Mbledhja me forcë nis vetëm pasi detyrimi është përfundimtar, pra pasi rruga e ankimit është ezauruar. Masat ndjekin një rend, pra njoftim dhe kërkesë për pagesë, bllokim i llogarive bankare, barrë siguruese ose hipotekore, sekuestrim, konfiskim dhe ankand. Në këto masa përfshihet edhe bllokimi i llogarisë bankare nga tatimet. Në secilën fazë ekziston e drejta e ankimimit brenda 30 ditëve.
Kjo faqe shpjegon çdo masë, afatin e vet dhe atë që mund të bëhet ndërkohë. Rruga më e mirë mbetet marrëveshja për pagesë me këste përpara se procedura të nisë, sepse pas nisjes hapësira zvogëlohet dhe kostot rriten.
Lexo edhe: Kontrolli tatimor, gjobat dhe apelimi i vlerësimit.
Administrata tatimore ushtron kompetencat e mbledhjes me forcë vetëm pasi është ezauruar e drejta e ankimit, sipas nenit 88 të ligjit nr. 9920/2008. Pra një detyrim që është në apelim, brenda afatit dhe me pagesë ose garanci bankare, nuk ndjek këtë rrugë.
Hapi i parë është njoftimi dhe kërkesa për pagesë, sipas nenit 89. Ky njoftim është pika ku çështja mund të kthehet mbrapsht me një marrëveshje kësti, dhe në praktikën tonë është edhe pika që humbet më shpesh, sepse njoftimi nuk lexohet në kohë.
Neni 89 parashikon edhe dy masa që dalin nga rendi i zakonshëm. E para është monitorimi në vend i veprimtarisë, me konfiskim ditor të një pjese jo më të vogël se 50% e qarkullimit. E dyta, sipas nenit 89/4/a, është kërkesa për ndalimin e daljes jashtë vendit për administratorin, ortakun ose aksionarin, e cila zbatohet vetëm në rast rreziku.
Lexo edhe: Marrëveshja e paqes fiskale, udhëzues praktik për sipërmarrësit.
| Masa | Afati ose kushti | Neni |
|---|---|---|
| Njoftim dhe kërkesë për pagesë | Hapi i parë, pas ezaurimit të ankimit | 89 |
| Monitorim në vend, konfiskim ditor jo më pak se 50% e qarkullimit | Sipas vendimit të administratës | 89 |
| Kërkesë për ndalim daljeje jashtë vendit | Vetëm në rast rreziku | 89/4/a |
| Bllokim i llogarive bankare | Me urdhër të administratës | 90 |
| Barrë siguruese dhe hipotekore | Me njoftim paraprak | 91 |
| Sekuestrim i pasurisë | 30 ditë pas urdhrit, ose menjëherë kur mbledhja është në rrezik | 93 |
| Konfiskim dhe ankand | Ankandi brenda 15 ditëve; teprica kthehet brenda 5 ditëve pune | 96 |
| Transferim nga pala e tretë | Shlyerje brenda 14 ditëve | 97 |
| Kërkesë e drejtpërdrejtë ndaj palës së tretë | 30 ditë | 98 |
| Ankimim i masës | 30 ditë | 92 |
Bllokimi i llogarive bankare është masa e parë e ekzekutimit dhe zbatohet me urdhër të administratës tatimore, sipas nenit 90. Banka e zbaton urdhrin, prandaj diskutimi për heqjen e bllokimit bëhet me administratën tatimore, jo me bankën.
Në praktikë bllokimi ndalon pagesat e furnizuesve, pagat dhe kontributet, dhe kjo krijon detyrime të reja mbi detyrimin e vjetër. Prandaj prioriteti nuk është ankesa te banka, por rregullimi i detyrimit ose ankimimi brenda 30 ditëve.
Kujdes. Bankat kanë detyrime të veta ndaj administratës tatimore, me gjoba të parashikuara në nenin 129. Kjo është arsyeja pse një urdhër bllokimi zbatohet menjëherë dhe pa negociata në sportel.
Kur detyrimi nuk shlyhet, administrata vendos barrë siguruese mbi pasurinë e luajtshme dhe barrë hipotekore mbi pasurinë e paluajtshme, sipas nenit 91. Kjo masë kërkon njoftim paraprak.
Barra nuk e heq pasurinë nga zotërimi, por e bllokon tjetërsimin e saj. Praktikisht do të thotë se automjeti, makineria ose ndërtesa nuk shitet dhe nuk lihet garanci pa shlyerjen e detyrimit. Procedura e regjistrimit të barrës siguruese dhe hipotekore zbatohet sipas VKM nr. 1234/2009.
Sekuestrimi zbatohet 30 ditë pas urdhrit, sipas nenit 93. Ky afat bie kur mbledhja e detyrimit vlerësohet në rrezik, prandaj në raste të tilla masa mund të zbatohet menjëherë. Përmbajtja e urdhrit të sekuestrimit përcaktohet në nenin 94.
Pas sekuestrimit vjen konfiskimi dhe shitja në ankand, sipas nenit 96. Ankandi zhvillohet brenda 15 ditëve dhe teprica e vlerës, pra pjesa që mbetet pas shlyerjes së detyrimit, i kthehet tatimpaguesit brenda 5 ditëve pune.
Neni 95 e nxjerr jashtë sekuestrimit pasurinë e përjashtuar sipas nenit 529 të Kodit të Procedurës Civile. Kjo është mbrojtja bazë e sendeve të domosdoshme dhe zbatohet edhe kur detyrimi është i madh.
Nëse një palë e tretë ka detyrim ndaj tatimpaguesit, për shembull një klient që nuk ka shlyer faturën, administrata mund t’i kërkojë transferimin e shumës. Pala e tretë shlyen brenda 14 ditëve, sipas nenit 97, ose brenda 30 ditëve në rastin e kërkesës së drejtpërdrejtë sipas nenit 98.
Për biznesin që ka detyrim, kjo do të thotë se arkëtimet nga klientët e regjistruar mund të kalojnë drejtpërdrejt në llogarinë e administratës.
Neni 99 parashikon përgjegjësi solidare të ortakut dhe të administratorit për detyrimet tatimore. Ky është pika ku shoqëria me përgjegjësi të kufizuar nuk funksionon si mur i plotë ndarës, dhe ku detyrimi mund të ndjekë personin, jo vetëm NIPT-in.
Prandaj një detyrim i mbetur pezull nuk zgjidhet duke lënë shoqërinë të pasive. Zgjidhja kalon nga marrëveshja, nga apelimi, ose nga procedurat e falimentimit sipas nenit 104.
Detyrimi tatimor parashkruhet brenda 5 vjetëve, sipas nenit 100. Neni 102 parashikon rastet e ndërprerjes së procedurës, dhe neni 103 trajton detyrimin e pambledhshëm.
Parashkrimi nuk është strategji. Ndërprerjet e afatit dhe veprimet e administratës e rifillojnë numërimin, dhe ndërkohë masat e ekzekutimit vazhdojnë të prodhojnë kosto.
Neni 101 parashikon detyrimin e tatimpaguesit për t’u paraqitur pranë administratës kur kërkohet. Paraqitja mbron pozicionin, mosparaqitja e dobëson.
Lexo edhe: Amnistia fiskale 2026 dhe falja e gjobave.
Kur një pagesë mbulon vetëm një pjesë të detyrimit, lind pyetja se çfarë shlyhet e para, tatimi, kamatëvonesa apo gjoba. Rendi i zbatuar përcakton nëse pagesa ndal rritjen e detyrimit ose vetëm ul një zë të tij.
Në praktikë, para se të bëhet një pagesë e pjesshme, kontrollohet gjendja në e-Filing dhe qartësohet me administratën tatimore çfarë zëri po shlyhet, sepse pagesa e pjesshme mbi zërin e gabuar nuk e ndal rritjen e detyrimit.
Kjo mbetet zgjidhja e rregullt dhe më e lirë. Kërkesa bëhet me shkrim, marrëveshja lidhet brenda 10 ditëve, paguhet menjëherë 20% e detyrimit dhe pjesa tjetër shlyhet deri në fund të vitit pasardhës. Gjatë marrëveshjes nuk zbatohet gjoba e nenit 114.
Marrëveshja nuk lidhet për tatimin e mbajtur në burim dhe për kontributet e sigurimeve shoqërore e shëndetësore.
Detyrim 5,000,000 lekë. Marrëveshja kërkon 1,000,000 lekë pagesë të menjëhershme, pra 20%, dhe pjesa e mbetur 4,000,000 lekë shlyhet me këste deri në fund të vitit pasardhës. Alternativa është bllokimi i llogarive dhe një veprimtari që nuk paguan më furnizuesin.
Lexo edhe: Këstet, kamatëvonesa dhe gjoba e mospagesës.
Njoftimi dhe kërkesa për pagesë nuk lexohen në kohë, dhe masa e parë e ekzekutimit vjen si befasi.
Heqja e bllokimit kërkohet te banka, ndërsa urdhri vjen nga administrata tatimore.
Ankimimi brenda 30 ditëve nuk paraqitet, sepse mendohet se masa e ekzekutimit nuk apelohet.
Marrëveshja me këste kërkohet pas bllokimit, kur pagesa e menjëhershme prej 20% është bërë e pamundur.
Pritet parashkrimi pesëvjeçar, ndërsa ndërprerjet e afatit e rifillojnë numërimin.
Shoqëria lihet pasive, duke supozuar se detyrimi mbetet vetëm te NIPT-i, ndërsa neni 99 parashikon përgjegjësi solidare.
Pasuria me barrë siguruese lihet në premtim shitjeje, dhe transaksioni bllokohet në notere.
Pagesa e pjesshme bëhet pa qartësuar çfarë zëri shlyhet.
Pasi detyrimi është përfundimtar dhe e drejta e ankimit është ezauruar. Bllokimi zbatohet me urdhër të administratës tatimore, sipas nenit 90.
Po. Masat e mbledhjes me forcë ankimohen brenda 30 ditëve, sipas nenit 92.
30 ditë pas urdhrit. Kur mbledhja e detyrimit vlerësohet në rrezik, masa zbatohet pa këtë afat.
Konfiskohet dhe shitet në ankand brenda 15 ditëve. Teprica e vlerës kthehet brenda 5 ditëve pune.
Jo. Pasuria e përjashtuar sipas nenit 529 të Kodit të Procedurës Civile nuk sekuestrohet, sipas nenit 95.
Neni 99 parashikon përgjegjësi solidare të ortakut dhe të administratorit për detyrimet tatimore.
Neni 89/4/a parashikon kërkesën për ndalim daljeje për administratorin, ortakun ose aksionarin, vetëm në rast rreziku.
5 vjet, sipas nenit 100. Afati mund të ndërpritet dhe numërimi rifillon.
Po, dhe kjo është rruga e rregullt. Paguhet menjëherë 20% dhe pjesa tjetër shlyhet deri në fund të vitit pasardhës, përveç tatimit në burim dhe kontributeve.
Ligji Nr. 9920, datë 19.05.2008 “Për procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë”, i ndryshuar, kreu XI, nenet 88 deri 104, dhe nenet 77, 114, 129
Kodi i Procedurës Civile, neni 529, për pasurinë e përjashtuar nga sekuestrimi
VKM Nr. 1234, datë 09.12.2009, për barrën siguruese dhe hipotekore; Udhëzimi i Ministrit të Financave Nr. 24, datë 02.09.2008, i ndryshuar