SKK 6 Provizionet, detyrimet dhe aktivet e kushtëzuara

Standardet kombëtare
Kryefaqe | Financë & Kontabilitet | Standardet Kombëtare të Kontabilitetit | SKK 6 Provizionet, detyrimet dhe aktivet e kushtëzuara

Përgjigja e shkurtër

SKK 6 ndan tri gjëra që ngatërrohen çdo ditë. Provizioni është detyrim i sotëm me shumë ose kohë të pasigurt dhe hyn në bilanc. Detyrimi i kushtëzuar nuk hyn, vetëm shpjegohet. Aktivi i kushtëzuar as nuk hyn, as nuk shpjegohet përveçse kur hyrja e përfitimit është e mundshme. Zhvlerësimi dhe llogaritë e pambledhshme nuk janë fare provizione.

Varianti në fuqiSKK 6 (2023), për periudhat që fillojnë më ose pas 1 janarit 2025
ProvizioniDetyrim aktual me kohë ose shumë të pasigurt. Hyn në bilanc
Detyrimi i kushtëzuarNuk njihet. Vetëm shpjegohet te shënimet, paragrafi 5
Aktivi i kushtëzuarNuk njihet. Shpjegohet kur hyrja është e mundshme, paragrafi 30
Tri kushtet e njohjesNgjarje e kaluar, dalje e mundshme burimesh, shumë e vlerësueshme
Pragu i mundësisëMë e mundshme se jo, paragrafi 11
Kontrata me kushte rëndueseShuma më e vogël mes humbjes dhe gjobës, paragrafi 22
Amortizimi dhe llogaritë e pambledhshmeNuk janë provizione, paragrafi 6

Verifikuar më 8 nëntor 2026 nga Andi Haxhillari, Kontabilist i Miratuar. Krahasuar me SKK 6 (2023), paragrafët 1 deri 40, variant me datë efektive 1 janar 2025, dhe me variantin e nëntorit 2015 me 49 paragrafë që ndodhet i bashkëngjitur më poshtë.

SKK 6 Provizionet, detyrimet dhe aktivet e kushtëzuara, AlProfit Consult

Lexo edhe: Shpenzimet e zbritshme dhe fitimi i tatueshëm

Lexo edhe: Tatimi mbi fitimin 2026, normat 15% dhe 23% dhe pragjet

Cili variant është në fuqi sot

Varianti i zbatueshëm është SKK 6 i përditësuar në vitin 2023. Ai zbatohet për periudhat kontabël që fillojnë më ose pas datës 1 janar 2025, në mënyrë prospektive. Kjo përcaktohet te paragrafi 39.

Varianti i nëntorit 2015 kishte 49 paragrafë, ai i vitit 2023 ka 40. Numërimi nuk përputhet midis të dyve, prandaj numrat e paragrafëve në këtë faqe janë ata të variantit në fuqi.

Çfarë rregullon ky standard

Standardi jep parimet e njohjes, të matjes dhe të shpjegimit për provizionet, detyrimet e kushtëzuara dhe aktivet e kushtëzuara. Ai është i krahasueshëm me Seksionin 21 të Standardit Ndërkombëtar të Raportimit Financiar për Njësitë Ekonomike të Vogla dhe të Mesme, botuar në korrik 2015.

Paragrafi 4 përjashton rastet që i trajtojnë standarde të tjera. Nga qiratë mbeten brenda vetëm kontratat me kushte rënduese. Kontratat e ndërtimit shkojnë te SKK 8 dhe tatimi mbi fitimin te SKK 11.

Paragrafi 5 e jep dallimin themelor me një fjali. Provizioni njihet në pasqyrën e pozicionit financiar. Detyrimi i kushtëzuar vetëm shpjegohet.

Çfarë nuk është provizion

Paragrafi 6 e ndalon një përdorim të fjalës që është bërë zakon. Amortizimi, zhvlerësimi dhe llogaritë e pambledhshme nuk janë provizione, sepse ato rregullojnë vlerën e aktiveve, nuk krijojnë detyrim ndaj askujt.

Pra “provizioni për klientë të dyshimtë” është, në gjuhën e standardit, një rregullim i vlerës së llogarive të arkëtueshme. Ai paraqitet te aktivi si zbritje, jo te detyrimet.

Ky nuk është formalizëm. Një shumë e vendosur te detyrimet në vend që te zbritja e aktivit ndryshon totalin e bilancit dhe raportet që shikon banka.

Përkufizimet që bëjnë diferencën

Provizioni

Një detyrim aktual me kohë ose shumë të pasigurt. Pasiguria është te sa dhe kur, jo te nëse ekziston.

Ngjarja detyruese

Ngjarja që krijon një detyrim ligjor ose konstruktiv. Detyrimi ligjor vjen nga kontrata, nga legjislacioni ose nga akte të tjera ligjore. Detyrimi konstruktiv vjen nga praktika të kaluara ose nga politika të shpallura që u kanë krijuar pritshmëri të vlefshme palëve të tjera.

Detyrimi konstruktiv është pjesa që harrohet. Një biznes që prej vitesh i zëvendëson produktet e prishura pa qenë i detyruar me ligj, ka krijuar pritshmëri. Dhe ajo pritshmëri është detyrim.

Detyrimi i kushtëzuar

Një detyrim i mundshëm që varet nga ngjarje të ardhshme të pasigurta jashtë kontrollit të plotë të njësisë. Ose një detyrim ekzistues që nuk njihet sepse dalja e burimeve nuk pritet, ose sepse shuma nuk matet dot.

Aktivi i kushtëzuar

Një kërkesë e mundshme që rrjedh nga ngjarje të kaluara dhe konfirmohet vetëm nga ngjarje të ardhshme të pasigurta.

Tri kushtet e njohjes së një provizioni

Paragrafi 9 kërkon që ngjarja detyruese të ketë ndodhur përpara datës së raportimit dhe që njësia të mos ketë alternativë realiste veç shlyerjes.

Paragrafi 11 vendos pragun e mundësisë. Realizimi duhet të jetë më i mundshëm sesa jo. Nëse është më pak, çështja kalon te detyrimet e kushtëzuara dhe mbetet vetëm në shënime.

Paragrafi 12 kërkon që shuma të vlerësohet mjaftueshëm saktë. Vetëm në raste shumë të rralla një detyrim nuk vlerësohet dot, dhe atëherë trajtohet si i kushtëzuar.

Paragrafi 10 e mbyll një derë të përdorur shpesh. Detyrimet që lindin nga veprime të ardhshme të biznesit nuk njihen. Shembulli që jep vetë standardi është instalimi i filtrave të tymit, detyrim që mund të shmanget duke ndryshuar mënyrën e veprimit, prandaj sot nuk ekziston.

Me të njëjtën logjikë, nuk njihet provizion për riparimet e ardhshme të makinerive, as për humbjet e pritshme të veprimtarisë.

Si matet provizioni

Paragrafi 14 kërkon vlerësimin më të saktë në datën e raportimit dhe jep tri rregulla sipas rastit.

Kur ka një popullatë të madhe shumash të ngjashme, si garancitë, shuma peshohet me probabilitetet e rezultateve. Kur të gjitha janë njësoj të mundshme, merret pika e mesit.

Kur bëhet fjalë për një detyrim të vetëm, si një çështje gjyqësore, merret rezultati më i mundshëm, pasi shqyrtohen edhe rezultatet e tjera.

Kur efekti i vlerës së parasë në kohë është material, shuma skontohet me normë para tatimit. Rreziku specifik pasqyrohet ose te norma ose te shuma, kurrë te të dyja njëherësh, sepse kjo do ta numëronte dy herë.

Paragrafi 15 ndalon të zbriten fitimet e pritshme nga nxjerrja jashtë përdorimit e aktiveve. Ato trajtohen veçmas.

Paragrafi 16 trajton rimbursimet, për shembull nga një sigurim. Rimbursimi njihet si aktiv më vete vetëm kur është praktikisht i sigurt, nuk e kalon shumën e provizionit, dhe nuk kompensohet në bilanc. Kompensimi lejohet vetëm në pasqyrën e performancës.

Paragrafi 17 kërkon rishikim në çdo datë raportimi. Zbritja e skontimit me kalimin e kohës njihet si kosto financiare, jo si rritje e shpenzimit operativ.

Paragrafi 18 jep një rregull disipline. Provizioni përdoret vetëm për shpenzimin për të cilin u krijua. Nuk mund të krijohet për garanci dhe të përdoret për një gjobë.

Rastet e veçanta

Garancitë

Paragrafi 19 kërkon provizion për produktet e shitura deri në datën e raportimit, mbi bazën e përvojës së mëparshme. Jo për produktet që do të shiten vitin tjetër.

Çështjet gjyqësore

Paragrafi 20 kërkon njohje kur ngjarja detyruese ka ndodhur para datës së raportimit, pagesa është e mundshme dhe shuma vlerësohet relativisht saktë. Përndryshe çështja shpjegohet si detyrim i kushtëzuar.

Kontratat me kushte rënduese

Paragrafët 21 dhe 22 trajtojnë kontratat ku kostoja e përmbushjes tejkalon përfitimet. Provizioni është shuma më e vogël midis humbjes nga përmbushja dhe gjobës për pezullim.

Pra nëse një kontratë ju kushton 2,700,000 lekë për ta çuar deri në fund, por dilni prej saj me një gjobë 900,000 lekë, provizioni është 900,000 lekë.

Detyrimet mjedisore

Paragrafët 23 deri 25 kërkojnë njohje kur detyrimi vjen nga ligji ose nga një angazhim vullnetar. Shuma përfshin kostot e likuidimit dhe gjobat e mundshme. Kur lidhet me një aktiv, i shtohet kostos së tij.

Ristrukturimi

Paragrafi 26 kërkon dy gjëra njëherësh përpara datës së raportimit. Një plan zyrtar i detajuar, që tregon biznesin e prekur, vendndodhjet, numrin e punonjësve, shpenzimet dhe kohën. Dhe krijimin e pritshmërive të vlefshme te palët e prekura, qoftë duke nisur zbatimin, qoftë duke njoftuar.

Një vendim i brendshëm i padeklaruar nuk mjafton. Pa njoftim dhe pa nisje zbatimi, nuk ka provizion ristrukturimi.

Detyrimet dhe aktivet e kushtëzuara

Paragrafi 28 thotë se detyrimet e kushtëzuara nuk njihen, vetëm shpjegohen. Ka një përjashtim, provizionet për detyrimet e kushtëzuara të një njësie të blerë në një kombinim biznesi.

Rastet me mundësi shumë të vogël nuk kërkojnë as shpjegim. Dhe kur detyrimi është i përbashkët me një palë tjetër, pjesa e asaj pale trajtohet si detyrim i kushtëzuar.

Paragrafi 30 trajton aktivet e kushtëzuara me asimetri të qëllimshme. Ato nuk njihen kurrë si aktiv. Shpjegohen vetëm kur hyrja e përfitimeve është e mundshme. Dhe kur bëhen pothuajse të sigurta, nuk janë më të kushtëzuara dhe atëherë njihen.

Pra një padi që ju e keni ngritur dhe pritni ta fitoni nuk hyn në bilanc. Një padi që ju është ngritur dhe pritni ta humbni, hyn.

Shembull i llogaritur

SKK 6 nuk përmban asnjë shembull numerik. Shembujt që vijojnë janë ndërtuar nga ne me shifra të rrumbullakosura.

Provizioni i garancisë

Një prodhues shet 2,000 njësi gjatë vitit, me garanci dyvjeçare. Përvoja e viteve të mëparshme tregon se 3% e njësive kërkojnë riparim të vogël me kosto mesatare 4,000 lekë, dhe 1% kërkojnë riparim të madh me kosto mesatare 15,000 lekë.

Riparimet e vogla janë 60 njësi, me kosto 240,000 lekë. Riparimet e mëdha janë 20 njësi, me kosto 300,000 lekë.

Provizioni i garancisë në fund të vitit është 540,000 lekë. Kjo është metoda e popullatës së madhe, paragrafi 14(a).

Vini re se baza janë njësitë e shitura deri në datën e raportimit. Shitjet e planifikuara për vitin tjetër nuk hyjnë fare.

Kontrata me kushte rënduese

E njëjta shoqëri ka një kontratë qiraje për një ambient që nuk e përdor më. Mbeten 18 muaj me 150,000 lekë në muaj, pra 2,700,000 lekë për ta çuar kontratën deri në fund.

Kontrata lejon ndërprerjen me një gjobë prej 900,000 lekësh. Sipas paragrafit 22, provizioni është shuma më e vogël, pra 900,000 lekë.

Nëse gjoba do të ishte 3,500,000 lekë, provizioni do të ishte 2,700,000 lekë, sepse atëherë përmbushja do të ishte rruga më e lirë.

Paraqitja dhe shënimet shpjeguese

Paragrafi 32 kërkon zërin “Provizione afatshkurtra” për ato që realizohen brenda dymbëdhjetë muajve ose brenda ciklit normal të veprimtarisë. Garancitë janë shembulli tipik. Paragrafi 33 kërkon zërin “Provizione afatgjata” për të tjerat.

Paragrafi 34 thotë ku shkon shpenzimi. Te zëri më i lidhur i pasqyrës së të ardhurave dhe shpenzimeve. Dhe reduktimi i provizionit shkon te i njëjti zë, jo te të ardhurat e tjera.

Paragrafi 35 kërkon për çdo klasë provizioni përshkrimin, datën e parashikuar të realizimit, normën e skontimit për provizionet afatgjata, një rakordim të vlerës kontabël midis fillimit dhe fundit të periudhës, natyrën e shkurtër të detyrimit, një tregues të pasigurive, dhe rimbursimin e pritshëm nëse ka. Informacioni krahasues i periudhave të mëparshme nuk kërkohet.

Paragrafi 36 kërkon për detyrimet dhe aktivet e kushtëzuara përshkrimin, parashikimin e shumës dhe të kohës, vlerësimin e efektit financiar, treguesin e pasigurive dhe mundësinë e rimbursimit. Kur diçka prej tyre është praktikisht e pamundur të jepet, kjo deklarohet.

Paragrafi 38 jep një përjashtim të rrallë. Kur informacioni do të paragjykonte seriozisht pozicionin e njësisë në një mosmarrëveshje, ai mund të mos jepet, por duhen shpjeguar natyra e përgjithshme dhe arsyeja e mosdhënies.

Gabimet që shohim

Gabimi i parë është paraqitja e llogarive të dyshimta te detyrimet, me emrin provizion. Paragrafi 6 e thotë qartë se ato rregullojnë vlerën e aktivit.

Gabimi i dytë është provizioni për riparimet e ardhshme ose për humbjet e pritshme të veprimtarisë. Paragrafi 10 nuk e lejon, sepse detyrimi nuk ekziston ende.

Gabimi i tretë është njohja e një aktivi të kushtëzuar, zakonisht e një padie që biznesi pret ta fitojë. Paragrafi 30 e ndalon derisa arkëtimi të bëhet pothuajse i sigurt.

Gabimi i katërt është përdorimi i një provizioni për një shpenzim tjetër nga ai për të cilin u krijua. Paragrafi 18 e ndalon.

Gabimi i pestë është mosskontimi i provizioneve afatgjata. Kur shlyerja pritet pas disa vitesh dhe efekti është material, paragrafi 14 kërkon skontim me normë para tatimit.

Pyetjet më të shpeshta

Sa i mundshëm duhet të jetë një detyrim që të njihet provizion?

Më i mundshëm sesa jo. Ky është pragu i paragrafit 11. Nën këtë prag çështja mbetet detyrim i kushtëzuar dhe shkon vetëm te shënimet.

A është provizion zbritja për klientë që nuk paguajnë?

Jo. Paragrafi 6 e përjashton. Ajo është rregullim i vlerës së llogarive të arkëtueshme dhe paraqitet te aktivi.

A mund të njoh provizion për një gjyq që sapo më është ngritur?

Vetëm nëse ngjarja që e shkaktoi ka ndodhur para datës së raportimit, pagesa është e mundshme dhe shuma vlerësohet relativisht saktë. Këto janë kushtet e paragrafit 20. Përndryshe çështja shpjegohet.

A njihet provizion për një ristrukturim që e kemi vendosur në mbledhje?

Jo vetëm me vendimin. Paragrafi 26 kërkon një plan zyrtar të detajuar dhe krijimin e pritshmërive te palët e prekura, nëpërmjet njoftimit ose nisjes së zbatimit.

Çfarë bëj me provizionin e garancisë që nuk u përdor?

Ai anulohet dhe reduktimi shkon te i njëjti zë ku u njoh shpenzimi, sipas paragrafit 34. Lëvizja shfaqet te rakordimi i kërkuar nga paragrafi 35.

A mund ta kompensoj provizionin me rimbursimin e pritur nga sigurimi?

Jo në bilanc. Paragrafi 16 kërkon që rimbursimi të paraqitet si aktiv më vete, dhe vetëm kur është praktikisht i sigurt. Kompensimi lejohet vetëm në pasqyrën e performancës.

A duhet rillogaritur viti 2024 sipas variantit të ri?

Jo. Paragrafi 39 kërkon zbatim prospektiv.

Kufizim i shkruar hapur

Përmbajtja e kësaj faqeje mbështetet te leximi i variantit 2023 në faqen e Këshillit Kombëtar të Kontabilitetit. Paragrafët janë përmbledhur me fjalët tona, nuk janë citime fjalë për fjalë.

PDF-ja e bashkëngjitur më poshtë është varianti i nëntorit 2015 me 49 paragrafë dhe numërimi i tij nuk përputhet me variantin në fuqi. Për një citim të saktë, hapni tekstin zyrtar të vitit 2023.

Baza ligjore

SKK 6 “Provizionet, detyrimet dhe aktivet e kushtëzuara”, i përditësuar në vitin 2023, paragrafët 1 deri 40. Datë efektive 1 janar 2025, me zbatim prospektiv sipas paragrafit 39.

Standardi i referohet “ligjit për kontabilitetin” pa e cituar me numër. Ligji në fuqi është ligji nr. 25/2018 “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare”, i ndryshuar me ligjin nr. 87/2026.

Lidhje me standardet e tjera. Qiratë te SKK 7, me përjashtim të kontratave me kushte rënduese që mbeten këtu. Kontratat e ndërtimit te SKK 8. Tatimi mbi fitimin te SKK 11. Materialiteti te paragrafët 64 deri 68 të SKK 1.

Teksti zyrtar i standardit

Skedari i mëposhtëm është varianti i nëntorit 2015 me 49 paragrafë, ai që ndodhet në bibliotekën tonë dhe që ishte në fuqi deri në fund të vitit 2024. Teksti i zbatueshëm sot është varianti i përditësuar i vitit 2023 me 40 paragrafë.

Burimi i tekstit zyrtar: Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit, standardet me datë efektive 1 janar 2025.

Provizionet janë zëri ku një auditim ndalet më shpesh, sepse kërkojnë gjykim dhe dokumentim. Ne i ndërtojmë dhe i dokumentojmë çdo mbyllje viti, si pjesë e abonimit mujor.

SHIKO ÇMIMET

GDPR