Përgjigja e shkurtër
Vendimet e biznesit maten me numra përpara se të merren. Punësimi, investimi, kredia dhe çmimi i ri kanë secili një llogari të shkurtër që tregon nëse hapi e mbulon koston e vet.
Verifikuar më nga Andi Haxhillari, Kontabilist i Miratuar. Krahasuar me nenet 56 dhe 59 të ligjit nr. 29/2023, VKM nr. 776/2025 dhe ligjin nr. 9136/2003.
Vendimet e biznesit, si punësimi, investimi, kredia ose çmimi i një produkti të ri, maten me numra përpara se të merren, jo pasi janë marrë. Secili ka një llogari të shkurtër që e ktheni në një shifër. Kur shifra mungon, vendimi mbështetet te ndjesia e momentit.
A ia vlen ky hap, një punësim, një investim, një kredi, një çmim i ri? Daniel Kahneman tregoi se vendosim shpejt dhe pastaj e justifikojmë me numra. Mbivlerësimi dhe gabimi i planifikimit janë njerëzorë, prandaj numrat nuk janë armiku i intuitës suaj, janë mbrojtja e saj. Keith Cunningham te The Road Less Stupid e thotë troç, pasuria bëhet duke shmangur vendimet e gabuara, dhe vegla e tij është koha e të menduarit me pyetje të shkruara. Në këtë nivel çdo vendim i madh shihet me numra përpara, punësimi, investimi, kredia, çmimi i ri, tërheqja nga biznesi.
Kjo faqe jep llogarinë për secilin nga vendimet më të shpeshta, me shembuj në lekë dhe me rregullat tatimore që i prekin. Për çdo vendim ka një nënfaqe më të detajuar, të lidhur brenda tekstit.
Lexo edhe: Si punësoj punonjësin e parë, nga kontrata te listëpagesa e parë.
| Pyetja | Përgjigjja në fuqi sot |
|---|---|
| Kostoja e plotë e punonjësit | Paga bruto plus 16.7% kontribute të punëdhënësit, 15% shoqërore dhe 1.7% shëndetësore |
| Paga minimale 2026 | 50,000 lekë në muaj, VKM nr. 776/2025 |
| Kontrata dhe deklarimi i punonjësit | Kontrata me shkrim para fillimit të punës, neni 21 i Kodit të Punës. Deklarimi të paktën një ditë përpara, ligji nr. 9136/2003 |
| Si gjykohet një investim | Kthimi vjetor dhe koha e kthimit në muaj |
| Tatimi mbi dividendin | 8% mbi shumën e shpërndarë, neni 59 i ligjit nr. 29/2023 |
| Dividendi i vendosur por i papaguar | Tatimi derdhet deri në fund të muajit të tretë pas muajit të vendimit, neni 56, pika 2 |
E përballoni kur punonjësi sjell në biznes të paktën dyfishin e kostos së tij të plotë. Kostoja e plotë nis nga paga bruto, jo nga paga neto që i jepni në dorë, dhe mbi të shtohen kontributet që paguani ju si punëdhënës.
Me pagë bruto 80,000 lekë, kontributet e punëdhënësit janë 16.7%, pra 13,360 lekë, dhe kostoja mujore bëhet 93,360 lekë. Në vit kjo është rreth 1,120,000 lekë, prandaj punonjësi duhet të sjellë ose të lirojë rreth 2,240,000 lekë punë në vit. Llogarinë e plotë, bashkë me kohën derisa punonjësi bëhet produktiv, e gjeni te faqja a e përballoj një punonjës të ri.
Kur vendosni po, procedura ka radhën e vet. Kontrata me shkrim lidhet para fillimit të punës dhe punonjësi deklarohet të paktën një ditë përpara. Elementet që duhet të ketë kontrata i gjeni te faqja e elementeve të detyrueshme të kontratës.
E dini me dy pyetje, sa para kthen në vit dhe për sa muaj ju kthehet shuma e investuar. Një pajisje që kushton 500,000 lekë dhe sjell 300,000 lekë në vit ka kthim vjetor 60% dhe e kthen paranë për 20 muaj.
Nëse koha e kthimit është më e gjatë se jeta e pajisjes, ose kthimi është më i ulët se kostoja e parasë që përdorni, investimi nuk ia vlen në këtë formë. Llogarinë hap pas hapi e gjeni te faqja e kthimit të investimit.
Kredia ia vlen kur ajo që blini me të kthen më shumë se sa ju kushton kredia. Ajo dëmton kur përdoret për të mbuluar humbje të vazhdueshme, sepse humbjes i shtohet edhe kësti.
Para se të firmosni, vendoseni këstin mujor te parashikimi i parasë dhe shihni nëse e përballojnë edhe muajt e dobët. Krahasimin e plotë e gjeni te faqja kredi për biznesin, po apo jo, ndërsa tabelën e parasë te faqja e planifikimit të likuiditetit.
Me dy llogari para se produkti të dalë në treg. E para është marzhi kontribues, sa mbetet nga çdo njësi pasi hiqni kostot direkte të saj. E dyta është pika e barazimit vetëm për linjën e re, sa njësi duhen shitur që ajo të mbulojë kostot e veta shtesë.
Një produkt me çmim 2,000 lekë dhe kosto direkte 1,200 lekë ka marzh kontribues 800 lekë për njësi. Nëse linja e re sjell 240,000 lekë kosto shtesë në muaj, duhen 300 njësi në muaj vetëm që ajo të mbulohet. Si e rregulloni çmimin kur kjo shifër del e lartë e shpjegon faqja e çmimit të produktit të ri.
Aq sa ka mbetur nga fitimi pasi janë paguar detyrimet, dhe aq sa nuk e lë biznesin pa para për muajt në vijim. Për një sh.p.k. rruga e rregullt është dividendi, i cili tatohet me 8% mbi shumën e shpërndarë.
Shpërndarjen e vendos asambleja e ortakëve. Kur dividendi vendoset por nuk paguhet, tatimi derdhet gjithsesi deri në fund të muajit të tretë pas muajit të vendimit, sipas nenit 56, pika 2, të ligjit nr. 29/2023. Si i mbani të dy kufijtë, fitimin dhe paranë në llogari, e gjeni te faqja sa mund të tërheq nga biznesi.
E mat emëruesi ekonomik, fitimi i ndarë me njësinë që ka më shumë kuptim për biznesin tuaj. Për një zyrë mund të jetë fitimi për punonjës, për një dyqan fitimi për metër katror. Kur e ndiqni çdo vit, ai tregon nëse biznesi po bëhet më i mirë apo vetëm më i madh. Si e gjeni emëruesin tuaj e shpjegon faqja e emëruesit ekonomik.
Një punishte mendon të blejë një makineri 1,200,000 lekë që sjell 600,000 lekë më shumë fitim në vit. Kthimi vjetor është 50% dhe paraja kthehet për 24 muaj, pra investimi në vetvete ia vlen.
Makineria blihet me kredi për 3 vjet, me interes vjetor ilustrues 7%. Kësti mujor del rreth 37,000 lekë, ndërsa makineria sjell mesatarisht 50,000 lekë në muaj. Mbetet një diferencë prej rreth 13,000 lekë në muaj në favor të biznesit.
Pyetja e fundit është për muajt e dobët. Nëse në dimër makineria sjell vetëm 25,000 lekë në muaj, për ata muaj kësti paguhet me para nga pjesa tjetër e biznesit. Prandaj kësti vendoset te parashikimi i parasë para se të firmoset kredia, jo pas saj.
Çdo herë që ka një ndryshim tatimor ose financiar që prek biznesin tuaj, ju njoftojmë direkt në email me shpjegim praktik.
Dërgomë njoftimet falasMe pagë minimale 50,000 lekë bruto, punëdhënësi paguan edhe 16.7% kontribute, pra 8,350 lekë. Kostoja mujore është 58,350 lekë, rreth 700,200 lekë në vit.
Pjesëtoni koston e investimit me fitimin ose kursimin që ai sjell në muaj. Një investim 500,000 lekë që sjell 25,000 lekë në muaj kthehet për 20 muaj.
Kur kredia mbulon humbje të vazhdueshme ose shpenzime që nuk sjellin para. Në këto raste kësti vetëm e shton humbjen.
Me 8% mbi shumën e shpërndarë, sipas nenit 59 të ligjit nr. 29/2023. Shoqëria e mban tatimin në burim kur paguan dividendin dhe e derdh deri më datën 20 të muajit pasues.
Zgjidhni njësinë që ka ndikimin më të madh te fitimi juaj, punonjësit, sipërfaqen, klientët ose orët e punës. Fitimi i ndarë me atë njësi është emëruesi juaj ekonomik.
Jo. Numrat nuk e zëvendësojnë njohjen tuaj të tregut, por e mbrojnë atë nga entuziazmi i momentit. Vendimi mbetet juaji, numrat thjesht ju tregojnë sa kushton dhe sa sjell.
Kostoja e plotë përballë të ardhurës që pritet të sjellë.
Lexo →Kthimi dhe koha e kthimit, të llogaritura thjesht.
Lexo →Kur borxhi ndihmon dhe kur dëmton, kostoja e tij përballë kthimit.
Lexo →Marzhi kontribues dhe pika e barazimit për një linjë të re.
Lexo →Nga fitimi i mbetur, pa e lënë biznesin pa para, dhe si dividend.
Lexo →Treguesi i vetëm që ka më shumë rëndësi për biznesin tuaj, sipas Collins.
Lexo →Kontabiliteti, pasqyrat, deklarimet dhe këshillimi financiar në një paketë mujore. Konsulta e parë falas dhe pa detyrim.
Vendimet i merrni ju, por shifrat duhet t’i keni gati para se të vendosni. I llogarisim bashkë me ju, si pjesë e këshillimit financiar që përfshin paketa mujore.
