Procedura e largimit nga puna ka tri hapa të detyrueshëm sipas nenit 144 të Kodit të Punës. Njoftim me shkrim të paktën 72 orë përpara takimit, takimi ku punëdhënësi parashtron arsyet dhe punëmarrësi shprehet, dhe njoftimi me shkrim i zgjidhjes brenda 48 orëve deri një javë pas takimit. Mosrespektimi i kësaj procedure kushton dy paga mujore, pavarësisht nga arsyeja e largimit.
Kjo faqe tregon hapat, afatet, provën që kërkohet, rastet ku procedura nuk zbatohet dhe modelet e dy njoftimeve.
Lexo edhe: Përfundimi i marrëdhënies së punës, udhëzuesi i plotë
Neni 144 e ndërton si një radhë veprimesh me afate të matura në orë, jo në ditë pune.
| Hapi | Veprimi | Afati |
|---|---|---|
| 1 | Njoftim me shkrim për takimin | Të paktën 72 orë përpara takimit |
| 2 | Takimi, ku parashtrohen arsyet dhe dëgjohet punëmarrësi | Në datën e njoftuar |
| 3 | Njoftimi me shkrim i zgjidhjes, me arsyet konkrete | Nga 48 orë deri një javë pas takimit |
| 4 | Fillon afati i njoftimit sipas vjetërsisë | Dy javë deri tre muaj, sipas nenit 143 |
Vetëm pas hapit të tretë nis afati i njoftimit. Këto janë dy afate të ndryshme dhe ngatërrimi i tyre është një nga gabimet më të shtrenjta.
Lexo edhe: Afatet e njoftimit sipas viteve të punës
Punëdhënësi njofton me shkrim punëmarrësin të paktën 72 orë përpara takimit. Njoftimi tregon datën, orën dhe vendin e takimit, si dhe faktin që takimi zhvillohet në kuadër të një vendimi të mundshëm për zgjidhjen e kontratës.
Njoftimi verbal nuk e plotëson kushtin. Barra e provës është te punëdhënësi, sipas nenit 144, pika 5/1, prandaj njoftimi duhet të dorëzohet kundrejt firmës ose me një mjet tjetër të vërtetueshëm.
Gjatë takimit punëdhënësi parashtron arsyet e vendimit që mendon të marrë dhe i jep punëmarrësit mundësinë të shprehet. Ky është kuptimi i pikës 2 të nenit 144.
Takimi nuk është formalitet. Ai është momenti kur punëmarrësi mund të japë shpjegime që ndryshojnë vendimin. Prandaj rekomandojmë mbajtjen e një procesverbali të shkurtër, të nënshkruar nga të dyja palët, ku shënohen data, pjesëmarrësit, arsyet e parashtruara dhe qëndrimi i punëmarrësit.
Kujdes: Mosparaqitja e punëmarrësit në takim nuk do të thotë pranim i largimit dhe nuk e zëvendëson procedurën. Kur ai nuk paraqitet, punëdhënësi shënon mungesën në procesverbal dhe vazhdon me hapin e tretë brenda të njëjtave afate.
Zgjidhja njoftohet me shkrim brenda një afati nga 48 orë deri në një javë pas takimit. Ky është një interval, jo një afat i vetëm. Njoftimi i dhënë menjëherë pas takimit është i parakohshëm, ndërsa ai i dhënë pas një jave është i vonuar.
Në njoftim punëdhënësi përcakton arsyet e zgjidhjes, të cilat lidhen me shkaqe si aftësia e punëmarrësit, sjellja e tij ose kërkesat operacionale të ndërmarrjes. Arsyeja e përgjithshme, e tipit riorganizim, nuk mjafton nëse nuk shpjegohet se çfarë ndryshoi konkretisht.
Gjatë periudhës së njoftimit, kur zgjidhja bëhet nga punëdhënësi, punëmarrësi përfiton së paku 20 orë leje të pagueshme në javë për të kërkuar punë të re, sipas nenit 143, pika 5.
Neni 144, pika 5, e cakton pasojën në mënyrë të drejtpërdrejtë.
| Shkelja | Pasoja | Neni |
|---|---|---|
| Procedura nuk respektohet | Dëmshpërblim sa paga e dy muajve | 144, pika 5 |
| Prova e procedurës mungon | Barra e provës është e punëdhënësit | 144, pika 5/1 |
| Arsyet nuk jepen me shkrim | Zgjidhja quhet pa shkaqe të arsyeshme | 146, pika 1, shkronja gj |
| Zgjidhje pa shkaqe të arsyeshme | Dëmshpërblim deri në një vit pagë | 146, pika 3 |
| Afati i njoftimit nuk respektohet | Trajtohet si zgjidhje me efekt të menjëhershëm | 143, pika 4 |
Dëmshpërblimi prej dy pagash i shtohet dëmshpërblimeve të tjera, nuk i zëvendëson ato. Kur largimi është edhe pa shkaqe të arsyeshme, shumat mblidhen bashkë me pagën e afatit të njoftimit dhe me shpërblimin e vjetërsisë.
Padia ngrihet brenda 180 ditëve nga dita e përfundimit të afatit të njoftimit, ose brenda 30 ditëve nga zbulimi kur motivi abuziv del më vonë.
Lexo edhe: Konfliktet e punës dhe rrugët e zgjidhjes
Ka tri raste ku neni 144 nuk ndiqet, secili me rregullin e vet.
Për kontratën me afat të caktuar, kur ajo zgjidhet përpara përfundimit të afatit, procedura e nenit 144 zbatohet plotësisht, sipas nenit 149, pika 3.
Lexo edhe: Pushimi kolektiv nga puna dhe procedura e tij
Neni 147 vendos dy ndalime kohore. Punëdhënësi nuk mund ta zgjidhë kontratën kur punëmarrësi përfiton pagesë paaftësie të përkohshme në punë, për një periudhë deri në një vit, dhe as kur punëmarrësi është me pushime të dhëna nga punëdhënësi.
Kur zgjidhja ka nisur më parë dhe afati i njoftimit nuk ka përfunduar, ai pezullohet gjatë kësaj periudhe dhe rifillon pas saj.
Këto dy modele janë përgatitur nga AlProfit Consult mbi bazën e nenit 144. Ato mbulojnë hapin e parë dhe hapin e tretë.
NJOFTIM PËR TAKIM
Drejtuar: emri dhe mbiemri i punëmarrësit, pozicioni i punës
Nga: emri i shoqërisë, NUIS, i përfaqësuar nga emri dhe funksioni
Data e njoftimit dhe ora
Ju njoftojmë se më datën data, në orën ora, në adresën vendi i takimit, do të zhvillohet një takim ku do të diskutohet ecuria e marrëdhënies suaj të punës dhe mundësia e zgjidhjes së kontratës.
Gjatë takimit do t’ju parashtrohen arsyet e vendimit të parashikuar dhe do t’ju jepet mundësia të shpreheni për to.
Ky njoftim ju dorëzohet të paktën 72 orë përpara takimit, në zbatim të nenit 144, pika 1, të Kodit të Punës.
Nënshkrimi i punëdhënësit
Mora dijeni, nënshkrimi i punëmarrësit dhe data
NJOFTIM PËR ZGJIDHJEN E KONTRATËS SË PUNËS
Drejtuar: emri dhe mbiemri i punëmarrësit, pozicioni i punës
Nga: emri i shoqërisë, NUIS
Data e njoftimit
Në vijim të takimit të zhvilluar më datën e takimit, ju njoftojmë vendimin për zgjidhjen e kontratës suaj të punës, lidhur më datën e kontratës.
Arsyet e zgjidhjes janë përshkruani konkretisht arsyet, të lidhura me aftësinë, sjelljen ose kërkesat operacionale të ndërmarrjes.
Afati i njoftimit është kohëzgjatja sipas nenit 143 dhe fillon më datën e fillimit. Marrëdhënia e punës përfundon më datën e mbarimit.
Gjatë afatit të njoftimit ju përfitoni së paku 20 orë leje të pagueshme në javë për të kërkuar punë të re, sipas nenit 143, pika 5.
Në përfundim të marrëdhënies do t’ju likuidohen paga e periudhës, ditët e pushimit të pamarra dhe, kur plotësohen kushtet e nenit 145, shpërblimi për vjetërsi.
Nënshkrimi i punëdhënësit
Mora dijeni, nënshkrimi i punëmarrësit dhe data
Lexo edhe: Modele dhe formularë të gatshëm për punësimin
Në ditën e fundit të marrëdhënies mbyllen tri llogari. Paga e periudhës së punuar, pagesa e ditëve të pushimit të pamarra sipas nenit 94, pika 5, dhe shpërblimi për vjetërsi kur marrëdhënia ka zgjatur jo më pak se tre vjet.
Largimi deklarohet gjithashtu te administrata tatimore me formularin përkatës, dhe kjo pasqyrohet në deklarimin mujor të punonjësve dhe pagave.
Lexo edhe: Shpërblimi i vjetërsisë, kush e përfiton dhe sa është
Të paktën 72 orë, me shkrim, sipas nenit 144, pika 1, të Kodit të Punës.
Nga 48 orë deri në një javë pas takimit. Më herët ose më vonë e cenon procedurën.
Një dëmshpërblim i barabartë me pagën e dy muajve, që i shtohet dëmshpërblimeve të tjera të mundshme.
Punëdhënësi. Neni 144, pika 5/1, e vendos shprehimisht barrën e provës mbi të.
Po. Arsyet lidhen me aftësinë, sjelljen e punëmarrësit ose kërkesat operacionale të ndërmarrjes. Mungesa e tyre e bën zgjidhjen pa shkaqe të arsyeshme.
Jo. Gjatë provës mjafton njoftimi 5 ditë përpara, sipas nenit 142, pika 3.
Jo. Neni 147 e ndalon zgjidhjen gjatë paaftësisë së përkohshme deri në një vit dhe gjatë pushimeve të dhëna nga punëdhënësi.
Brenda 180 ditëve nga përfundimi i afatit të njoftimit, ose brenda 30 ditëve nga zbulimi i motivit abuziv kur ai del më vonë.
