SKK 10 Grantet qeveritare dhe forma të tjera të ndihmës

Standardet kombëtare
Kryefaqe | Financë & Kontabilitet | Standardet Kombëtare të Kontabilitetit | SKK 10 Grantet qeveritare dhe forma të tjera të ndihmës

Përgjigja e shkurtër

Rregulli bazë i SKK 10 është i shkurtër. Një grant pa kushte performance njihet e ardhur kur arkëtohet. Një grant me kushte performance njihet e ardhur vetëm kur ato kushte plotësohen, dhe deri atëherë qëndron detyrim. Aktivi i blerë me grant njihet i plotë në bilanc, pa u zvogëluar me vlerën e grantit.

Varianti në fuqiSKK 10 (2023), për periudhat që fillojnë më ose pas 1 janarit 2025
Titulli i riGrantet qeveritare dhe forma të tjera të ndihmës
Grant pa kushte performanceE ardhur kur arkëtohet ose përfitohet, paragrafi 9(a)
Grant me kushte performanceE ardhur vetëm kur kushtet plotësohen, paragrafi 9(b)
Deri sa kushtet plotësohenQëndron detyrim në bilanc, paragrafi 9(c)
MatjaVlera e drejtë e aktivit të marrë ose për t’u marrë, paragrafi 10
Aktivi i blerë me grantNjihet i plotë, si çdo aktiv i të njëjtit lloj, paragrafi 12
Lehtësitë tatimoreJashtë këtij standardi. Trajtohen te SKK 11, paragrafi 6(b)

Verifikuar më 8 nëntor 2026 nga Andi Haxhillari, Kontabilist i Miratuar. Krahasuar me SKK 10 (2023), paragrafët 1 deri 16, variant me datë efektive 1 janar 2025, dhe me variantin e nëntorit 2015 që ndodhet i bashkëngjitur më poshtë.

SKK 10 Grantet qeveritare dhe forma të tjera të ndihmës, AlProfit Consult

Lexo edhe: Tatimi mbi fitimin 2026, normat 15% dhe 23% dhe pragjet

Lexo edhe: Shpenzimet e zbritshme dhe fitimi i tatueshëm

Cili variant është në fuqi sot

Varianti i zbatueshëm sot është SKK 10 i përditësuar në vitin 2023. Ai zbatohet në pasqyrat financiare që mbulojnë periudha kontabël që fillojnë më ose pas datës 1 janar 2025, dhe zbatohet në mënyrë prospektive. Kjo është përcaktuar te paragrafi 15 i vetë standardit.

Prospektiv do të thotë se periudhat e mëparshme nuk rillogariten. Pasqyrat e vitit 2024 mbeten ashtu siç janë përgatitur sipas variantit të mëparshëm.

Dy ndryshime vlen t’i dini, sepse nuk janë kozmetike.

Ndryshimi i parë është titulli. Varianti i nëntorit 2015 quhej “Grantet dhe forma të tjera të ndihmës”. Varianti i vitit 2023 quhet “Grantet qeveritare dhe forma të tjera të ndihmës”.

Ndryshimi i dytë është fusha e zbatimit. Varianti i vjetër, te paragrafi 5, i shtrinte rregullat te grantet e marra nga organizma qeveritarë dhe joqeveritarë. Varianti në fuqi flet për grantet e dhëna nga organizma qeveritarë që nuk janë aksionarë të njësisë ekonomike. I njëjti ngushtim shfaqet edhe te përkufizimet e paragrafit 7.

PDF-ja e bashkëngjitur më poshtë është ende varianti i nëntorit 2015. E mbajmë sepse ishte varianti në fuqi deri në fund të vitit 2024 dhe shërben për krahasim, por teksti i zbatueshëm sot është ai i vitit 2023.

Çfarë rregullon ky standard

SKK 10 jep parimet e njohjes, të matjes dhe të vlerësimit të mëpasshëm të granteve qeveritare dhe të formave të tjera të ndihmës, si dhe shpjegimet që duhen dhënë në pasqyrat financiare. Kjo është përmbajtja e paragrafit 1.

Standardi miratohet nga Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit dhe shpallet nga ministri përgjegjës për financat. Ai është ndërtuar i krahasueshëm me Seksionin 24 të Standardit Ndërkombëtar të Raportimit Financiar për Njësitë Ekonomike të Vogla dhe të Mesme, botuar në korrik 2015.

Si çdo standard kombëtar, nuk zbatohet për zëra jomaterialë. Përkufizimi i materialitetit merret nga paragrafët 64 deri 68 të SKK 1.

Kush e zbaton

Standardi zbatohet nga çdo njësi ekonomike që ka marrë një grant ose një formë tjetër ndihme, kur përgatit pasqyrat financiare sipas Standardeve Kombëtare të Kontabilitetit.

Një kusht i qartë del nga paragrafi 5. Dhënësi nuk duhet të jetë aksionar i njësisë. Nëse paratë vijnë nga një ortak ose aksionar, ato nuk janë grant. Ato janë kontribut në kapital dhe trajtohen krejt ndryshe.

Mikronjësitë zbatojnë SKK 15, i cili është standard më vete. Kur SKK 15 nuk parashikon trajtim për një transaksion material, ai lejon të përdoren shpjegimet e standardeve të tjera kombëtare të përmirësuara, dhe për grantet kjo të çon te SKK 10.

Çfarë nuk e mbulon

Paragrafi 6 e thotë hapur. Standardi nuk trajton dy gjëra.

E para është trajtimi kontabël te ai që e jep ndihmën. Ky standard shkruhet për përfituesin, jo për dhënësin.

E dyta janë lehtësitë tatimore. Përjashtimet nga tatimi, kreditimi i tatimit mbi investimet, amortizimi i përshpejtuar dhe normat e reduktuara të tatimit mbi fitimin nuk janë grante. Ato trajtohen te SKK 11.

Ky është dallimi që ngatërrohet më shpesh. Një normë e reduktuar tatimi nuk regjistrohet si e ardhur nga grant. Ajo thjesht e ul shpenzimin tatimor të periudhës.

Ndihma dhe granti nuk janë e njëjta gjë

Standardi i ndan me kujdes te paragrafët 7 dhe 8, dhe dallimi ka pasojë praktike të drejtpërdrejtë.

Ndihma

Ndihma është një veprim i një organizmi qeveritar me synimin për t’i dhënë një përfitim ekonomik një njësie ose një grupi njësish që plotësojnë kritere të caktuara. Shembujt që jep vetë standardi janë këshillimi teknik ose i marketingut falas, garancitë, dhe huatë me normë interesi zero ose shumë të ulët.

Pika kyçe është se ndihmës nuk mund t’i caktohet një vlerë e arsyeshme. Prandaj ajo nuk regjistrohet me shifër. Ajo përshkruhet te shënimet shpjeguese.

Nuk janë ndihmë lehtësirat e tërthorta që ndikojnë tregtinë në përgjithësi, si ndërtimi i infrastrukturës në një zonë në zhvillim ose kushtet lehtësuese që i ofrohen pa dallim një komuniteti të tërë.

Granti

Granti është ndihmë e dhënë nga një organizëm qeveritar në formën e transferimit të burimeve ose aktiveve te njësia ekonomike, përkundrejt kushteve që lidhen me aktivitetin e saj.

Paragrafi 8 e shpjegon pse ndahen. Grantet dallojnë nga format e tjera të ndihmës sepse vlera e tyre monetare mund të përcaktohet me saktësi relative dhe mund të dallohet nga transaksionet e zakonshme tregtare të njësisë.

Pra granti hyn në llogari me shifër. Ndihma hyn në shënime me përshkrim.

Tri rregullat e njohjes

Gjithë njohja mbahet nga paragrafi 9, dhe ai ka vetëm tri shkronja.

Shkronja (a). Një grant që nuk imponon kushte të specifikuara performance për të ardhmen njihet e ardhur kur është arkëtuar ose kur përfitohet.

Shkronja (b). Një grant që imponon kushte të specifikuara performance njihet e ardhur vetëm kur ato kushte janë plotësuar.

Shkronja (c). Grantet e marra para se të plotësohet kriteri i njohjes së të ardhurave njihen si detyrim.

Vini re çfarë nuk ka këtu. Nuk ka ndarje mes granteve që lidhen me aktive dhe atyre që lidhen me të ardhura. Nuk ka të ardhur të shtyrë që çlirohet pak nga pak paralel me amortizimin. SKK 10 ka një model të vetëm, atë të kushtit të performancës.

Kush e shpërndan grantin në disa vite po zbaton një logjikë nga një standard tjetër, jo nga ky.

Si matet granti

Paragrafi 10 jep një rregull të vetëm. Granti matet me vlerën e drejtë të aktivit të marrë ose për t’u marrë.

Kur granti vjen në para, vlera e drejtë është vetë shuma. Kur granti vjen në natyrë, për shembull një pajisje e dhuruar, matet vlera e drejtë e asaj pajisjeje.

Paragrafi 11 trajton borxhet e falshme. Një borxh që huadhënësi merr përsipër ta anulojë në varësi të disa kushteve trajtohet si grant kur ka siguri të arsyeshme dhe të mjaftueshme se njësia do t’i plotësojë ato kushte.

Aktivi i blerë me grant nuk zvogëlohet

Ky është rregulli që shkel më shpesh në praktikë. Paragrafi 12 thotë se aktivet e marra ose të blera nëpërmjet granteve njihen në pasqyrën e pozicionit financiar në të njëjtën mënyrë siç njihen aktivet e tjera të të njëjtit lloj.

Pra nuk zbritet granti nga kostoja e aktivit. Një makineri 2,800,000 lekë e blerë me një grant 2,000,000 lekë hyn në bilanc me 2,800,000 lekë, jo me 800,000 lekë. Amortizimi llogaritet mbi koston e plotë.

Paragrafi 13 tregon ku shfaqen efektet në pasqyrën e performancës. Të ardhurat dhe shpenzimet që lidhen me grantet njihen te zërat “Të ardhura të tjera të shfrytëzimit” dhe “Shpenzime të tjera të shfrytëzimit”, ose si zëra më vete.

Shembull i llogaritur

SKK 10 nuk përmban asnjë shembull numerik. Shembulli që vijon është ndërtuar nga ne me shifra të rrumbullakosura, vetëm për të treguar si funksionon rregulli.

Një pikë grumbullimi dhe tharjeje bimësh merr një grant nga një agjenci shtetërore zhvillimi, 2,000,000 lekë, arkëtuar më 1 mars 2026. Kushti është që biznesi të mbajë të paktën pesë punonjës deri më 28 shkurt 2028.

Ky është kusht i specifikuar performance për të ardhmen. Prandaj në vitin 2026 granti nuk hyn fare te të ardhurat. Ai hyn si detyrim, 2,000,000 lekë, sipas paragrafit 9(c).

Me ato para blihet një linjë tharjeje 2,800,000 lekë, e vënë në punë më 1 prill 2026, me jetë të dobishme dhjetë vjet dhe amortizim linear. Aktivi njihet i plotë me 2,800,000 lekë. Amortizimi vjetor është 280,000 lekë, dhe për nëntë muajt e vitit 2026 është 210,000 lekë.

Rezultati i vitit 2026 ngarkohet me 210,000 lekë shpenzim amortizimi dhe nuk merr asnjë lek të ardhur nga granti. I njëjti model vlen për vitin 2027, me 280,000 lekë shpenzim.

Më 28 shkurt 2028 kushti plotësohet. Atëherë i gjithë granti, 2,000,000 lekë, kalon te të ardhurat e vitit 2028, te zëri “Të ardhura të tjera të shfrytëzimit”. Viti 2028 mban edhe 280,000 lekë amortizim.

Efekti neto i tri viteve del kështu. Viti 2026 minus 210,000 lekë. Viti 2027 minus 280,000 lekë. Viti 2028 plus 1,720,000 lekë.

Ky çekuilibër midis viteve nuk është gabim. Është pikërisht ajo që kërkon paragrafi 9. Kush e shpërndan grantin 200,000 lekë në vit për dhjetë vjet, po e barazon artificialisht rezultatin dhe po del jashtë standardit.

Po të ishte i njëjti grant pa asnjë kusht performance, për shembull 500,000 lekë për të mbuluar kosto tashmë të kryera, i gjithë ai do të hynte te të ardhurat e vitit të arkëtimit, sipas paragrafit 9(a).

Çfarë jepet te shënimet shpjeguese

Paragrafi 14 kërkon tri gjëra, dhe të treja i kontrollon auditi kur ka.

E para është natyra dhe shuma e granteve qeveritare të njohura në pasqyrat financiare.

E dyta janë kushtet e papërmbushura dhe detyrimet e kushtëzuara që lidhen me grantet të cilat nuk janë njohur ende te të ardhurat. Kjo është pika që mungon më shpesh.

E treta është një përshkrim i formave të tjera të ndihmës qeveritare nga të cilat njësia ka përfituar drejtpërdrejt. Këtu hyn ndihma që nuk matet dot, si garancia ose huaja me interes zero.

Gabimet që shohim

Gabimi i parë është shpërndarja e grantit përgjatë jetës së aktivit. Granti mbahet si e ardhur e shtyrë dhe çlirohet çdo vit sa amortizimi. Kjo nuk ekziston te SKK 10.

Gabimi i dytë është zbritja e grantit nga kostoja e aktivit. Paragrafi 12 e ndalon shprehimisht.

Gabimi i tretë është njohja e menjëhershme si e ardhur e një granti me kushte ende të paplotësuara. Deri atëherë ai është detyrim, jo e ardhur.

Gabimi i katërt është trajtimi si grant i një kontributi nga ortaku ose aksionari. Paragrafi 5 e përjashton këtë rast.

Gabimi i pestë janë shënimet e zbrazëta. Kushtet e papërmbushura te paragrafi 14(b) janë pikërisht informacioni që i duhet lexuesit, sepse tregojnë se sa nga ajo shumë mund të kërkohet prapa.

Pyetjet më të shpeshta

Kur e njoh grantin nëse vendimi ka dalë por paratë nuk kanë ardhur ende?

Varianti në fuqi te paragrafi 9(a) thotë “kur është arkëtuar ose kur përfitohet”. Fjala e dytë e zgjeron rregullin krahasuar me variantin e vjetër, që fliste vetëm për arkëtimin. Nëse e drejta është e përcaktuar dhe pa kushte, njohja nuk pret domosdoshmërisht derdhjen.

A duhet ta zbres grantin nga kostoja e makinerisë?

Jo. Aktivi njihet i plotë dhe amortizimi llogaritet mbi koston e plotë. Kjo rrjedh nga paragrafi 12.

A është grant falja e një detyrimi tatimor?

Jo. Lehtësitë tatimore janë përjashtuar shprehimisht nga paragrafi 6(b) dhe trajtohen te SKK 11. Falja e një huaje nga një huadhënës është gjë tjetër, dhe atë e trajton paragrafi 11.

Si trajtohet një hua me interes zero nga shteti?

Ajo është ndihmë, jo grant. Paragrafi 7 e jep si shembull të ndihmës, dhe ndihmës nuk i caktohet dot një vlerë e arsyeshme. Prandaj nuk regjistrohet me shifër, por përshkruhet te shënimet sipas paragrafit 14(c).

A hyjnë këtu fondet nga donatorë joqeveritarë?

Këtu duhet kujdes. Varianti i nëntorit 2015 i përmendte shprehimisht organizmat joqeveritarë. Varianti në fuqi i vitit 2023 flet për organizma qeveritarë. Për fondet që vijnë drejtpërdrejt nga një organizatë joqeveritare, trajtimi duhet verifikuar me Këshillin Kombëtar të Kontabilitetit përpara se të mbyllen pasqyrat.

A e zbaton SKK 10 një mikronjësi?

Mikronjësia zbaton SKK 15. Kur SKK 15 nuk parashikon trajtim për një transaksion material, ai lejon përdorimin e shpjegimeve të standardeve të tjera kombëtare të përmirësuara, dhe për grantet kjo të çon te SKK 10.

A duhet rillogaritur viti 2024 sipas variantit të ri?

Jo. Paragrafi 15 thotë se zbatimi është prospektiv. Periudhat e mëparshme nuk preken.

Ku shfaqet granti në pasqyrën e të ardhurave dhe shpenzimeve?

Te zëri “Të ardhura të tjera të shfrytëzimit”, ose si zë më vete nëse shuma e meriton një rresht të vetin. Kjo është zgjidhja e paragrafit 13.

Kufizim i shkruar hapur

Tekstin e variantit 2023 e kemi lexuar nga faqja e Këshillit Kombëtar të Kontabilitetit. PDF-ja e bashkëngjitur më poshtë mbetet varianti i nëntorit 2015, sepse është skedari që ndodhet në bibliotekën tonë. Kur citoni fjalë për fjalë një paragraf për një dosje auditi ose për një mosmarrëveshje, hapeni tekstin zyrtar të vitit 2023 te faqja e Këshillit.

Formulimi i plotë i fjalisë hyrëse të paragrafit 5 në variantin e ri nuk doli i qartë në leximin tonë. Prandaj pyetja për donatorët joqeveritarë e lamë të hapur më sipër, në vend që ta mbyllnim me një përgjigje që nuk e kemi verifikuar.

Baza ligjore

SKK 10 “Grantet qeveritare dhe forma të tjera të ndihmës”, i përditësuar në vitin 2023, paragrafët 1 deri 16. Datë efektive 1 janar 2025, me zbatim prospektiv sipas paragrafit 15.

Vetë standardi i referohet “ligjit për kontabilitetin” pa e cituar me numër. Ligji në fuqi është ligji nr. 25/2018 “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare”, i ndryshuar me ligjin nr. 87/2026. Këtë numër e japim nga burimi ligjor, jo nga standardi.

Për lehtësitë tatimore shih SKK 11. Për materialitetin shih paragrafët 64 deri 68 të SKK 1. Për aktivet afatgjata jomateriale të përftuara me grant qeveritar shih paragrafin 58 të SKK 5.

Teksti zyrtar i standardit

Skedari i mëposhtëm është varianti i nëntorit 2015, ai që ndodhet në bibliotekën tonë dhe që ishte në fuqi deri në fund të vitit 2024. Teksti i zbatueshëm sot është varianti i përditësuar i vitit 2023, i botuar nga Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit.

Burimi i tekstit zyrtar: Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit, standardet me datë efektive 1 janar 2025.

Keni marrë një grant dhe nuk jeni i sigurt nëse hyn te të ardhurat e këtij viti apo qëndron detyrim? Ne e bëjmë këtë kontroll si pjesë e abonimit mujor, bashkë me shënimet shpjeguese që e shoqërojnë.

SHIKO ÇMIMET

GDPR