tri drejtime.
Punëdhënësi kujdeset për higjienën e vendeve të punës. Pas konsultimit me punonjësit, ai merr masat mbrojtëse kundër rreziqeve të veçanta që vijnë nga substancat helmuese, makinat, transporti i peshave të rënda, ndotja e ajrit, zhurmat dhe dridhjet, si dhe rreziqet në ndërtim, miniera dhe industri kimike. Në çdo vend pune me rrezik për jetën dhe shëndetin vendosen sinjale të dallueshme qartë.
Kur natyra e punës paraqet rreziqe të veçanta, punëdhënësi organizon me shpenzimet e tij vizita mjekësore profesionale dhe ekzaminime shtesë, në mënyrë periodike, para marrjes në punë dhe gjatë marrëdhënies, sipas këshillimit të mjekut të ndërmarrjes.
Masat e veçanta të sigurimit dhe mbrojtjes së shëndetit përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave, prandaj për çdo sektor ka rregulla më të hollësishme se ato të Kodit.
Neni 41 kërkon leje nga inspektori i punës para vënies në punë të ndërmarrjes ose të një pjese të saj, para hapjes së mjedisit të punës, si dhe për çdo ndryshim të rëndësishëm në mënyrën e punës, prodhimet e përdorura, makinat dhe pajisjet.
Procedura ka një element që rrallë njihet. Kur brenda 30 ditëve nga dorëzimi i dokumentacionit inspektori nuk e ka kundërshtuar me shkrim dhe në mënyrë të motivuar, punëdhënësi e zbaton projektin e tij.
Masat mbrojtëse që vendos inspektori nuk duhet të sjellin shpenzime jopërpjesëtimore në raport me qëllimin e veprimtarisë.
Neni 42 është më praktiku i të gjithëve, sepse i emërton dokumentet një nga një.
Fjala gjithmonë në tekstin e nenit do të thotë se këto nuk përgatiten kur njoftohet inspektimi. Ato qëndrojnë në ndërmarrje dhe i paraqiten inspektorit sa herë kërkohen.
Lexo edhe: Dokumentet që kërkohen në një inspektim pune
Neni 43 e ndan në tri detyrime të lidhura.
Punëdhënësi informon punonjësit mbi rreziqet që lidhen me punën dhe i kualifikon për respektimin e kërkesave të shëndetit, sigurimit dhe higjienës. Ky informim dhe kualifikim bëhet gjatë marrjes në punë dhe përsëritet sipas nevojës, veçanërisht kur ndryshojnë kushtet e punës. Punonjësve të ekspozuar ndaj rreziqeve u shpjegohet domosdoshmëria e zbatimit të masave të sigurimit teknik dhe higjienës.
Nga ana e tij, neni 44 i ngarkon punonjësit detyrimin të zbatojë masat e parashtruara dhe të njoftojë punëdhënësin kur has vështirësi në zbatimin e tyre. Vetëm personat e kualifikuar mund të drejtojnë makineritë dhe pajisjet e transportit, mekanike ose elektrike.
Nenet 45 deri 48 japin kërkesat fizike. Vendi i punës përshtatet me natyrën e punëve, sipërfaqja dhe vëllimi janë të mjaftueshme që puna të kryhet në siguri dhe pa penguar qarkullimin, dhe instalimi i makinerive nuk zë hapësirat ku punohet.
Muret, dyshemetë dhe tavanet mbahen në gjendje të mirë dhe të pastër, me riparime sa herë nevojiten. Punëdhënësi merr masa kundër ndotjes së ajrit, lëndëve kimike, radioaktivitetit, zhurmave dhe dridhjeve.
Neni 45, pika 4, shton një detyrim që shpesh anashkalohet. Për aq sa është e mundur, respektohen rregullat për shfrytëzimin e hapësirave nga personat me aftësi të kufizuara.
Lexo edhe: Kategoritë e veçanta dhe mbrojtja shtesë
Kjo është pjesa ku siguria dallon nga çdo kapitull tjetër i Kodit. Shumica e neneve të saj janë në grupin më të rëndë të nenit 202.
| Nenet | Masa e gjobës | Me pagën minimale 50,000 LEK |
|---|---|---|
| 39 paragrafi i parë, 40, 41, 43, 44 paragrafi i dytë | Deri 50 fishin e pagës minimale | Deri 2,500,000 LEK |
| 42, dokumentet në ndërmarrje | Deri 30 fishin e pagës minimale | Deri 1,500,000 LEK |
| 44 paragrafi i parë | Deri 20 fishin e pagës minimale | Deri 1,000,000 LEK |
Gjobat shprehen si shumëfish, prandaj rriten vetvetiu sa herë rritet paga minimale. Çdo shkelje dënohet veçmas dhe, kur shkelja është e përsëritur ose në dëm të disa punonjësve, totali nuk kalon pesëfishin e gjobës maksimale.
Lexo edhe: Gjobat e Inspektoratit dhe si ankimohen
Ky model është përgatitur nga AlProfit Consult për të provuar zbatimin e nenit 43. Ai është dokumenti më i thjeshtë dhe më i kërkuari në një kontroll.
REGJISTËR I INFORMIMIT DHE KUALIFIKIMIT PËR SIGURINË NË PUNË
Subjekti: emri i shoqërisë, NUIS
Vendi i punës: njësia ose reparti
Përgjegjësi i sigurisë: emri dhe funksioni
Për çdo seancë shënohet
Data e zhvillimit
Tema, rreziqet e trajtuara dhe masat mbrojtëse
Baza, neni 43 ose akti nënligjor përkatës
Kohëzgjatja
Emri i personit që e zhvilloi
Për çdo pjesëmarrës shënohet
Emri dhe mbiemri
Pozicioni i punës
Data e marrjes në punë
Lloji, informim fillestar ose përsëritje
Nënshkrimi i punëmarrësit
Shkaku i përsëritjes
Ndryshim i kushteve të punës, pajisje e re, incident i ndodhur, ose përsëritje periodike
Data e përditësimit të fundit
Nënshkrimi i punëdhënësit
Lexo edhe: Rregullorja e brendshme dhe rregullat e sigurisë
Po. Neni 42 kërkon dokumentin e vlerësimit të riskut për çdo vend pune, të shoqëruar me masat parandaluese, dhe ai mbahet gjithmonë në ndërmarrje.
Punëdhënësi, me shpenzimet e tij, kur natyra e punës paraqet rreziqe të veçanta, sipas nenit 40, pika 2.
Gjatë marrjes në punë dhe më pas sipas nevojës, veçanërisht kur ndryshojnë kushtet e punës, sipas nenit 43, pika 2.
Të paktën tre vjet, sipas nenit 42, shkronja a.
Po. Neni 41 kërkon leje nga inspektori i punës edhe për çdo ndryshim të rëndësishëm në makinat, pajisjet ose mënyrën e punës.
Punëdhënësi përballon të gjitha shpenzimet e punonjësit dhe të gjitha dëmet që rrjedhin nga mosregjistrimi, sipas nenit 39, pika 3.
Deri në 50 fishin e pagës minimale mujore për nenet 39, 40, 41 dhe 43, pra deri në 2,500,000 LEK me pagën minimale 50,000 LEK.
Po. Neni 44 e detyron të zbatojë masat e parashtruara dhe të njoftojë punëdhënësin kur has vështirësi në zbatimin e tyre.
