Përgjigja e shkurtër
Vlera e biznesit rritet kur ai sjell fitim të qëndrueshëm, rritet nga viti në vit, punon edhe pa pronarin dhe ka llogari të pastra. Këto katër shtylla vlejnë si për shitjen, ashtu edhe për trashëgiminë.
Verifikuar më nga Andi Haxhillari, Kontabilist i Miratuar. Krahasuar me nenet 56 dhe 59 të ligjit nr. 29/2023 dhe nenin 22 të ligjit nr. 25/2018.
Vlera e biznesit është ajo që do të paguante sot një blerës i arsyeshëm për të, ose ajo që do t’u linit trashëgimtarëve. Rritet nga katër gjëra, fitimi i qëndrueshëm, rritja nga viti në vit, pavarësia nga pronari dhe llogaritë e pastra. Të katra ia vlen t’i ndërtoni edhe kur nuk keni ndër mend ta shisni biznesin kurrë.
Si e rrit vlerën e biznesit dhe si planifikoj të ardhmen? Një biznes që varet krejtësisht nga pronari është një vend pune. Një biznes që punon edhe pa të është një vlerë. Ky është mësimi i John Warrillow te Built to Sell, dhe vlen edhe për pronarin që nuk do ta shesë kurrë, sepse një biznes i shitshëm është thjesht një biznes i shëndetshëm. Jim Collins shton rrotën e vrullit, vlera nuk vjen nga një goditje, por nga rrotullime të vogla të mbledhura me durim. Në këtë nivel mësoni çfarë e rrit vlerën, si planifikohet viti, si ndahet fitimi dhe si përgatitet biznesi për të kaluar duart një ditë.
Kjo faqe shpjegon çfarë e rrit vlerën, si planifikohet viti, si ndahet fitimi dhe çfarë shohin blerësit te numrat tuaj, me shembuj në lekë. Për çdo temë ka një nënfaqe më të detajuar, të lidhur brenda tekstit.
Lexo edhe: Tatimi mbi dividendet, norma 8% dhe si shpërndahet fitimi.
| Pyetja | Përgjigjja në fuqi sot |
|---|---|
| Çfarë e rrit vlerën | Fitimi i qëndrueshëm, rritja, pavarësia nga pronari dhe llogaritë e pastra |
| Çfarë shikon blerësi | Paranë që biznesi prodhon vërtet, për të paktën tre vite radhazi |
| Si ndahet fitimi | Dividend, rezervë dhe riinvestim, me vendim të asamblesë |
| Tatimi mbi dividendin | 8% mbi shumën e shpërndarë, neni 59 i ligjit nr. 29/2023 |
| Afati i pasqyrave financiare | 31 korrik, neni 22 i ligjit nr. 25/2018 |
| Afati i vendimit për fitimin | 31 korrik, pranë organeve tatimore, neni 56, pika 2, i ligjit nr. 29/2023 |
E rrisin katër shtylla. Fitimi që përsëritet çdo vit, rritja e qëndrueshme, një biznes që punon edhe kur pronari mungon dhe llogari të pastra që blerësi i beson pa i rikontrolluar.
Shtylla që neglizhohet më shumë është e treta. Kur klientët, çmimet dhe vendimet kalojnë të gjitha nga pronari, blerësi po blen një vend pune dhe jo një biznes. Hapat për secilën shtyllë i gjeni te faqja si rritet vlera e biznesit.
Me një plan që zë një faqe. Aty shkruani sa të ardhura synoni, me çfarë marzhi, çfarë do të investoni dhe sa do të tërhiqni ju si pronar. Me të ardhura të synuara 12,000,000 lekë dhe fitim të synuar 15%, plani thotë qartë që viti duhet të mbyllet me 1,800,000 lekë fitim.
Çdo muaj krahasoni planin me realitetin dhe korrigjoni herët, kur diferenca është ende e vogël. Formatin e planit e gjeni te faqja e planit financiar vjetor, ndërsa ndarjen në muaj te faqja e buxhetit vjetor.
Fitimi i vitit ndahet në tre drejtime. Një pjesë vjen te ju si dividend, një pjesë mbetet si rezervë për muajt e vështirë dhe një pjesë riinvestohet për rritjen. Ndarja vendoset me plan, jo me nxitim kur llogaria duket plot.
Dividendi tatohet me 8% mbi shumën e shpërndarë. Nga një dividend 2,000,000 lekë mbahen 160,000 lekë tatim dhe ju mbeten 1,840,000 lekë. Shpërndarjen e vendos asambleja, dhe vendimi për destinacionin e fitimit depozitohet pranë organeve tatimore deri më 31 korrik. Si ndahen përqindjet e gjeni te faqja e shpërndarjes së fitimit, ndërsa kufijtë e tërheqjes te faqja sa mund të tërheq nga biznesi.
Shohin paranë që biznesi prodhon vërtet, vit pas viti. Fitimi në pasqyra pastrohet nga shpenzimet personale të përziera me biznesin dhe pastaj krahasohet për të paktën tre vite radhazi.
Një fitim që kërcen lart e poshtë e ul vlerën edhe kur mesatarja është e mirë, sepse blerësi paguan për atë që mund të parashikojë. Si llogariten fitimet e pronarit e shpjegon faqja e treguesve që rrisin vlerën.
Përgatitja nis dy a tre vite përpara, jo muajin e fundit. Kërkon katër gjëra, llogari të pastra, të ardhura që përsëriten, një biznes që punon pa ju dhe kontrata të rregullta me klientët, furnitorët dhe punonjësit.
Kjo vlen njësoj kur blerësi është një i huaj dhe kur është fëmija juaj. Të dy duan të dinë çfarë marrin përsipër dhe sa para sjell biznesi pa ju. Hapat me radhë i gjeni te faqja e përgatitjes për shitje ose trashëgimi.
Me shtytje të vogla në të njëjtin drejtim. Jim Collins e quan këtë rrota e vrullit. Një fitim i vogël i riinvestuar mirë sjell pak më shumë fitim vitin tjetër, i cili riinvestohet përsëri. Si e ndërtoni rrotën tuaj e tregon faqja e rrotës së vrullit financiar.
Një sh.p.k. mbyll vitin me 3,000,000 lekë fitim pas tatimit. Ortakët vendosin ta ndajnë në tri pjesë, 1,500,000 lekë dividend, 750,000 lekë rezervë dhe 750,000 lekë riinvestim.
Dividendi tatohet me 8%, pra shoqëria mban 120,000 lekë dhe ortakëve u shkojnë 1,380,000 lekë. Tatimi derdhet deri më datën 20 të muajit pasues. Rezerva prej 750,000 lekë mbulon tre muaj kosto fikse për një biznes që shpenzon 250,000 lekë në muaj.
Riinvestimi shkon në një pajisje që kthen 40% në vit. Ajo shton rreth 300,000 lekë fitim çdo vit që vjen. Kjo është rrota e vrullit në shifra, dhe pikërisht këtë rritje të qëndrueshme e shikon një blerës.
Çdo herë që ka një ndryshim tatimor ose financiar që prek biznesin tuaj, ju njoftojmë direkt në email me shpjegim praktik.
Dërgomë njoftimet falasMë shpesh si shumëfish i fitimit të pastruar të pronarit, ku shumëfishi varet nga qëndrueshmëria e fitimit dhe nga sa varet biznesi nga pronari. Për një pamje të parë përdorni formatin e vlerësimit të thjeshtë te Qendra e Burimeve.
Një rezervë që mbulon të paktën tre muaj kosto fikse është pikë e mirë nisjeje. Bizneset me të ardhura sezonale kanë nevojë për më shumë.
Dy deri tre vite përpara, sepse blerësi do të shohë të paktën tre vite numra të pastër dhe të krahasueshëm.
Varësia nga pronari, një klient i vetëm që sjell pjesën më të madhe të të ardhurave dhe llogaritë ku shpenzimet personale përzihen me ato të biznesit.
Deri më 31 korrik, në të njëjtin afat me pasqyrat financiare, sipas nenit 56, pika 2, të ligjit nr. 29/2023.
Katër shtyllat vlejnë për çdo formë biznesi. Ndryshon mënyra si kalon pronësia, sepse te një sh.p.k. kalojnë kuotat, ndërsa personi fizik nuk ka kuota dhe kalojnë asetet, kontratat dhe klientët.
Katër shtyllat, fitimi, rritja, pavarësia nga pronari dhe sistemet.
Lexo →Nga qëllimet te numrat, një plan që lexohet dhe ndiqet.
Lexo →Sa të ndani, sa të mbani, sa të riinvestoni.
Lexo →Kur biznesi bëhet gati të kalojë duart, dhe çfarë e ul vlerën.
Lexo →Si një fitim i vogël i riinvestuar mirë kthehet në vrull.
Lexo →Çfarë shohin blerësit dhe trashëgimtarët te numrat tuaj.
Lexo →Kontabiliteti, pasqyrat, deklarimet dhe këshillimi financiar në një paketë mujore. Konsulta e parë falas dhe pa detyrim.
Vlerën e ndërtoni ju, ndërsa llogaritë e pastra janë pjesa jonë. Pasqyrat, vendimi i fitimit dhe numrat që shikon një blerës përgatiten çdo vit si pjesë e paketës mujore.
