E përballoni kur punonjësi i ri sjell në biznes të paktën dyfishin e kostos së tij të plotë. Kostoja e plotë nuk është paga neto që i jepni në dorë. Është paga bruto, plus kontributet që paguani ju si punëdhënës, plus koha derisa punonjësi të bëhet produktiv. Kur e llogaritni kështu, vendimi bëhet shumë më i qartë.
Shumë pronarë e nisin llogarinë nga paga neto. Aty fillon gabimi. Mbi pagën neto qëndron paga bruto, sepse tatimi mbi të ardhurat nga punësimi mbahet nga paga e punonjësit. Mbi pagën bruto shtohen kontributet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore që i takojnë punëdhënësit. Këto dalin nga xhepi juaj, jo nga paga e punonjësit. Normat e sakta i gjeni te faqet tona për tatimet, sepse ato ndryshojnë me vendimet e qeverisë dhe duhen parë gjithmonë të përditësuara.
Pastaj vjen kostoja që nuk shkruhet në asnjë faturë. Punonjësi i ri ka nevojë për disa javë ose muaj përshtatje. Në atë kohë ai paguhet plotësisht, por prodhon pjesërisht. Dikush nga ekipi harxhon orë për ta trajnuar. Edhe kjo është kosto e punësimit.
Daniel Kahneman, në Thinking Fast and Slow, tregon se njerëzit i mbivlerësojnë rregullisht rezultatet e vendimeve të tyre. Pronari që punëson sheh vetëm skenarin e mirë. Llogaria e ftohtë e kostos së plotë është mbrojtja më e thjeshtë ndaj këtij mbivlerësimi.
Rregulli praktik është ky. Punonjësi i ri duhet të sjellë në biznes të paktën dyfishin e kostos së tij të plotë, në shitje shtesë, në kohë të çliruar që e ktheni në shitje, ose në punë që sot e paguani më shtrenjtë jashtë. Pse dyfishin. Sepse punonjësi nuk mban vetëm veten. Ai duhet të mbulojë edhe pjesën e tij të qirasë, të energjisë, të pajisjeve dhe të gabimeve që ndodhin rrugës. Nëse llogaria del ngushtë që në letër, në realitet do të dalë humbje.
Një bar-restorant në Tiranë kërkon një banakier të dytë. Paga bruto e ofruar është 60,000 LEK në muaj. Mbi këtë shtohen kontributet e punëdhënësit. Për ilustrim, supozojmë se kostoja e plotë mujore me kontribute del rreth 70,000 LEK. Shifra e saktë varet nga normat në fuqi dhe llogaritet lehtë bashkë me ekonomistin.
Rregulli i dyfishit thotë se banakieri i ri duhet të sjellë të paktën 140,000 LEK vlerë në muaj. Nëse marzhi kontribues mesatar i barit është 200 LEK për porosi, banakieri duhet të mundësojë rreth 700 porosi shtesë në muaj, pra rreth 23 porosi më shumë në ditë. Tani pyetja bëhet konkrete. A ka lokali fluks klientësh që humbasin sot sepse pritet gjatë. Nëse po, punësimi mbahet. Nëse jo, ndoshta zgjidhja është një orar i zgjeruar me stafin ekzistues.
Te Qendra e Burimeve gjeni një listë të shkurtër kontrolli për punësimin. Ajo përfshin llogaritjen e kostos së plotë, testin e dyfishit, dhe hapat ligjorë të kontratës së punës. Kontrata me shkrim dhe deklarimi i punonjësit para fillimit të punës janë hapa të detyrueshëm, dhe i gjeni të shpjeguar te seksioni ynë për Kodin e Punës.
Kostoja e plotë vjetore e punësimit llogaritet si paga bruto vjetore shumëzuar me 1 plus normën e kontributeve të punëdhënësit, plus koston e rekrutimit, plus koston e trajnimit, plus pajisjet e vendit të punës. Në modelim praktik shtohet edhe produktiviteti i pjesshëm i muajve të parë, zakonisht 50% deri 70% për tre muajt e parë sipas sektorit. Pragu i vendimit shprehet si marzh kontribues inkremental i pritshëm pjesëtuar me koston e plotë vjetore, me prag minimal 2.0 sipas rregullit të dyfishit. Për ndjeshmërinë, testohet skenari ku të ardhurat inkrementale bien 25%. Nëse raporti bie nën 1.0 në atë skenar, vendimi shtyhet ose rimodelohet.
Kostoja llogaritet me të njëjtën logjikë, pagë bruto plus kontribute plus përshtatje. Kohë e pjesshme do të thotë kosto më e ulët, por edhe kapacitet më i ulët. Testi i dyfishit vlen njësoj.
Puna pa kontratë dhe pa deklarim është shkelje dhe rrezik i panevojshëm. Periudha e provës parashikohet brenda kontratës së punës. Si funksionon e gjeni te seksioni ynë për Kodin e Punës.
Nëse doni ta bëni këtë llogari me shifrat tuaja reale, e shohim bashkë pa asnjë detyrim. Na shkruani te faqja e kontaktit ose shihni paketat tona te oferta.
Ne kujdesemi për kontabilitetin dhe taksat, në mënyrë që ju të kurseni kohë, para dhe të fokusoheni në rritjen e biznesit.
Kërko Ofertë
