Kodi i Punës njeh vetëm dy lloje kontratash sipas kohëzgjatjes, atë me kohë të pacaktuar dhe atë me afat të caktuar. Rregulli i parë është se kontrata lidhet për një periudhë të pacaktuar, ndërsa afati i caktuar kërkon një arsye objektive që lidhet me natyrën e përkohshme të detyrës. Format e tjera që dëgjohen shpesh, si kontrata sezonale ose ajo me kohë të pjesshme, nuk janë lloje më vete, por mënyra organizimi brenda njërës prej dy llojeve.
Kjo faqe tregon si dallohen të dyja, kur afati i caktuar kthehet vetvetiu në të pacaktuar dhe cilat forma pune rregullohen veçmas.
Lexo edhe: Kontrata e punës, udhëzuesi i plotë
Neni 140 e thotë hapur. Kontrata e punës lidhet për një periudhë të pacaktuar. Lidhja me afat të caktuar duhet të justifikohet me arsye objektive, që lidhen me natyrën e përkohshme të detyrës.
| Lloji | Si përfundon | Neni |
|---|---|---|
| Kohëzgjatje e pacaktuar | Me zgjidhje nga njëra palë dhe pas afatit të njoftimit | 140 dhe 141 |
| Afat i caktuar | Në fund të afatit, pa zgjidhje paraprake | 140 dhe 149 |
Zëvendësimi i një punonjëseje në leje lindjeje. Një projekt me afat të përcaktuar. Sezoni turistik. Rritja e përkohshme e vëllimit të punës. Në secilin rast, arsyeja shkruhet në kontratë, sepse ajo është ajo që kontrollohet më pas.
Dëshira për ta parë punonjësin një vit përpara se ta konfirmosh. Për këtë ekziston periudha e provës. Kontrata me afat nuk përdoret si provë e zgjatur.
Moszbatimi i kësaj dispozite nuk e cënon vlefshmërinë e kontratës, por sjell përgjegjësinë e punëdhënësit, sipas përcaktimeve të bëra në pikën 2, të nenit 202, të këtij Kodi.
Burimi: Kodi i Punës, neni 140/2
Kjo do të thotë se kontrata mbetet e vlefshme, por punëdhënësi përgjigjet. Masa e nenit 202, pika 2, shkon deri në tridhjetëfishin e pagës minimale mujore, pra deri 1,500,000 LEK me pagën minimale 50,000 LEK.
Lexo edhe: Dymbëdhjetë elementet që duhet të përmbajë çdo kontratë
Ka dy rrugë, dhe të dyja ndodhin pa asnjë veprim nga palët.
Neni 149 thotë se kur pas përfundimit të afatit kontrata zgjatet në heshtje, ajo konsiderohet si kontratë me afat të pacaktuar. Mjafton që punonjësi të vazhdojë të vijë në punë dhe të paguhet.
Neni 151 shkon më tej. Kur midis të njëjtave palë janë lidhur disa kontrata të njëpasnjëshme me afat të caktuar, për jo më pak se tre vjet, mosripërtëritja e së fundit nga punëdhënësi vlerësohet si zgjidhje e kontratës me afat të pacaktuar.
Ndërprerjet e shkurtra nuk e shpëtojnë llogaritjen. Kontratat konsiderohen të njëpasnjëshme edhe kur midis tyre ka një ndërprerje jo më shumë se tre muaj.
Një punonjës u mbajt me katër kontrata njëvjeçare radhazi, me nga dy muaj pushim midis tyre. Në vitin e katërt punëdhënësi thjesht nuk e rinovoi. Ndërprerjet dy mujore nuk e ndalën llogaritjen, prandaj rasti trajtohet si zgjidhje e kontratës së pacaktuar, me afat njoftimi, shpërblim vjetërsie dhe rrezik dëmshpërblimi.
Kur kontrata lidhet për më shumë se 3 deri në 5 vjet, punëmarrësi mund ta zgjidhë pas 3 vjetësh, me afat njoftimi 2 muaj. Kur lidhet për më shumë se 5 vjet, mund ta zgjidhë pas 5 vjetësh, me afat njoftimi 3 muaj.
Lexo edhe: Afatet e njoftimit sipas viteve të punës
Te kontrata e pacaktuar, neni 142 e cakton kohën e provës si tre muajt e parë të punës. Te kontrata me afat të caktuar, neni 150 kërkon që periudha e provës të parashikohet me shkrim dhe të mos kalojë tre muaj.
Në të dyja rastet afati i njoftimit gjatë provës është 5 ditë. Dhe në të dyja rastet, prova nuk mund të vendoset kur palët kanë pasur më parë një kontratë me të njëjtin objekt pune.
Lexo edhe: Periudha e provës, çfarë lejohet dhe çfarë jo
Këto nuk janë lloje kontratash, por mënyra si kryhet puna. Secila mund të jetë me afat të caktuar ose të pacaktuar.
Neni 14. Punëmarrësi punon me orë, gjysmë dite ose ditë pune, me kohëzgjatje javore më të vogël se ajo e punonjësve me kohë të plotë. Ai gëzon të njëjtat të drejta, dhe kur kushtet lidhen drejtpërdrejt me kohën e punës, të drejtat janë përpjesëtimore.
Punëdhënësi ka detyrim informimi në të dyja drejtimet. Duhet t’i tregojë punonjësit me kohë të pjesshme për vendet e lira me kohë të plotë, dhe anasjelltas.
Neni 15. Pajisjet kompjuterike i vë punëdhënësi, përveç kur punonjësi përdor të vetat. Kushtet nuk mund të jenë më pak të favorshme se ato të punës në ambientet e punëdhënësit. Punëdhënësi merr masa që punonjësi të mos izolohet.
Për telepunën nuk zbatohen dispozitat për kohën javore, orët jashtë orarit, festat zyrtare dhe punën e natës, sepse orarin e cakton vetë punëmarrësi.
Neni 17. Mjeshtri mësues kualifikon nxënësin dhe nxënësi punon në shërbim të tij për t’u kualifikuar. Dispozitat e Kodit zbatohen edhe për këtë kontratë.
Nenet 18/1 deri 18/5. Punonjësi lidh kontratë me agjencinë dhe punon te një ndërmarrje pritëse. E njëjta punë te e njëjta ndërmarrje pritëse nuk kalon 2 vjet. Kur punonjësi është me kohë të pacaktuar dhe nuk është i angazhuar, paguhet të paktën 50 për qind e pagës bazë, nëse ka të paktën 4 muaj punë brenda 6 muajve.
Kujdes: Puna sezonale nuk është kategori ligjore. Ajo është një kontratë me afat të caktuar, ku arsyeja objektive është sezoni. Kur ajo përsëritet vit pas viti me të njëjtin person, hyn në llogaritjen e nenit 151 dhe pas tre vjetësh trajtohet si kontratë e pacaktuar.
Lexo edhe: Kur marrëdhënia nuk është fare punësim
Neni 149/2 e ndalon shprehimisht. Punëmarrësit me kontratë me afat të caktuar nuk mund të trajtohen më pak favorshëm se ata me afat të pacaktuar, lidhur me kushtet e punësimit, trajnimin dhe mundësitë e karrierës.
Neni 149/1 shton detyrimin e informimit. Punëdhënësi i tregon punonjësit me afat për vendet e lira dhe i jep mundësi të barabarta për t’u punësuar me afat të pacaktuar.
Shpërblimi i vjetërsisë nuk humbet. Neni 152 thotë se në përfundim të marrëdhënieve që kanë zgjatur jo më pak se tre vjet, punëmarrësi përfiton shpërblim vjetërsie si te kontrata e pacaktuar.
Lexo edhe: Sa kushton një punonjës, kontributet dhe tavani
Dy sipas kohëzgjatjes, me kohë të pacaktuar dhe me afat të caktuar. Rregulli është e pacaktuara, ndërsa afati kërkon arsye objektive që lidhet me natyrën e përkohshme të detyrës.
Kontrata mbetet e vlefshme, por lind përgjegjësia e punëdhënësit sipas nenit 202, pika 2, deri në tridhjetëfishin e pagës minimale mujore.
Kur zgjatet në heshtje pas mbarimit të afatit, ose kur kontratat e njëpasnjëshme kanë zgjatur jo më pak se tre vjet dhe punëdhënësi nuk e rinovon të fundit.
Jo, kur ndërprerja është jo më shumë se tre muaj. Në atë rast kontratat konsiderohen të njëpasnjëshme.
Jo. Ajo është kontratë me afat të caktuar, ku sezoni shërben si arsye objektive.
Po, por duhet parashikuar me shkrim dhe nuk kalon tre muaj. Afati i njoftimit gjatë provës është 5 ditë.
Po, kur marrëdhënia ka zgjatur jo më pak se tre vjet, sipas nenit 152.
Paga është përpjesëtimore me kohën e punës, por të drejtat janë të njëjta. Trajtimi më i disfavorshëm për shkak të kohës së pjesshme është i ndaluar.
Lexo edhe: Paga minimale 50,000 LEK nga janari 2026
