Përgjigja e shkurtër
Standardi për organizatat jofitimprurëse e përshtat kontabilitetin për një njësi që nuk ka pronarë dhe nuk shpërndan fitim. Konceptet janë të njëjta me ato të bizneseve, por kapitali zëvendësohet nga aktivet neto dhe fitimi nga ndryshimi në aktivet neto.
| Kush e zbaton | Fondacione, shoqata, qendra, parti, institucione fetare, sindikata |
| Pasqyrat | Pozicioni financiar, pasqyra e aktiviteteve, fluksi i parasë, shënimet |
| Në vend të kapitalit | Aktivet neto, të ndara në të kufizuara dhe të pakufizuara |
| Në vend të fitimit | Ndryshimi në aktivet neto |
| Baza e kontabilitetit | Varet nga madhësia, shih pragun 5,000,000 lekë te paragrafi 26 |
| Puna vullnetare | Nuk njihet si e ardhur, përveç rasteve të kufizuara |
| Raporti i performancës | Detyrim mbi 30,000,000 lekë aktiv ose të ardhura, neni 22 pika 3 |
Verifikuar më 8 nëntor 2026 nga Andi Haxhillari, Kontabilist i Miratuar. Krahasuar me tekstin e SKK për OJF, datë efektive 1 janar 2016, paragrafët 1 deri 101, me udhëzuesin e KKK për Raportin e Performancës, qershor 2020, dhe me ligjin nr. 25/2018, nenet 3, 13 dhe 22.

Lexo edhe: Kalendari tatimor, të gjitha afatet e deklarimeve dhe pagesave
Lexo edhe: Tatimi mbi fitimin 2026, normat 15% dhe 23% dhe pragjet
Standardi përcakton si përgatiten pasqyrat financiare të një organizate jofitimprurëse, me qëllim llogaridhënien ndaj donatorëve, anëtarëve dhe kreditorëve.
Konceptet e përgjithshme janë të njëjta me ato të njësive fitimprurëse, përveç aty ku standardi thotë shprehimisht ndryshe. Dhe ai thotë ndryshe në disa vende që kanë pasoja praktike.
Zbatohet nga organizatat me status jofitimprurës që veprojnë në Shqipëri: fondacionet, shoqatat, qendrat, partitë politike, institucionet fetare, sindikatat dhe organizata të tjera, vendase ose të huaja.
Fusha e zbatimit kërkon pesë kushte bashkë: identitet ligjor i veçantë, qëllim bamirës ose altruist, mostatim për sa nuk kryhet aktivitet ekonomik fitimprurës, ndalim i shpërndarjes së tepricave, dhe mos-kontroll nga qeveria.
Përjashtohen organizatat ose veprimtaritë e tyre që rregullohen me ligj të veçantë.
Tri gjëra ndryshojnë emër dhe përmbajtje, dhe pikërisht aty lindin gabimet.
Nuk ka pronarë, prandaj nuk ka kapital të vet. Diferenca mes aktiveve dhe detyrimeve quhet aktive neto, dhe ndahet në të kufizuara dhe të pakufizuara sipas asaj që ka vendosur donatori.
Termi fitim nuk përdoret. Përdoret ndryshimi në aktivet neto, që është diferenca mes gjendjes në fillim dhe në fund të periudhës. Ai duhet të rakordojë me pasqyrën e pozicionit financiar.
Ajo i paraqet veçmas ndryshimet e aktiveve neto të kufizuara dhe të pakufizuara, që është informacioni i parë që kërkon një donator.
Standardi vendos një ndarje te paragrafi 26. Organizatat që kanë shifrën e aktivit ose shifrën e të ardhurave mbi 5,000,000 lekë zbatojnë kontabilitetin me të drejta dhe detyrime të konstatuara dhe ndërtojnë të gjitha pasqyrat.
Nën atë prag zbatohet kontabiliteti mbi baza monetare, dhe ndërtohet vetëm pasqyra e fluksit të mjeteve monetare me shënime për llojin e aktiviteteve.
Kushti është me ose, pra mjafton që njëra nga dy shifrat ta kalojë pragun.
Kontributi është transferim i pakushtëzuar, jo reciprok dhe vullnetar i aktiveve. Ai njihet si e ardhur në periudhën kur merret dhe matet me vlerën e drejtë.
Premtimi për të dhënë njihet vetëm me dokumentacion të verifikueshëm. Premtimet e pakushtëzuara me pagesa në vitet e ardhshme njihen zakonisht si të kufizuara dhe maten me vlerën aktuale të flukseve.
Premtimet e kushtëzuara njihen vetëm kur kushtet plotësohen në thelb, jo kur nënshkruhet marrëveshja.
Puna vullnetare nuk njihet si e ardhur. Përjashtim bëjnë vetëm shërbimet që krijojnë ose shtojnë aktive jofinanciare, ose që kërkojnë aftësi të specializuara të cilat organizata do të detyrohej t’i blinte po të mos ishin dhuruar.
Një shoqatë merr në dhjetor një grant prej 3,000,000 lekësh, me kushtin që paratë të përdoren për një program trajnimi gjatë vitit pasardhës.
Grant i kushtëzuar nuk njihet si e ardhur në dhjetor. Ai njihet kur kushti plotësohet në thelb, pra gjatë vitit pasardhës, ndërsa trajnimi zhvillohet.
Nëse i njëjti grant do të ishte i pakushtëzuar por me kufizim përdorimi për trajnim, ai do të njihej menjëherë si e ardhur, por si rritje e aktiveve neto të kufizuara, jo e atyre të pakufizuara.
Dallimi mes kushtit dhe kufizimit është dallimi mes mosnjohjes dhe njohjes. Ai lexohet vetëm te marrëveshja me donatorin.
Raporti i performancës nuk është pjesë e këtij standardi. Ai është dokument më vete, i miratuar nga Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit në qershor 2020, mbi bazën e nenit 22 pika 3 të ligjit nr. 25/2018.
Detyrimi vlen për organizatat ku aktivi ose të ardhurat tejkalojnë 30,000,000 lekë. Raporti publikohet bashkë me pasqyrat vjetore te faqja e internetit e organizatës.
E përgatit drejtimi, e miraton dhe e nënshkruan bordi mbikëqyrës ose organi i barasvlershëm. Ai ka pesë kapituj: objektivat dhe aktivitetet, arritjet dhe performanca, raportimi financiar, struktura dhe drejtimi, dhe çështje të tjera me interes.
Kapitulli i arritjeve është i vetmi vend ku përshkruhet roli i vullnetarëve të papaguar, pikërisht sepse ai kontribut nuk hyn te pasqyrat financiare.
Gabimi i parë është njohja e grantit të kushtëzuar në vitin kur merren paratë. Kushti e shtyn njohjen, pavarësisht se paratë kanë hyrë në llogari.
Gabimi i dytë është mosndarja e aktiveve neto. Pa ndarjen mes të kufizuarave dhe të pakufizuarave, donatori nuk e kupton sa para janë vërtet të lira.
Gabimi i tretë është vlerësimi i punës vullnetare si e ardhur. Si rregull ajo nuk njihet.
Gabimi i katërt është përdorimi i fjalorit të biznesit. Fitimi, kapitali dhe pasqyra e të ardhurave nuk janë termat e duhura për një organizatë jofitimprurëse.
Gabimi i pestë është harresa e raportit të performancës nga organizatat mbi pragun. Ai është detyrim ligjor, jo praktikë e mirë vullnetare.
Po, detyrimi i depozitimit brenda 7 muajve nga data e raportimit vlen njësoj. Organizatat mbi pragun 30,000,000 lekë publikojnë edhe në faqen e tyre të internetit.
Si kontribut, i matur me vlerën e drejtë në momentin e marrjes. Nëse ka kusht, njihet kur kushti plotësohet.
Kushti i jep donatorit të drejtën ta kërkojë paranë prapa nëse diçka nuk ndodh. Kufizimi thjesht cakton për çfarë përdoret paraja. Kushti e shtyn njohjen, kufizimi jo.
Po, standardi e lejon, me kusht që politika të zbatohet njësoj nga viti në vit dhe të shpjegohet te pasqyrat dhe te shënimet.
Sipas funksionit: programe shërbimesh, drejtim i përgjithshëm, mbledhje fondesh dhe anëtarësi. Organizatat vullnetare shëndetësore dhe të mirëqenies japin edhe klasifikimin sipas natyrës.
Ky standard mban datën efektive 1 janar 2016 dhe nuk është përditësuar pas ligjit nr. 25/2018. Paragrafi 7 shkronja a i tij dërgon ende te nenet 9 deri 12 të ligjit nr. 9228, i cili është shfuqizuar.
Po ashtu, pragu prej 5,000,000 lekësh te paragrafi 26 vjen nga ai tekst i vitit 2016. Para se të klasifikohet një organizatë konkrete, ai prag duhet verifikuar te burimi zyrtar, sepse mund të jetë tejkaluar nga kuadri i ri.
SKK për Organizatat Jofitimprurëse, datë efektive për periudhat që fillojnë pas 1 janarit 2016, miratuar nga Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit.
Ligji nr. 8788, datë 7.5.2001, për organizatat jofitimprurëse, për përkufizimin e vetë organizatës.
Ligji nr. 25/2018 “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare”, neni 3 pika 8 për përkufizimin e njësisë jofitimprurëse, neni 13 pika 5 për pasqyrat e saj, dhe neni 22 pika 3 për publikimin dhe raportin e performancës.
AlProfit Consult i mban llogaritë e organizatave jofitimprurëse, i ndan aktivet neto sipas kufizimeve të donatorëve dhe përgatit raportin e performancës kur ai kërkohet, si pjesë e abonimit mujor.
