Rezidenca fiskale është pyetja e parë, sepse ajo përcakton çdo pyetje tjetër. Rezidenti fiskal shqiptar tatohet për të ardhurat botërore, ndërsa jorezidenti tatohet vetëm për të ardhurat me burim në Shqipëri. Për individin ligji mat dy gjëra, ditët e qëndrimit dhe vendbanimin. Për shoqërinë ligji mat vendin e themelimit dhe vendin nga i cili drejtohet veprimtaria.
Kjo faqe shpjegon rregullin e 183 ditëve, kriterin e vendbanimit të qëndrueshëm, rezidencën e entitetit dhe drejtimin efektiv, pasojat e rezidencës mbi të ardhurat botërore dhe dokumentet me të cilat rezidenca dëshmohet.
Lexo edhe: Si zbatohet marrëveshja dhe si merret certifikata e rezidencës.
Një individ është rezident fiskal në Shqipëri kur qëndron në territorin shqiptar 183 ditë, ose kur ka vendbanim të qëndrueshëm në Shqipëri. Mjafton një kriter i vetëm. Nënshtetësia nuk ka rëndësi, prandaj një shtetas i huaj mund të jetë rezident fiskal shqiptar dhe një shtetas shqiptar mund të mos jetë.
Rezidenca fiskale e individit
| Situata | Rezultati |
|---|---|
| Qëndrim 183 ditë ose më shumë | Rezident fiskal |
| Vendbanim i qëndrueshëm në Shqipëri | Rezident fiskal, edhe me qëndrim më të shkurtër |
| Qëndrim i shkurtër, pa vendbanim të qëndrueshëm | Jorezident |
| Rezidencë sipas ligjit shqiptar dhe sipas një ligji të huaj njëkohësisht | Zgjidhet me marrëveshjen përkatëse |
Rregulli mat praninë fizike në territorin shqiptar. Kur ditët e qëndrimit arrijnë 183, individi trajtohet rezident fiskal dhe detyrimet e tij shtrihen mbi të ardhurat botërore. Ditët numërohen nga dokumentet e udhëtimit, nga kontratat e qirasë, nga faturat e shërbimeve dhe nga çdo provë tjetër e pranisë.
Kriteri i dytë nuk mat ditë. Kur individi ka në Shqipëri një vendbanim të qëndrueshëm, pra një banesë në dispozicion të përhershëm dhe një qendër të vërtetë të jetës familjare, ai mund të trajtohet rezident edhe me qëndrim më të shkurtër sesa 183 ditë. Ky është rasti i personit që punon jashtë vendit gjatë vitit, por ka familjen dhe banesën në Shqipëri.
Një shoqëri është rezidente kur është themeluar në Shqipëri, ose kur menaxhimi dhe kontrolli i veprimtarisë kryhen nga Shqipëria. Edhe këtu mjafton një kriter i vetëm, prandaj vendi i regjistrimit nuk është përgjigjja e fundit.
Shoqëria e regjistruar në Shqipëri është rezidente nga dita e themelimit, pavarësisht ku ndodhen ortakët dhe pavarësisht ku realizohet xhiroja. Ajo tatohet për fitimin botëror, me normën 15%.
Kriteri i dytë shikon ku merren vendimet. Kur mbledhjet e drejtimit, urdhrat e pagesave, kontratat dhe komunikimi me klientët bëhen nga Shqipëria, shoqëria e regjistruar jashtë vendit mund të trajtohet rezidente shqiptare. Për grupet me pronësi shqiptare dhe shoqëri jashtë vendit, kjo është pika e parë e analizës.
Lexo edhe: Normat e tatimit mbi fitimin sipas formës së biznesit.
Rezidenti deklaron të ardhurat botërore, pra pagën, qiranë, dividendin, interesat dhe fitimet kapitale, pavarësisht vendit ku janë realizuar. Jorezidenti deklaron vetëm të ardhurat me burim në Shqipëri. Ky është ndryshimi më i madh praktik për një të huaj që zhvendoset në Shqipëri, sepse detyrimi i deklarimit shtrihet edhe mbi të ardhura që ekzistonin përpara zhvendosjes.
Rezident dhe jorezident, çfarë deklarohet
| Çështja | Rezident fiskal | Jorezident |
|---|---|---|
| Të ardhurat që deklarohen | Të ardhurat botërore | Vetëm burimi shqiptar |
| Tatimi i paguar jashtë vendit | Kreditohet, brenda kufirit të tatimit shqiptar | Nuk hyn në llogari |
| Fitimi i shoqërisë | Fitimi botëror, 15% | Fitimi i selisë së përhershme, 15% |
| Shoqëria e huaj e kontrolluar | Kontrollohet sipas nenit 19 | Jashtë fushës së ligjit shqiptar |
Individ që bëhet rezident fiskal shqiptar gjatë vitit, me të ardhura nga punësimi jashtë vendit 2,400,000 lekë. Zbritja personale 360,000 lekë e ul bazën e tatueshme në 2,040,000 lekë, e cila mbetet brenda fashës së 13% dhe jep 265,200 lekë tatim shqiptar. Tatimi i paguar jashtë 200,000 lekë kreditohet i plotë, sepse është nën kufirin, prandaj në Shqipëri paguhen 65,200 lekë. Po të kishte qenë jorezident, kjo e ardhur nuk do të deklarohej fare në Shqipëri.
Lexo edhe: Deklarata individuale vjetore DIVA, kush e dorëzon dhe si plotësohet.
Rezidenca nuk provohet me një fjali, provohet me dokumente. Kur administrata tatimore shqiptare ose administrata e një vendi tjetër pyet, dosja duhet të përgjigjet pa u ndërtuar në atë moment.
✔ Dokumentet e udhëtimit dhe vulat e hyrjes e daljes, që tregojnë ditët e qëndrimit
✔ Kontrata e qirasë ose akti i pronësisë për banesën në Shqipëri
✔ Faturat e energjisë, ujit dhe internetit në emrin e individit
✔ Leja e qëndrimit, kur ekziston, si provë shtesë dhe jo si kriter i rezidencës
✔ Kontrata e punës ose e shërbimit, që tregon ku kryhet veprimtaria
✔ Për shoqërinë, vendimet e drejtimit, procesverbalet dhe adresa nga e cila nënshkruhen kontratat
Kjo situatë ndodh më shpesh sesa mendohet, sepse dy ligje mund të plotësohen njëkohësisht. Zgjidhja kërkohet në marrëveshjen për shmangjen e taksimit të dyfishtë midis Shqipërisë dhe vendit tjetër, dhe kërkon certifikatë rezidence nga administrata e vendit ku pretendohet rezidenca.
Lexo edhe: Certifikata e rezidencës, dokumentacioni dhe hapat praktikë.
Rezidenca ngatërrohet me nënshtetësinë ose me lejen e qëndrimit, ndërsa ligji mat qëndrimin dhe vendbanimin.
Numërohen vetëm ditët e punës dhe lihen jashtë fundjavat dhe pushimet e kaluara në Shqipëri.
Kriteri i vendbanimit të qëndrueshëm harrohet, dhe personi me familjen në Shqipëri e mendon vetveten jorezident sepse qëndroi nën 183 ditë.
Individi që zhvendoset në Shqipëri deklaron vetëm të ardhurat shqiptare, ndërsa si rezident detyrohet për të ardhurat botërore.
Shoqëria e regjistruar jashtë vendit, por e drejtuar nga Shqipëria, trajtohet si plotësisht e huaj.
Dokumentet e qëndrimit mblidhen vetëm kur vjen pyetja e administratës, kur disa prova nuk gjenden më.
Tatimi i paguar jashtë kreditohet pa kufi, ndërsa kufiri është tatimi shqiptar mbi të njëjtat të ardhura.
Kur qëndroni 183 ditë në Shqipëri, ose kur keni vendbanim të qëndrueshëm në Shqipëri. Mjafton një kriter i vetëm.
Nuk ka. Ligji mat qëndrimin dhe vendbanimin, jo pasaportën.
Po. Rezidenti deklaron të ardhurat botërore. Tatimi i paguar jashtë kreditohet, brenda kufirit të tatimit shqiptar mbi të njëjtat të ardhura.
Mund të jeni, sepse vendbanimi i qëndrueshëm është kriter i pavarur nga numri i ditëve. Rasti vlerësohet me dokumentet konkrete të banesës dhe të familjes.
Kur është themeluar në Shqipëri, ose kur menaxhimi dhe kontrolli kryhen nga Shqipëria. Mjafton një kriter i vetëm.
Po, kur drejtohet faktikisht nga Shqipëria. Në këtë rast trajtohet rezidente dhe tatohet për fitimin botëror me 15%.
Dokumentet e udhëtimit, kontrata e banesës, faturat e shërbimeve në emrin tuaj, kontrata e punës dhe, për shoqërinë, vendimet e drejtimit.
Zgjidhja kërkohet në marrëveshjen midis dy vendeve dhe kërkon certifikatë rezidence. Na shkruani me rrethanat tuaja dhe ju përgjigjemi për rastin konkret.
Ligji Nr. 29/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat”, i ndryshuar, neni 4 për burimin e të ardhurave, neni 8 për rezidencën e individit, neni 19 për entitetet e huaja të kontrolluara, neni 22 për zbritjet, neni 24 për normat, nenet 25 dhe 26 për kreditimin e tatimit të huaj dhe rimbursimin, neni 28 për rezidencën e entitetit, neni 41 për normën e shoqërive
Udhëzimi i përgjithshëm Nr. 26, datë 08.09.2023, i ndryshuar me Udhëzimin Nr. 9, datë 12.03.2026
Udhëzimi Nr. 11, datë 23.7.2024, dhe Aneksi 2, për zbatimin e marrëveshjeve për shmangjen e taksimit të dyfishtë
Teksti i konsoliduar i ligjit.
Tatimi mbi të ardhurat, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve.