Përgjigja e shkurtër
SKK 13 mbledh dy tema që nuk duken të lidhura. Aktivet biologjike, pra kafshët e gjalla dhe bimët, dhe marrëveshjet koncesionare. Te të parat rregulli kryesor është zgjedhja midis vlerës së drejtë dhe kostos për çdo klasë. Te të dytat, pyetja e vetme është nëse operatori fiton një aktiv financiar apo një aktiv jomaterial.
| Varianti në fuqi | SKK 13 (2023), për periudhat që fillojnë më ose pas 1 janarit 2025 |
| Aktiv biologjik | Një kafshë e gjallë ose një bimë, paragrafi 5 |
| Dy modele matjeje | Vlera e drejtë ose kostoja, zgjedhur për çdo klasë, paragrafi 6 |
| Kur përdoret vlera e drejtë | Kur përcaktohet menjëherë pa kosto a përpjekje të tepërta |
| Ku shkojnë ndryshimet | Në fitim ose humbje të periudhës, paragrafi 9 |
| Prodhimi i vjelur | Vlerë e drejtë minus kostot e shitjes në vjelje, pastaj inventar, paragrafi 10 |
| Toka bujqësore | Jashtë këtij standardi, paragrafi 4 |
| Koncesionet | Aktiv financiar ose aktiv jomaterial, paragrafi 21 |
Verifikuar më 8 nëntor 2026 nga Andi Haxhillari, Kontabilist i Miratuar. Krahasuar me SKK 13 (2023), paragrafët 1 deri 31, variant me datë efektive 1 janar 2025, dhe me variantin e nëntorit 2015 që ndodhet i bashkëngjitur më poshtë.

Lexo edhe: Tatimi mbi fitimin 2026, normat 15% dhe 23% dhe pragjet
Lexo edhe: Licencat dhe lejet e veprimtarisë, kur ju duhen përtej NIPT-it
Varianti i zbatueshëm është SKK 13 i përditësuar në vitin 2023. Ai zbatohet për periudhat kontabël që fillojnë më ose pas datës 1 janar 2025, në mënyrë prospektive. Kjo përcaktohet te paragrafi 30. Standardi ka gjithsej 31 paragrafë.
Paragrafi 4 jep dy fusha. Të gjitha aktivet biologjike, dhe marrëveshjet koncesionare.
Tokat e përdorura për veprimtari bujqësore mbeten jashtë. Ato trajtohen si aktive afatgjata materiale sipas SKK 5.
Standardi është i krahasueshëm me Seksionin 34 të Standardit Ndërkombëtar të Raportimit Financiar për Njësitë Ekonomike të Vogla dhe të Mesme, botuar në korrik 2015.
Paragrafi 5 është i shkurtër dhe i qartë. Aktiv biologjik është një kafshë e gjallë ose një bimë. Prodhim bujqësor është prodhimi i përftuar nga aktivet biologjike të njësisë.
Veprimtari bujqësore është menaxhimi nga njësia i transformimit biologjik të aktiveve biologjike. Dhe transformim biologjik janë proceset e rritjes, të shndërrimit, të prodhimit dhe të mbarështimit që sjellin ndryshime në cilësi dhe sasi.
Pra lopa është aktiv biologjik, qumështi është prodhim bujqësor. Molla në pemë është pjesë e pemës, molla e vjelur është prodhim bujqësor.
Paragrafi 6 kërkon që politika të zgjidhet për secilën klasë aktivesh biologjike, jo një herë për të gjithë fermën.
Modeli i vlerës së drejtë përdoret kur vlera e drejtë përcaktohet menjëherë, pa kosto ose përpjekje të tepërta. Modeli i kostos përdoret për të gjitha aktivet e tjera.
Në praktikë kjo do të thotë se për bagëtinë me treg aktiv dhe çmime të botuara vlera e drejtë është e arritshme, ndërsa për një pemishte në rritje shpesh nuk është, dhe atëherë mbetet kostoja.
Paragrafi 9 kërkon matjen me vlerë të drejtë minus kostot e shitjes, dhe ndryshimet njihen në fitim ose humbje të periudhës.
Paragrafi 11 jep hierarkinë e burimeve. Së pari çmimi i një tregu aktiv. Pastaj transaksioni i fundit. Pastaj çmimet e aktiveve të ngjashme ose referencat e sektorit. Dhe vetëm në fund vlera aktuale e flukseve të pritshme.
Paragrafi 13 kërkon matjen me kosto minus amortizimin dhe humbjet e akumuluara nga zhvlerësimi.
Paragrafi 15 kërkon test zhvlerësimi në çdo datë raportimi. Paragrafi 16 lejon ta bëni zë për zë, ose për grupe zërash të ngjashëm kur kjo nuk është praktike, duke marrë parasysh kostot për përfundim dhe shitje. Paragrafi 17 lejon anulimin kur kushtet nuk ekzistojnë më.
Ky është rregulli që vlen pavarësisht modelit të zgjedhur, dhe prandaj ia vlen të mbahet mend.
Prodhimi bujqësor i vjelur matet me vlerë të drejtë minus kostot e shitjes në momentin e vjeljes. Kjo vlerë bëhet kostoja e tij për qëllime të SKK 4 Inventarët. Kështu e thotë paragrafi 10 për modelin e vlerës së drejtë dhe paragrafi 14 për modelin e kostos.
Pra edhe një fermë që i mban lopët me kosto, qumështin e mat me vlerë të drejtë në çastin e mjeljes. Nga ai çast e tutje, ai qumësht është inventar me atë kosto.
Paragrafi 8 shton një kufi. Prodhimi i pavjelur ose i pakorrur nuk njihet si aktiv më vete. Ai është pjesë e aktivit biologjik.
Paragrafi 20 e përshkruan skemën. Qeveria ose një organ tjetër publik, pra koncesiondhënësi, kontrakton një operator privat për të ndërtuar ose përmirësuar një infrastrukturë, të cilën operatori e përdor dhe e mirëmban për një periudhë.
Koncesiondhënësi mbetet ai që kontrollon cilat shërbime ofrohen, kujt i ofrohen, me çfarë çmimi, dhe mban një interes domethënës të mbetur në fund.
Paragrafi 21 jep dy kategoritë, dhe e gjithë trajtimi varet nga kjo zgjedhje.
Përdoret kur operatori ka një të drejtë kontraktuale të pakushtëzuar për flukse monetare të përcaktueshme, pra kur paguhet nga koncesiondhënësi pavarësisht përdorimit. Njohja bëhet me vlerë të drejtë, dhe më pas zbatohet SKK 3, sipas paragrafit 22.
Përdoret kur operatori ka të drejtën e tarifimit ndaj përdoruesve, pra kur të ardhurat varen nga sa njerëz e përdorin. Njohja bëhet me vlerë të drejtë, dhe më pas zbatohet SKK 5, sipas paragrafit 23.
Paragrafi 21 lejon edhe rastin e përzier. Një kontratë e vetme mund t’i përmbajë të dyja në pjesë të ndryshme, për shembull një pagesë e garantuar minimale plus tarifim.
Të ardhurat e operatorit për shërbimin njihen sipas SKK 8, dhe paraqitja bëhet sipas SKK 2.
SKK 13 nuk përmban asnjë shembull numerik. Shembulli që vijon është ndërtuar nga ne me shifra të rrumbullakosura.
Një fermë blegtorale mban 40 lopë. Më 31 dhjetor 2025 vlera e drejtë minus kostot e shitjes është 180,000 lekë për krerë, pra 7,200,000 lekë gjithsej.
Gjatë vitit 2026 lindin dy viça dhe çmimet rriten. Më 31 dhjetor 2026 ferma ka 42 krerë, me vlerë të drejtë minus kostot e shitjes 195,000 lekë për krerë, pra 8,190,000 lekë.
Ndryshimi është 990,000 lekë, dhe i gjithë ai njihet në fitimin e vitit 2026, sipas paragrafit 9. Ai nuk pret shitjen e asnjë lope.
Gjatë të njëjtit vit mjelen 60,000 litra qumësht. Në çastin e mjeljes, vlera e drejtë minus kostot e shitjes është 70 lekë për litër, pra 4,200,000 lekë. Kjo shumë njihet e ardhur dhe njëkohësisht bëhet kostoja e atij qumështi si inventar, sipas paragrafit 10.
Po të kishte zgjedhur ferma modelin e kostos për bagëtinë, krerët do të mbaheshin me kosto minus amortizim dhe zhvlerësim, dhe rritja 990,000 lekë nuk do të njihej fare. Por qumështi do të matej njësoj, me 4,200,000 lekë, sepse paragrafi 14 e kërkon këtë edhe nën modelin e kostos.
Paragrafi 26 kërkon për aktivet e matura me vlerë të drejtë një përshkrim të klasave, metodat dhe supozimet e përdorura, si dhe një rakordim të ndryshimeve midis fillimit dhe fundit të periudhës, ku rëniet nga vjelja tregohen veçmas.
Paragrafi 27 kërkon për aktivet e matura me kosto një përshkrim të klasave, arsyen pse vlera e drejtë nuk matet me besueshmëri, metodën dhe jetët e dobishme të amortizimit, si dhe vlerën bruto me amortizimin e akumuluar.
Paragrafët 28 dhe 29 dërgojnë për koncesionet te shpjegimet e kërkuara nga SKK 3 dhe SKK 8 për modelin e aktivit financiar, dhe nga SKK 5 dhe SKK 8 për modelin e aktivit jomaterial.
Gabimi i parë është njohja e prodhimit të pavjelur si aktiv më vete. Paragrafi 8 e ndalon. Ai është pjesë e aktivit biologjik derisa të vilet.
Gabimi i dytë është matja e prodhimit të vjelur me kosto prodhimi. Standardi kërkon vlerë të drejtë minus kostot e shitjes në çastin e vjeljes, dhe kjo vlen nën të dy modelet.
Gabimi i tretë është përfshirja e tokës bujqësore brenda këtij standardi. Paragrafi 4 e nxjerr jashtë, dhe ajo shkon te SKK 5.
Gabimi i katërt është zgjedhja e një modeli të vetëm për gjithë fermën. Paragrafi 6 kërkon zgjedhje për çdo klasë aktivesh biologjike.
Gabimi i pestë te koncesionet është trajtimi i infrastrukturës si aktiv i zakonshëm i operatorit. Ajo nuk është e tij. Ai ka ose një të drejtë arkëtimi, ose një të drejtë tarifimi.
Vetëm nëse keni zgjedhur modelin e vlerës së drejtë për atë klasë. Nëse zbatoni modelin e kostos, nuk rivlerësohet, por bëhet test zhvlerësimi në çdo datë raportimi.
Me vlerë të drejtë minus kostot e shitjes në çastin e vjeljes, dhe kjo bëhet kostoja e tij si inventar. Rregulli vlen nën të dy modelet.
Jo. Paragrafi 4 e përjashton. Toka bujqësore trajtohet si aktiv afatgjatë material sipas SKK 5.
Jo. Nuk ka asnjë paragraf për grantet qeveritare te aktivet biologjike. Ky është ndryshim nga Seksioni 34 i standardit ndërkombëtar, ku ato trajtohen shprehimisht. Për grantet shihni SKK 10.
Pyesni kush paguan. Nëse paguan koncesiondhënësi me shuma të përcaktueshme dhe pa kushte, është aktiv financiar. Nëse paguajnë përdoruesit me tarifë, është aktiv jomaterial. Një kontratë mund t’i ketë të dyja në pjesë të ndryshme.
Jo. Paragrafi 30 kërkon zbatim prospektiv.
Përmbajtja e kësaj faqeje mbështetet te leximi i variantit 2023 në faqen e Këshillit Kombëtar të Kontabilitetit. Paragrafët janë përmbledhur me fjalët tona, nuk janë citime fjalë për fjalë.
Formulimi i paragrafit 6 për njësitë ekonomike të vogla nuk na doli i qartë në lexim. Kuptimi operativ që del është se ato përfundojnë te modeli i kostos, por nëse kjo pikë është vendimtare për ju, lexojeni paragrafin 6 në tekstin zyrtar përpara se të fiksoni politikën kontabël.
Po ashtu, formulimi i paragrafit 4 për tokat bujqësore ka një paqartësi gramatikore në origjinal. Kuptimi nga konteksti është se tokat bujqësore përjashtohen nga ky standard.
SKK 13 “Aktivet biologjike dhe marrëveshjet koncesionare”, i përditësuar në vitin 2023, paragrafët 1 deri 31. Datë efektive 1 janar 2025, me zbatim prospektiv sipas paragrafit 30.
Standardi i referohet “ligjit për kontabilitetin” pa e cituar me numër. Ligji në fuqi është ligji nr. 25/2018 “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare”, i ndryshuar me ligjin nr. 87/2026.
Lidhje me standardet e tjera. Inventarët te SKK 4. Toka dhe aktivet jomateriale te SKK 5. Instrumentet financiare te SKK 3. Të ardhurat te SKK 8. Grantet qeveritare te SKK 10. Materialiteti te paragrafët 64 deri 68 të SKK 1.
Skedarët e mëposhtëm janë varianti i nëntorit 2015 dhe materialet shoqëruese që ndodhen në bibliotekën tonë. Teksti i zbatueshëm sot është varianti i përditësuar i vitit 2023 me 31 paragrafë.
Burimi i tekstit zyrtar: Këshilli Kombëtar i Kontabilitetit, standardet me datë efektive 1 janar 2025.
Zgjedhja midis vlerës së drejtë dhe kostos për çdo klasë aktivesh biologjike vendoset një herë dhe ndjek pasqyrat me vite. Ne e ndërtojmë dhe e dokumentojmë këtë politikë bashkë me ju.
