Përveç pagës, individi deklaron edhe të ardhurat nga qiraja, investimet dhe qiraja dhe investimet në deklaratën individuale, interesat, dividendi, fitimi nga shitja e pasurisë ose e titujve, dhe të ardhurat me burim jashtë Shqipërisë. Për shumë prej tyre tatimi mbahet në burim nga paguesi, prandaj deklarata shërben për rakordim dhe nuk sjell detyrim të dytë mbi të njëjtën të ardhur.
Kjo faqe tregon si tatohet qiraja që jep individi dhe pse çmimi i referencës e ndryshon bazën, si rakordohet tatimi i mbajtur në burim me tatimin real vjetor, si trajtohen interesat dhe dividendi, si llogaritet fitimi kapital nga shitja e pasurisë, dhe pse dypunësimi hyn në të njëjtën logjikë të rillogaritjes.
Lexo edhe: Kush duhet të dorëzojë deklaratën individuale dhe kur.
| Lloji i të ardhurës | Norma | Kush mban tatimin |
|---|---|---|
| Qira e pasurisë së paluajtshme | 15% | Qiramarrësi biznes, ose vetë pronari |
| Interesa të depozitave | 15% | Banka, në burim |
| Dividend | 8% | Shoqëria që shpërndan, në burim |
| Honorare dhe të ardhura të tjera nga investimet | 15% | Paguesi biznes, në burim |
| Fitim nga tjetërsimi i pasurisë së paluajtshme | 15% | Mbahet në momentin e kalimit të pronësisë |
| Fitim nga tjetërsimi i titujve dhe i mjeteve virtuale | 15% | Individi, kur nuk mbahet në burim |
Norma është e njëjtë pavarësisht shumës, pra këto të ardhura nuk kanë fasha si paga. Kjo do të thotë që rritja e qirasë ose e interesave nuk e ngre normën, por vetëm bazën.
Qiraja e pasurisë së paluajtshme tatohet 15%. Kur qiramarrësi është biznes, ai vepron si agjent i mbajtjes në burim, pra mban tatimin dhe e derdh, ndërsa pronari kontrollon vetëm që mbajtja të jetë bërë saktë. Kur qiramarrësi është individ, deklarimi dhe pagesa mbeten detyrë e pronarit.
Baza e tatueshme nuk mund të jetë më e ulët sesa çmimi minimal i referencës, i miratuar me Vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 469, datë 3.6.2015. Nëse qiraja e shkruar në kontratë është nën referencën, tatimi llogaritet mbi referencën dhe jo mbi kontratën.
Apartament i dhënë me qira 40,000 lekë në muaj, pra 480,000 lekë në vit, kur çmimi i referencës për zonën është më i ulët sesa kontrata. Tatimi 15% jep 72,000 lekë në vit. Nëse qiramarrësi është shoqëri, ajo mban 72,000 lekë dhe pronari arkëton 408,000 lekë neto. Nëse qiramarrësi është individ, pronari deklaron dhe paguan vetë të njëjtën shumë, pra 72,000 lekë.
Individi që jep me qira një apartament nuk bëhet biznes për këtë arsye. Kur veprimtaria e qirasë merr formë të organizuar, me shumë njësi dhe me shërbime shoqëruese, kualifikimi mund të ndryshojë dhe kalon në trajtimin e veprimtarisë ekonomike. Ky është vlerësim rast pas rasti dhe nuk zgjidhet me numrin e njësive.
Tatimi i mbajtur në burim është pagesë paraprake e detyrimit të individit, e kryer nga paguesi. Në deklaratë ai shënohet si tatim i paguar, dhe rezultati del si diferencë midis tatimit real vjetor dhe tatimit të mbajtur.
Nga këtu vjen edhe kuptimi i deklaratës për shumicën e individëve. Ajo nuk shton një tatim të dytë mbi qiranë ose mbi dividendin, por rakordon dhe nxjerr në pah tepricën ose mangësinë.
Si mbyllet rakordimi
| Rezultati i deklaratës | Çfarë ndodh |
|---|---|
| Tatimi i mbajtur është më i madh sesa tatimi real | Teprica rimbursohet brenda 60 ditëve |
| Tatimi i mbajtur është më i vogël sesa tatimi real | Diferenca paguhet deri më 31 mars |
| Tatimi nuk është mbajtur fare nga paguesi | Detyrimi deklarohet dhe paguhet nga individi |
| Vërtetimi i mbajtjes nuk gjendet | Kërkohet te paguesi përpara dorëzimit |
Interesat e depozitave bankare tatohen 15% dhe tatimi mbahet nga banka në momentin e pagesës. Individi e shënon në deklaratë interesin bruto dhe tatimin e mbajtur, dhe rezultati mbetet neutral kur mbajtja është e saktë.
Dividendi tatohet 8% dhe mbahet nga shoqëria që e shpërndan. Ortaku nuk paguan tatim të dytë mbi dividendin në deklaratë, por e deklaron për pamjen e plotë vjetore dhe për të lidhur pragun e të ardhurave.
Individ me interes depozite 50,000 lekë në vit dhe dividend 1,000,000 lekë. Banka mban 15%, pra 7,500 lekë. Shoqëria mban 8%, pra 80,000 lekë. Të ardhurat e tjera përveç pagës janë 1,050,000 lekë, pra mbi pragun e 50,000 lekëve, prandaj deklarata është e detyrueshme. Tatimi i mbajtur gjithsej është 87,500 lekë dhe deklarata e rakordon, pa detyrim shtesë kur mbajtja është kryer saktë.
Fitimi nga tjetërsimi i pasurisë së paluajtshme tatohet 15%. Baza nuk është çmimi i shitjes, por diferenca midis vlerës së tjetërsimit dhe kostos së blerjes. Për vlerën e tjetërsimit merret çmimi më i lartë midis çmimit të kontratës dhe çmimit të referencës.
Të dhënat e transferimit të pronësisë i kalojnë administratës tatimore deri më datën 20 të muajit pasues. Prandaj shitja e një pasurie nuk mbetet e panjohur për administratën, edhe kur individi nuk e deklaron.
Shitje apartamenti me çmim kontrate 11,000,000 lekë, kur çmimi i referencës për zonën është 12,000,000 lekë. Merret vlera më e lartë, pra 12,000,000 lekë. Kostoja e blerjes e provuar me dokument është 9,000,000 lekë. Fitimi i tatueshëm bëhet 3,000,000 lekë dhe tatimi 15% jep 450,000 lekë.
Fitimi nga tjetërsimi i titujve dhe i mjeteve virtuale hyn në kategorinë e të ardhurave nga investimet dhe llogaritet mbi diferencën midis vlerës së shitjes dhe kostos. Kur nuk ka pagues rezident që mban tatimin, detyrimi deklarohet nga individi.
Kujdes. Mënyra e provimit të kostos për titujt dhe për mjetet virtuale, si edhe trajtimi i shkëmbimeve midis mjeteve virtuale, duhen konfirmuar në nenet 16 dhe 17 të ligjit nr. 29/2023 dhe në aktet zbatuese përpara deklarimit. I PAVERIFIKUAR, duhet konfirmuar para publikimit.
Lexo edhe: Kripto-asetet dhe rregullimi i tregut në Shqipëri.
Dypunësimi ndjek të njëjtën logjikë si të ardhurat nga investimet, pra tatimi mbahet gjatë vitit nga paguesi dhe rakordohet në fund. Kur individi ka dy punëdhënës, secili mban tatim vetëm mbi pagesën që kryen dhe nuk shikon pagesën e tjetrit, ndërsa zbritjet njihen një herë në vit.
Rezultati është se totali i mbajtur gjatë vitit rrallë përputhet me tatimin real vjetor. Tatimi vjetor i pagës është 13% për bazën e tatueshme deri 2,040,000 lekë dhe 23% mbi tepricën, dhe llogaritja bëhet mbi bazën e mbledhur, jo pagesë për pagesë.
Individ me dy punëdhënës, ku punëdhënësi A pagoi 1,200,000 lekë bruto në vit dhe punëdhënësi B pagoi 600,000 lekë, pra të ardhura vjetore 1,800,000 lekë. Zbritjet janë 360,000 lekë personale dhe 96,000 lekë për dy fëmijë, gjithsej 456,000 lekë. Baza e tatueshme bëhet 1,344,000 lekë, që mbetet nën 2,040,000 lekë, prandaj tatohet e gjitha 13% dhe jep 174,720 lekë. Nëse sipas vërtetimeve dy punëdhënësit mbajtën gjithsej 190,000 lekë, individi ka paguar 15,280 lekë më shumë dhe kjo shumë kërkohet me deklaratë.
Lexo edhe: Zbritjet për fëmijë, arsim dhe shpenzime të njohura.
Qiraja deklarohet mbi vlerën e kontratës, ndërsa çmimi minimal i referencës është më i lartë.
Pronari mendon se qiramarrësi individ mban tatimin, dhe detyrimi mbetet i padeklaruar.
Dividendi deklarohet dhe tatohet dy herë, sepse tatimi i mbajtur në burim nuk shënohet si i paguar.
Fitimi kapital llogaritet mbi çmimin e shitjes dhe jo mbi diferencën me koston e blerjes.
Kostoja e blerjes nuk provohet me dokument, prandaj e gjithë vlera e tjetërsimit trajtohet si fitim.
Të ardhurat nga jashtë nuk deklarohen, me idenë se u tatuan në vendin e burimit.
Vërtetimet e tatimit të mbajtur nuk mblidhen, dhe rakordimi bëhet me shifra të supozuara.
Po. Kur qiramarrësi është individ dhe nuk mban tatim, deklarimi dhe pagesa e 15% mbeten detyrë e pronarit, mbi vlerën më të lartë midis kontratës dhe çmimit të referencës.
Po, qiraja deklarohet, bashkë me tatimin e mbajtur. Deklarimi rakordon dhe nuk sjell tatim të dytë kur mbajtja është e saktë.
8%, i mbajtur në burim nga shoqëria që e shpërndan. Në deklaratë ai shënohet bashkë me tatimin e mbajtur.
Mbi fitimin, pra mbi diferencën midis vlerës së tjetërsimit dhe kostos së blerjes, me normën 15%. Për vlerën e tjetërsimit merret çmimi më i lartë midis kontratës dhe çmimit të referencës.
Banka mban 15% në burim. Interesi dhe tatimi i mbajtur shënohen në deklaratë kur ekziston detyrimi për dorëzim.
Sepse zbritjet njihen një herë në vit, ndërsa secili punëdhënës mban tatim mbi pagesën e vetë. Rillogaritja vjetore mbi bazën e mbledhur shpesh del më e vogël sesa totali i mbajtur.
Në kategorinë e të ardhurave nga investimet, mbi diferencën midis vlerës së shitjes dhe kostos. Mënyra e provimit të kostos kontrollohet në ligj dhe në aktet zbatuese përpara deklarimit.
Nëse jeni rezident fiskal shqiptar, të ardhurat botërore deklarohen në Shqipëri, ndërsa tatimi i paguar jashtë kreditohet brenda kufirit të tatimit shqiptar.
Ligji Nr. 29/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat”, i ndryshuar, neni 10 për kategoritë e të ardhurave, nenet 15 deri 18 për investimet, titujt, mjetet virtuale dhe pasurinë e paluajtshme, neni 24 për normat, nenet 25 dhe 26 për kreditimin e tatimit të huaj dhe rimbursimin, neni 58 për pagesat objekt i mbajtjes në burim përfshirë qiranë ndaj individit, neni 59 për normat e mbajtjes në burim, nenet 61 dhe 67 për deklaratën
Vendimi i Këshillit të Ministrave Nr. 469, datë 3.6.2015, çmimet minimale të referencës së qirave
Udhëzimi i përgjithshëm Nr. 26, datë 08.09.2023, i ndryshuar me Udhëzimin Nr. 9, datë 12.03.2026, dhe Udhëzimi Nr. 29/2018 për kalimin e pronësisë
Teksti i konsoliduar i ligjit
Tatimi mbi të ardhurat, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve.